- τι ειναι χρόνος?! - .-= Η ΓΝΩΣΗ =-.

Με το οποίο ασχολήθηκαν και οι νεοπλατωνιστές, κυρίως ο Πλωτίνος στις περίφημες "Εννεάδες". Τα συμπεράσματα από τις ιδέες του μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

Το Ον έχει τέσσερις υποστάσεις: Εν - Νους - Ψυχή - Ύλη. Μέσα σε αυτές, ο χρόνος διαγράφεται ως εν δυνάμει κατηγόρημα, καθώς ενυπήρχε σε αυτές (στην υπόσταση της ψυχής, συγκεκριμένα) λανθάνων. Δεν είναι δηλαδή ον ο ίδιος, δεν φαίνεται να είχε ή να έχει οντότητα. Αντίθετα, εκδηλώθηκε όταν από την κατάσταση της αιωνιότητας, που αφορούσε το ον στο επίπεδο του Ενός, πραγματοποιήθηκε η μετάβαση στο επίπεδο της Ψυχής.

Πιο αναλυτικά, αφού η αιωνιότητα είναι κατάσταση του υπέρτατου Ενός, είναι στο πεδίο του Νου που έγινε αντιληπτό τόσο το Αιώνιο όσο και το Μη Αιώνιο. Με τη σειρά της, η Ψυχή βουλήθηκε να μην βιώνει την αιωνιότητα σαν κάτι αθρόο αλλά να την επιμερίσει, μιμούμενη τη δική της εσωτερική κίνηση, και βιώνοντάς την ξανά ως αιωνιότητα αλλά με διαφορετικό φαινομενικά τρόπο.

Επομένως, κατά τον Πλωτίνο, ο χρόνος είναι η φαινόμενη ροή μίας κατάστασης που μέχρι εκείνη τη στιγμή γινόταν αντιληπτή ως κάτι το στατικό και ως μια ενότητα. Άλλαξε δηλαδή κάτι (κατά τη μετάβαση στην υπόσταση της Ψυχής) ως προς το φαίνεσθαι, όχι ως προς την ουσία.

Άρα, πάντα κατά τον Πλωτίνο, ο χρόνος δεν είναι ον αλλά φαινόμενο. Συγκεκριμένα, είναι ίδιον (αλλά όχι μέτρο) της φαινόμενης αλλαγής στο γίγνεσθαι των πραγμάτων. Αν δεν δεχθούμε αυτό, είναι σαν να δεχόμαστε ότι το Ον έχει αρχή και τέλος. Εφόσον όμως το Ον εμπεριέχει το Εν και το Εν την αιωνιότητα, τέλος δεν νοείται.

Γιατί λέει στο Εννεάδες, ΙΙΙ.7, 7.1-9 ο Πλωτίνος: «Ταύτα ουν λέγομεν άρα γε μαρτυρούντες ετέροις και ως περί αλλοτρίων τους λόγους ποιούμεθα; Και πώς; Τις γαρ αν σύνεσις γένοιτο μη εφαπτομένοις; Πως δ’ αν εφαψαίμεθα τοις αλλοτρίοις; Δε άρα και ημίν μετείναι του αιώνος», δηλαδή, σε ελεύθερη απόδοση: «και λέγοντας αυτά για την αιωνιότητα μαρτυρούμε άραγε κάτι διαφορετικό και ξένο προς εμάς; Αλλά πώς; Με ποιον τρόπο είναι δυνατό να επικοινωνούμε με μια ξένη προς εμάς φύση; (Δεν γίνεται.) Επομένως, κι εμείς μετέχουμε στην αιωνιότητα».

Αυτή είναι μία άποψη. Θα επανέλθω με την αντιδιαμετρική της, η οποία βασίζεται στην ομιλία του φυσικού Μάνου Δανέζη από την ημερίδα το "Μυστήριο της Ζωής και του Θανάτου" στην οποία είχε συμμετάσχει και το Esoterica, έτσι για να επιτύχουμε - στο μέτρο του δυνατού - πλουραλισμό.

Καλημέρα,
Unseen

Στον κόσμο του Πνεύματος είμαστε πάντα στην αρχή.

Η αναφορά σου στον Πλωτίνο και στις "Εννεάδες" του, για το θέμα του Χρόνου είναι πολύ εύστοχη.
Πρέπει δε να παραδεχθώ ότι για μένα τα συμπεράσματα αυτά του Πλωτίνου, μου ήταν άγνωστα (απλούστατα γιατί δεν έχω μελετήσει "Πλωτίνο" σε βάθος) και γι'αυτό η αναφορά σου σ'αυτά πολύ χρήσιμη.

quote:

---

Άρα, πάντα κατά τον Πλωτίνο, ο χρόνος δεν είναι ον αλλά φαινόμενο. Συγκεκριμένα, είναι ίδιον (αλλά όχι μέτρο) της φαινόμενης αλλαγής στο γίγνεσθαι των πραγμάτων. Αν δεν δεχθούμε αυτό, είναι σαν να δεχόμαστε ότι το Ον έχει αρχή και τέλος. Εφόσον όμως το Ον εμπεριέχει το Εν και το Εν την αιωνιότητα, τέλος δεν νοείται.

Γιατί λέει στο Εννεάδες, ΙΙΙ.7, 7.1-9 ο Πλωτίνος: «Ταύτα ουν λέγομεν άρα γε μαρτυρούντες ετέροις και ως περί αλλοτρίων τους λόγους ποιούμεθα; Και πώς; Τις γαρ αν σύνεσις γένοιτο μη εφαπτομένοις; Πως δ’ αν εφαψαίμεθα τοις αλλοτρίοις; Δε άρα και ημίν μετείναι του αιώνος», δηλαδή, σε ελεύθερη απόδοση: «και λέγοντας αυτά για την αιωνιότητα μαρτυρούμε άραγε κάτι διαφορετικό και ξένο προς εμάς; Αλλά πώς; Με ποιον τρόπο είναι δυνατό να επικοινωνούμε με μια ξένη προς εμάς φύση; (Δεν γίνεται.) Επομένως, κι εμείς μετέχουμε στην αιωνιότητα».

---

Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.

Σε ευχαριστώ πολύ. Γι' αυτό υπάρχουν τα φόρουμ, νομίζω, για να μπορούμε να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον σε επίπεδο γνώσης, αλλά και να παρακολουθούμε τις αντιδράσεις μας καθώς αλληλεπιδρούμε σε επίπεδο αυτογνωσίας...

Πίσω στο θέμα μας, περί χρόνου, όμως.

Λέει λοιπόν η σύγχρονη φυσική ότι το μόνο πραγματικό υλικό που υπάρχει μέσα στο σύμπαν είναι αυτό που ονομάζουμε χωροχρονικό συνεχές. Κι αυτό το χωροχρονικό συνεχές έχει περίεργες ιδιότητες και η πιο βασική απ' αυτές είναι πως είναι άτμητο. Δεν μπορούμε να το κόψουμε. Εάν νομίζουμε ότι το κόψαμε, τότε τα κομμάτια τα οποία προκύπτουν δεν έχουν καμιά σχέση με την πραγματικότητα. Είναι απλές εικόνες, σχεδόν ένα τίποτα. Αλλά θα το δούμε αυτό αναλυτικά παρακάτω.

Πριν φθάσουμε στο ζήτημα του χρόνου, πρέπει πρώτα να ασχοληθούμε με το θέμα της ύλης. Τι είναι αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως ύλη; Σύμφωνα με τη θεωρία της σχετικότητας, η ύλη δεν αποτελεί παρά ένα καμπυλωμένο χώρο τριών διαστάσεων.

Δηλαδή; Όταν έχουμε έναν χώρο μιας διάστασης, δηλαδή μια ευθεία γραμμή, και θέλουμε να την καμπυλώσουμε, τι κάνουμε; Τον καμπυλώνουμε προς τη διάσταση πλάτος, δηλαδή παίρνουμε την πρώτη διάσταση και την καμπυλώνουμε προς τη δεύτερη διάσταση. Αν έχουμε έναν χώρο δύο διαστάσεων, π.χ. ένα επίπεδο, και θέλουμε να τον καμπυλώσουμε, προς τα πού τον καμπυλώνουμε; Τον καμπυλώνουμε προς την επόμενη διάσταση, προς την τρίτη διάσταση.

Παρομοίως, εάν θέλουμε να καμπυλώσουμε αυτό που λέμε “χώρο τριών διαστάσεων”, θα πρέπει να τον καμπυλώσουμε προς την τέταρτη διάσταση. Όμως η ανθρώπινη βιολογία, παρ' ότι αντιλαμβάνεται αμέσως τις τρεις διαστάσεις, δεν έχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί αυτή την τέταρτη διάσταση. Κι αφού δεν μπορεί να την αντιληφθεί στο σημείο ακριβώς που καμπυλώνεται, αυτό που έχουμε είναι ένα αισθητό τίποτα. Πρόκειται για το κλασικό φαινόμενο της μελανής οπής ή μαύρης τρύπας: καμπυλώνεται ο χώρος των τριών διαστάσεων σε μια περιοχή, ξεπερνάει κάποια όρια καμπύλωσης, μετά από τα οποία δεν βλέπουμε, δεν αντιλαμβανόμαστε και δεν μπορούμε να μετρήσουμε τίποτα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει τίποτα, αλλά ότι αυτό που υπάρχει είναι κάτι που βρίσκεται έξω από τις δυνατότητες των μετρήσεων και των αισθήσεων μας.

Ύλη, επομένως, είναι καμπυλωμένος χώρος, όμως προς τα πού; Είναι ένα πηγάδι του χώρου προς την τέταρτη διάσταση που δεν αντιλαμβανόμαστε, τον ΧΡΟΝΟ. Και είναι η διάσταση χρόνος που καθορίζει την εξέλιξη της υλικής φύσης. Γιατί, όταν ο χώρος καμπυλώνεται προς τον χρόνο και καμπυλωθεί από ένα μίνιμουμ και κάτω, τότε αντιλαμβανόμαστε ύλη, γέννηση και εξέλιξη. Εάν καμπυλωθεί από ένα μάξιμουμ και πάνω, τότε τον χάνουμε από την δυνατότητα των αισθήσεων μας και μιλάμε για φθορά και για θάνατο. Άρα, λοιπόν, είναι ο χρόνος, το βαθούλωμα προς τον χρόνο που δημιουργεί την αίσθηση της γέννησης, της εξέλιξης και της φθοράς της ύλης.

Και ο χρόνος μετρείται με βάση αυτήν ακριβώς την αίσθηση της εξέλιξης ή της φθοράς. Με βάση δηλαδή το απείκασμά του, τη σκιά του, που μπορούμε να αντιληφθούμε, αφού αυτόν καθεαυτόν δεν μπορούμε να τον κατανοήσουμε.

Τι κάνει λοιπόν ο άνθρωπος; Επειδή η μέση ανθρώπινη βιολογία έχει ένα μέσο ρυθμό φθοράς και αυτή τη φθορά πρέπει να την μετρήσει, ο άνθρωπος κοιτάει γύρω του να βρει γεγονότα τα οποία έχουν έναν σταθερό ρυθμό, προκειμένου να συγκρίνει τον ρυθμό αυτό με τη φθορά (ή με την εξέλιξη) και να τη μετρήσει. Κι έτσι, λέμε ότι ο μέσος άνθρωπος φθείρεται όταν η Γη κάνει 75 στροφές γύρο από τον ήλιο. Δηλαδή χρησιμοποιούμε τις στροφές γύρω από τον ήλιο σα μεζούρα για να μετρήσουμε την φθορά.

Επομένως, τα ημερολόγια και στα ρολόγια μας είναι τρόποι μέτρησης της φθοράς, τρόποι έμμεσης μέτρησης αυτού που είναι η διάσταση χρόνος. Που σημαίνει ότι ο μετρούμενος χρόνος, ο χρόνος των ημερολογίων και των ρολογιών μας, καμία σχέση δεν έχει με τον πραγματικό. Ακριβώς όπως αν πάρω μια μεζούρα πλαστική και μετρήσω έναν δρόμο. Η μεζούρα δεν ταυτίζεται με τον δρόμο. Το ένα είναι το μέτρο που μετράμε και το άλλο είναι ο δρόμος, το πραγματικό γεγονός. Εδώ το πραγματικό γεγονός είναι η διάσταση χρόνος και η μεζούρα μου είναι η κίνηση της γης γύρω από τον ήλιο ή γύρω από τον εαυτό της και τίποτε άλλο.

Έτσι λοιπόν, από αυτό το πηγάδι του χωροχρόνου, που το βάθος του είναι ο χρόνος και το γύρω-γύρω του οι τρεις διαστάσεις, οι αισθήσεις μας έχουν την δυνατότητα να αντιλαμβάνονται αμέσως μόνο το πλάτος, το μήκος και το ύψος, τις τρεις διαστάσεις. Ενώ την τέταρτη δεν έχουν τη δυνατότητα να την αντιληφθούν αμέσως, παρά μόνο εμμέσως. Μέσω της προβολής της επάνω στις τρεις διαστάσεις, που η νευτώνεια φυσική έχει ψευδώς ονομάσει χώρο. Και η προβολή της είναι αυτό που είπαμε προηγουμένως, η αίσθηση της ανάπτυξης ή της φθοράς. Κάπως έτσι δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι ο χρόνος είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από τις τρεις άλλες διαστάσεις τις οποίες ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται αμέσως, γιατί αναγκάζεται να τον μετρήσει με άλλη μεζούρα.

Επομένως, όπως αντιλαμβάνομαι τα παραπάνω, δεν υπάρχει χρόνος με την έννοια που συνήθως τον ορίζουμε, αλλά αυτό που υπάρχει είναι ένα χωροχρονικό συνεχές που δεν μπορούμε να αντιληφθούμε ως τέτοιο, γιατί απλούστατα δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τη διάσταση του χρόνου γι' αυτό που είναι. Αλλά χρόνος υπάρχει. Με έναν τρόπο ακατανόητο για μας, ασύλληπτο. Και επειδή δεν μπορούμε να τον μετρήσουμε έτσι όπως υπάρχει, τον μετρούμε από τα αποτελέσματά του, από τα αποτελέσματα του χώρου όταν καμπυλώνεται προς αυτόν.

Ευχαριστώ πολύ,
Unseen

ΥΓ. Λόγω αντικειμενικών δυσκολιών είναι πιθανό να περνούν κάπως μεγάλα διαστήματα ανάμεσα στα ποστ μου, όμως παρακολουθώ πάντα τις συζητήσεις που με ενδιαφέρουν και θα συμμετέχω με την πρώτη ευκαιρία...

Στον κόσμο του Πνεύματος είμαστε πάντα στην αρχή.

Μια έννοια ασύλληπτη από τις ανθρώπινες αισθήσεις και αντιληπτή μόνο μέσα από δύσκολες μαθηματικές απεικονήσεις, όπως είναι αυτή της τέταρτης Διάστασης (δηλ. του Χρόνου), κατάφερες να την παρουσιάσεις με πολύ ωραίο και ευκολοκατανόητο τρόπο.

Πριν μπούμε όμως στα βαθειά νερά του τι είναι Χρόνος, ας μου επιτραπεί να κλείσω το τελευταίο μου μήνυμα:

Η τελευταία φράση του τελευταίου μηνύματός μου ήταν:
... Έτσι λοιπόν, μέχρις εδώ έχουμε τη Δημιουργία των όσων μπορούμε να διακρίνουμε, των πάντων.

Και Αυτός " Τ α π ά ν τ α ε ν σ ο φ ί α ε π ο ί η σ ε " .

Με σοφία ναι αλλά με αρμονία όχι.

Πού υπάρχει η αρμονία στο σωματιδιακό μικρόκοσμο ή στο φαινόμενο της Δημιουργίας μιάς μαύρης τρύπας, όπου και στις δύο περιπτώσεις καταλύεται η έννοια του χρόνου; (κλασσική περίπτωση ασυμβατότητας του μικρόκοσμου και του μεγάκοσμου κάτω από την παρατήρηση του ιδίου φαινομένου).

Στις μαύρες τρύπες εμφανίζεται τρομερό βαρυτικό πεδίο, που έλκει μέχρι και τις ακτίνες του φωτός ή που θα μπορούσε να μας διαμελίσει αν πλησιάζαμε τη μαύρη τρύπα, λόγω της τρομερής βαρυτικής διαφοράς ανάμεσα στο κεφάλι και στα πόδια μας.

Ας διερωτηθούμε τώρα, πώς εμείς, μηδαμινά όντα στον κύκλο της Δημιουργίας, θα μπορούσαμε να συλλάβουμε το τέλειο, το όλο, το Σύμπαν;

Δικαιολογημένα λοιπόν, σ’αυτή μας την ανικανότητα, αποκαλούμε το Θεό άπειρο και Μέγα και δικαιολογημένα πορευόμαστε το δύσκολο δρόμο της γνώσης των φαινομένων, του εαυτού μας και του Σύμπαντος στο μεγάκοσμο ή στο μικρόκοσμο. Γιατί ο καθένας από μας είναι το Σύμπαν.

Ταξιδεύοντας λοιπόν στο παρελθόν του Σύμπαντος, μπορούμε είτε να διαπιστώσουμε είτε να θεωρήσουμε γεγονότα τα οποία συνέβησαν μέχρι που να φτάσουμε στη στιγμή μηδέν, τη στιγμή της μεγάλης έκρηξης.

Πριν από αυτήν τη στιγμή δεν ξέρουμε τι υπήρχε ή με ποιόν τρόπο αυτό υπήρξε. Σύμφωνα με το μοντέλο της διαστολής του Σύμπαντος, που θα φτάσει μέχρι κάποιο σημείο, για να αρχίσει μετά η συστολή του (ατυχές προς το παρόν μοντέλο), μπορούμε να υποθέσουμε ότι πριν τη στιγμή της μεγάλης έκρηξης επανυπήρξε κάποιο Σύμπαν καμωμένο με τα ίδια υλικά, το οποίο καταλύθηκε λόγω της μοιραίας συστολής του.

Έτσι συνέβη άραγε;

Δεν μπορούμε να δώσουμε θετική απάντηση, είτε καταφατική είτε αρνητική γιατί δεν συντρέχουν νόμοι ή αιτιατά που να μας παρέχουν την ικανότητα διατύπωσης μιας τέτοιας θεωρίας.

Η στιγμή μηδέν είναι εναρκτήρια, καταλυτική, στιγμή μηδενισμού των πάντων.

Το μοναδικό ρηθέν που είναι εκτός του παρόντος χωροχρόνου είναι εκείνο που αναφέρουν οι Γραφές:

" Γεννηθήτω φώς…" , γιατί το : " …και εγένετο φώς " αντιστοιχεί ακριβώς στο όριο, στην στιγμή της μεγάλης Έκρηξης.

Η υπόσταση του χρόνου, εκφράζεται στη φυσική Επιστήμη με το λεγόμενο δεύτερο Θερμοδυναμικό αξίωμα, μιάν αρχή που δεν εκφράζει τίποτε άλλο, παρά ότι το Σύμπαν πορεύεται από την τάξη στην αταξία.

Κάθε γεγονός, είναι κι’ένα τελεσίδικο και μη ανακλητό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή.

Έτσι τα γεγονότα σημαδεύουν ανεξίτηλα την πορεία του χρόνου, που δεν έχει τρόπο να ανακληθεί ή να καταργηθεί κινούμενος προς την αντίθετη κατεύθυνση, δηλ. το παρελθόν.

Φιλικά

Κηφεύς

Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.

Η έννοια του χωροχρονικού συνεχούς έχει απίστευτες (για τον τρόπο που έχουμε συνηθίσει να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα) προεκτάσεις. Για παράδειγμα, σημαίνει ότι όλα τα υλικά πράγματα, κι εμείς μέσα σε αυτά, είμαστε βασικά καμπυλώσεις και δονήσεις. Έτσι, αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως π.χ. κίνησή μας είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ διαφορετικό. Όπως αν ρίξουμε μία πετρούλα μέσα σε μια λίμνη θα δημιουργηθούν ομόκεντροι κύκλοι που θα μοιάζουν με κύματα, χωρίς να υπάρχει πραγματική μετακίνηση ή μετατόπιση του νερού, ακριβώς έτσι μετακινούμαστε κι εμείς μέσα στο χωροχρονικό συνεχές. Πρόκειται για μια φαινόμενη κίνηση, κι αυτή είναι μια διαφορετική αντίληψη του ρηθέντος από κάποιους φίλους εδώ "χρόνος είναι κίνηση".

Σχετικά με κάποια από αυτά που έγραψες, αγαπητέ Κηφέα:

quote:

---

Η υπόσταση του χρόνου, εκφράζεται στη φυσική Επιστήμη με το λεγόμενο δεύτερο Θερμοδυναμικό αξίωμα, μιάν αρχή που δεν εκφράζει τίποτε άλλο, παρά ότι το Σύμπαν πορεύεται από την τάξη στην αταξία.

---

Το δεύτερο αξίωμα της θερμοδυναμικής ουσιαστικά σημαίνει ότι για να λειτουργεί σωστά ένα κλειστό σύστημα πρέπει να εγκλείεται απαραιτήτως ο παράγοντας της τυχαιότητας. Είναι η αποκαλούμενη "fuzzy logic", όπου το "λάθος" περικλείεται εσκεμμένα μέσα στον αρχικό σχεδιασμό του συστήματος, αφού η απόλυτη τάξη οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην κατάλυσή του. Το "λάθος" διασφαλίζει την αρμονία και τη λειτουργικότητα. Κι αυτό είναι κάτι που γνώριζαν οι αρχαίοι πολιτισμοί και έχουν αποτυπώσει σε ιστορίες και μύθους που, δυστυχώς, λόγω έλλειψης χρόνου δεν μπορώ αυτή τη στιγμή να καταθέσω.

quote:

---

Κάθε γεγονός, είναι κι’ένα τελεσίδικο και μη ανακλητό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή.

Έτσι τα γεγονότα σημαδεύουν ανεξίτηλα την πορεία του χρόνου, που δεν έχει τρόπο να ανακληθεί ή να καταργηθεί κινούμενος προς την αντίθετη κατεύθυνση, δηλ. το παρελθόν.

---

Χμ... αυτό με προβληματίζει αρκετά. Σε σχέση με τον παράγοντα "μνήμη", κυρίως, αλλά ο διαθέσιμος χρόνος μου μόλις έληξε. Ελπίζω να καταφέρω να επανέλθω σύντομα.

Καλημέρα,
Unseen

Στον κόσμο του Πνεύματος είμαστε πάντα στην αρχή.

quote:

---

Η έννοια του χωροχρονικού συνεχούς έχει απίστευτες (για τον τρόπο που έχουμε συνηθίσει να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα) προεκτάσεις. Για παράδειγμα, σημαίνει ότι όλα τα υλικά πράγματα, κι εμείς μέσα σε αυτά, είμαστε βασικά καμπυλώσεις και δονήσεις. Έτσι, αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως π.χ. κίνησή μας είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ διαφορετικό. Όπως αν ρίξουμε μία πετρούλα μέσα σε μια λίμνη θα δημιουργηθούν ομόκεντροι κύκλοι που θα μοιάζουν με κύματα, χωρίς να υπάρχει πραγματική μετακίνηση ή μετατόπιση του νερού, ακριβώς έτσι μετακινούμαστε κι εμείς μέσα στο χωροχρονικό συνεχές. Πρόκειται για μια φαινόμενη κίνηση, κι αυτή είναι μια διαφορετική αντίληψη του ρηθέντος από κάποιους φίλους εδώ "χρόνος είναι κίνηση".

---

Θα ασχοληθούμε αμέσως παρακάτω με μία έννοια που είναι απαραίτητη για την κατανόηση του χωροχρόνου; την ΕΝΤΡΟΠΙΑ (αναφέρεται στην Θερμοδυναμική).

Ο όρος Εντροπία καθιερώθηκε στην φυσική από τον Γερμανό φυσικό Κλαούζιους κατά το 1850. Αυτός σχημάτισε αυτήν την λέξη από τις ελληνικές λέξεις εν–τρέπειν (εντός–τρέπειν). Δεν είναι επομένως επιτυχής η ενίοτε χρησιμοποιούμενη λέξη «τροπή» αντί της εντροπίας.

Το σύμπαν θεωρούμενο σαν σύνολο, όσο τουλάχιστον το γνωρίζουμε, δεν ευρίσκεται σε ακινησία, αλλά αντιθέτως σε διαρκή κίνηση.

Το ίδιο ισχύει και για κάθε μέρος του σύμπαντος και για κάθε πράγμα.

Λέγοντας κίνηση εννοούμε και την μεταβολή της κατάστασης ενός σώματος, ασχέτως αν τούτο αλλάζει ή όχι την θέση του στον χώρο.

Τα φαινόμενα (φυσικά ή χημικά) κατά τα οποία μεταβάλλεται η κατάσταση ενός σώματος, τα διακρίνομε σε δύο είδη:

1) Σε φαινόμενα κατά τα οποία η μεταβολή είναι αντιστρεπτή και
2) Σε φαινόμενα κατά τα οποία η μεταβολή είναι μη αντιστρεπτή.

Έννοια αντιστρεπτής μεταβολής λαμβάνομε, όταν παρατηρήσομε τις
κινήσεις του εκκρεμούς ρολογιού. Αυτό εναλλάσσει διαρκώς τη θέση του, ευρισκόμενο άλλοτε δεξιά και άλλοτε αριστερά. Η μία θέση είναι αντίθετη της άλλης και για να λάβει τις διαδοχικές αντίθετες θέσεις του το εκκρεμές δεν χρειάζεται παρά διάθεση ελάχιστου έργου, που οφείλεται στην αρχική κίνηση και την βαρύτητα. Θεωρητικώς, η μεταβολή θα ήταν πλήρως αντιστρεπτή εάν δεν χρειαζόταν δαπάνη έργου για αυτήν. Στην φύση όμως καμία μεταβολή είναι τελείως αντιστρεπτή.

Έννοια μη αντιστρεπτής μεταβολής λαμβάνομε από τις εξής παρατηρήσεις:

α) Λαμβάνομε στο δωμάτιό μας φιαλίδιο γεμάτο με άρωμα, κλειστό. Ανοίγομε το πώμα, οπότε τα μόρια του αρώματος θα διαχυθούν στο δωμάτιο. Ποτέ δεν παρατηρήθηκε το φαινόμενο, να αποφασίσουν τα μόρια μόνα τους να επανέλθουν στο φιαλίδιο.

β) Στο δωμάτιό μας έστω ότι έχομε θερμοκρασία 20 βαθμών και ότι ο εξωτερικός αέρας έχει θερμοκρασία 10 βαθμών. Το ποσό της θερμότητας το οποίο έχει ο αέρας του δωματίου μας , αν και έχει θερμοκρασία 20 βαθμών είναι ασήμαντο συγκρινόμενο με το ποσό της θερμότητας, το οποίο έχει η ατμόσφαιρα, αν και η θερμοκρασία της είναι 10 βαθμοί. Εάν ανοίξομε το παράθυρό μας, ποτέ δεν θα συμβεί το φαινόμενο κατά το οποίο, ποσό θερμότητας της ατμόσφαιρας, η οποία όπως είπαμε διαθέτει τεράστιο, θα αποφασίσει μόνο του να εισέλθει στο δωμάτιό μας. Απεναντίας, από το δωμάτιο, θα φύγει ποσό θερμότητας προς την ατμόσφαιρα για να εξισωθούν οι δύο θερμοκρασίες δωματίου και ατμόσφαιρας.

Η μεταβολή της κατάστασης των μορίων του αρώματος του φιαλιδίου και η θερμική μεταβολή της κατάστασης του αέρα του δωματίου μας είναι φαινόμενα μη αντιστρεπτά.

γ) Εάν αφήσομε από αρκετό ύψος να πέσει πέτρα σε αμμώδες έδαφος, η κινητική ενέργεια της πέτρας θα μετατραπεί με την τριβή πάνω στην άμμο σε θερμότητα. Ποτέ δεν παρατηρήθηκε ότι η θερμότητα αυτή μόνη της μεταβλήθηκε σε κινητική ενέργεια και επανέφερε την πέτρα στο αρχικό της ύψος. Και η μεταβολή αυτής της κατάστασης της πέτρας είναι φαινόμενο μεταβολής μη αντιστρεπτό.

Όταν ένα σώμα ευρισκόμενο σε μία κατάσταση, μεταβληθεί και λάβει άλλη κατάσταση, η δε μεταβολή αυτή είναι μη αντιστρεπτή, γίνεται δηλαδή προς μία μόνο διεύθυνση (όπως τούτο συμβαίνει σε όλες τις μεταβολές στον κόσμο), τότε το σώμα αποκτά την ιδιότητα ή ικανότητα να αντιδρά στο να επανέλθει στην αρχική του κατάσταση. Η ιδιότητα ή η ικανότητα αυτή του σώματος λέγεται εντροπία.

Η εντροπία δεν είναι απλώς ιδιότητα ή ικανότητα ποιοτική των σωμάτων. Είναι μέγεθος φυσικό, που χαρακτηρίζει όλα τα σώματα και υπόκειται σε μέτρηση.

Όπως λέγομε ότι ένα σώμα έχει τόση θερμοκρασία, τόσο ειδικό βάρος, τόση πίεση κλπ. έπρεπε να λέγομε ότι έχει και τόση εντροπία. Δηλαδή διαθέτει και τόση αντίδραση για να επανέλθει στην κατάσταση από την οποία προέκυψε. Αυτό όμως δεν συνηθίζεται ακόμη στην φυσική και την χημεία εκτός ορισμένων ειδικών περιπτώσεων.

Η εντροπία ενός σώματος μετράται σε θερμίδες κατά βαθμό (kcal/oC).

Από του 1850 μέχρι προ ολίγων ακόμη ετών, η εντροπία αποτέλεσε ένα από τα κύρια ερείσματα της φυσικής φιλοσοφίας, η οποία επί τη βάσει της εντροπίας, η οποία πρόβλεπε τον θερμικό καλούμενο θάνατο του κόσμου, συνήγαγε ορισμένα κοσμογονικά συμπεράσματα. Αυτά, έχουν σε ένα βαθμό ατονήσει συνεπεία των προόδων της φυσικής, χωρίς όμως και να έχουν τελείως ανατραπεί.

Φιλικά

Κηφεύς

Η θερμότητα είναι η μορφή ενέργειας στην οποία κατ’εξοχήν μετατρέπονται όλες οι υπόλοιπες.

Έτσι το μηχανικό έργο (π.χ. η τριβή) παράγει θερμότητα, η χημική ενέργεια μετατρέπεται σε θερμότητα, η ενέργεια του ηλεκτρικού ρεύματος έχει θερμικά αποτελέσματα.

Αλλά και η θερμότητα μπορεί να μετατραπεί σε μηχανικό έργο, ακτινοβολία ή ηλεκτρική ενέργεια.

Το κεφάλαιο της θερμότητας που ασχολείται με τις μετατροπές αυτές ονομάζεται Θ ε ρ μ ο δ υ ν α μ ι κ ή .

Η Θερμοδυναμική στηρίζεται σε τρεις νόμους γνωστούς σαν "νόμους της θερμοδυναμικής".

Ο πρώτος Nόμος της Θερμοδυναμικής:
Καθορίζει τις ποσοτικές σχέσεις οι οποίες υφίστανται μεταξύ διαφόρων μορφών ενέργειας σε ένα σύστημα σωμάτων και ιδίως μεταξύ θερμότητας και μηχανικού έργου.

Στηρίζεται στιςεργασίες του Ρόμπερτ Μάγερ (MAYER) και του Τζάουλ (JOULE) και δίδει την αριθμητική σχέση μεταξύ της ποσότητας θερμότητας που μετατρέπεται σε μηχανικό έργο, η οποία ονομάζεται μ η χ α ν ι κ ό ι σ ο δ ύ ν α μ ο τ η ς θ ε ρ μ ό τ η τ α ς και της αντίστροφης, δηλαδή
τ ο θ ε ρ μ ι κ ό ι σ ο δ ύ ν α μ ο τ ο υ μ η χ α ν ι κ ο ύ έ ρ γ ο υ .

Ο πρώτος νόμος της Θερμοδυναμικής είναι στην πραγματικότητα ο νόμος διατηρήσεως της ενέργειας, διότι καθορίζει ότι το ποσό της ενέργειας, υπό οιανδήποτε μορφή, ενός αποκλεισμένου (δηλαδή μη υφισταμένου επιρροές από το εξωτερικό περιβάλλον) συστήματος παραμένει σταθερό.

Ο πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής απαγορεύει την ύπαρξη του
α ε ι κ ί ν η τ ο υ π ρ ώ τ ο υ ε ί δ ο υ ς , δηλαδή μηχανής η οποία όταν τεθεί για πρώτη φορά σε λειτουργία μπορεί να κινείται και να παράγει έργο επ’άπειρο και χωρίς εξωτερική προσφορά ενέργειας.

Ο δεύτερος Nόμος της Θερμοδυναμικής:
Καθορίζει τις ποιοτικές σχέσεις των μεταβολών της θερμότητας σε άλλες μορφές ενέργειας. Στηρίζεται στις εργασίες του Καρνό (CARNOT) όπως συμπληρώθηκαν από τους Κλαούζιους (CLAUSIUS), Τόμσον (THOMSON) και Μπόλτσμαν (BOLTSMANN).

Σύμφωνα προς τον δεύτερο Νόμο της Θερμοδυναμικής είναι μεν εύκολη η μετατροπή του μηχανικού έργου ή της χημικής ενέργειας ή της ενέργειας του ηλεκτρικού ρεύματος σε θερμότητα, η αντίστροφη όμως πορεία απαιτεί πολύπλοκες μηχανές και την ύπαρξη σημαντικής διαφοράς θερμοκρασίας.

Ακόμη και η απλή μεταβίβαση θερμικής ενέργειας από σώματος σε σώμα απαιτεί την ύπαρξη διαφοράς θερμοκρασίας μεταξύ αυτών.

Συμπέρασμα του δεύτερου Νόμου της Θερμοδυναμικής είναι ότι υφίστανται ανώτερες και κατώτερες μορφές ενέργειας η δε γενική τάση σε ένα αποκλεισμένο σύστημα σωμάτων είναι η υποβάθμιση της ενέργειάς του από ανώτερες μορφές σε θερμότητα και από υψηλές θερμοκρασίες σε χαμηλότερες, εκτός αν προσφερθεί στο σύστημα εξωτερική ενέργεια.

Ο δεύτερος Νόμος της Θερμοδυναμικής εισάγει ένα νέο μέγεθος που ονομάζεται ε ν τ ρ ο π ί α , το οποίο έχει διαστάσεις ενέργειας και αποτελεί τρόπον τινά το τίμημα των διάφορων μετατροπών της ενέργειας.

Ενώ σύμφωνα προς τον πρώτο Νόμο της Θερμοδυναμικής η ενέργεια ενός συστήματος παραμένει σταθερά, σύμφωνα προς τον δεύτερο Νόμο η εντροπία του συστήματος διαρκώς αυξάνει τείνουσα να λάβει μέγιστη τιμή.

Αυτό οδήγησε τον Μπόλτσμαν να προφητεύσει τον θερμικό θάνατο του Σύμπαντος, δοθέντος ότι σε όλες τις γνωστές μη αντιστρεπτές μεταβολές η εντροπία έχει πάντοτε θετική τιμή η δε μεγιστοποίηση της εντροπίας του Σύμπαντος οδηγεί στην πλήρη υποβάθμιση της διαθέσιμης ενέργειας και ως εκ τούτου στην αδυναμία οιασδήποτε μεταβολής.

Ο δεύτερος Νόμος της Θερμοδυναμικής απαγορεύει την ύπαρξη του
α ε ι κ ι ν ή τ ο υ δ ε υ τ έ ρ ο υ ε ί δ ο υ ς , δηλαδή μηχανής εργαζόμενης και που παράγει έργο, με δαπάνη της θερμότητας άλλου σώματος που ευρίσκεται στην αυτή ή χαμηλότερη με την μηχανή θερμοκρασία.

Ο τρίτος Nόμος της Θερμοδυναμικής:
Διατυπώθηκε από τον Νέρστ, ορίζει ότι η ψύξη οιουδήποτε σώματος μέχρι του απολύτου μηδενός (–273,16 οC δηλ. μηδέν οΚ) απαιτεί άπειρο έργο.

Ως εκ τούτου δεν είναι δυνατόν να φθάσομε μέχρι του απολύτου μηδενός.

Φιλικά

Κηφεύς

Εξετάσαμε στο πρώτο μήνυμα την έννοια της Εντρπίας.

Είδαμε στο δεύτερο μήνυμα τις τρείς Αρχές της θερμοδυναμικής.

Ας εστιάσουμε τώρα την προσοχή μας μόνο στην δεύτερη Αρχή , αφού αυτή μας ενδιαφέρει περισσότερο για το θέμα που μας απασχολεί (του Χρόνου ή καλύτερα του Χωροχρόνου).

Έχουν γραφτεί τόσα για τη σημασία της δεύτερης αρχής της Θερμοδυναμικής, για την Εντροπία, για την "ισοδυναμία" μεταξύ αρνητικής εντροπίας και πληροφορίας, που διστάζει κανείς να ξαναθίξει συνοπτικά αυτό το θέμα.

Στην πρώτη της μορφή, καθαρά θερμοδυναμική (διατυπωμένη από τον Κλαούζιους το 1850 σαν γενίκευση του Θεωρήματος του Καρνό) η δεύτερη αρχή προβλέπει ότι, σε μια ενεργειακώς απομονωμένη ζώνη όλες οι διαφορές θερμοκρασίας υποχρεωτικά τείνουν αυτενεργώς να μηδενιστούν.

Ή ακόμα – πράγμα που είναι το ίδιο – η αρχή προδικάζει ότι σε μια τέτοια ζώνη, όπου η θερμοκρασία θα ήταν ομοιόμορφη, είναι αδύνατο να αναφανούν διαφορές θερμικού δυναμικού μεταξύ διαφόρων περιοχών του συστήματος. Εξ ου και η ανάγκη, αίφνης, να δαπανούμε ενέργεια όταν θέλουμε να ψύξουμε ένα ψυγείο.

Σε μια ζώνη, λοιπόν, με ομοιόμορφη θερμοκρασία, όπου δεν υφίσταται πλέον καμιά διαφορά δυναμικού, δεν μπορεί να συντελεστεί κανένα φαινόμενο (μακροσκοπικό). Το σύστημα είναι αδρανές. Με αυτήν την έννοια είναι που λέμε ότι η δεύτερη αρχή προβλέπει την αναπόδραστη κατάρρευση της ενέργειας, σ’ένα απομονωμένο σύστημα, όπως είναι το Σύμπαν.

Δηλαδή η εντροπία είναι το θερμοδυναμικό ποσό που μετράει τη στάθμη κατάρρευσης της ενέργειας ενός συστήματος.

Κατά τη δεύτερη αρχή, συνεπώς, κάθε φαινόμενο, ό,τι και νάναι, συνοδεύεται αναγκαστικά από αύξηση εντροπίας στους κόλπους του συστήματος όπου εκτυλίσσεται.

Η ανάπτυξη της κινητικής θεωρίας της ύλης είναι εκείνη που έφερε στο φως τη βαθύτερη και γενικότερη σημασία της δεύτερης αρχής.

Η "κατάρρευση της ενέργειας", ή η αύξηση της εντροπίας, είναι συνέπεια, στατιστικά προβλεπτή, των τυχαίων κινήσεων και συγκρούσεων των μορίων.

Έστω, επί παραδείγματι, δύο ζώνες με διαφορετικές θερμοκρασίες, που τίθενται σε επικοινωνία μεταξύ τους. Τα "θερμά" (δηλαδή τα ταχυκίνητα) μόρια και τα "ψυχρά" (δηλαδή τα βραδυκίνητα) θα περάσουν, έτσι όπως τρέχουν στην τύχη, από τη μια ζώνη στην άλλη, πράγμα που θα μηδενίσει, αναπόφευκτα, τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ των δύο ζωνών.

Βλέπουμε μ’αυτό το παράδειγμα, ότι η αύξηση της εντροπίας σε ένα τέτοιο σύστημα συνδέεται με μια αύξηση αταξίας.

Τα αρχικώς χωρισμένα βραδυκίνητα και ταχυκίνητα μόρια, τώρα έχουν αναμιχθεί και η ολική ενέργεια του συστήματος θα κατανεμηθεί στατιστικά μεταξύ όλων, συνεπεία των συγκρούσεών τους. Επιπλέον οι δύο ζώνες, αρχικά διακρινόμενες (από την θερμοκρασία τους) καταντούν ισοδύναμες. Πριν από την μίξη, μπορούσε το σύστημα να παράγει έργο, αφού εμπεριείχε διαφορά δυναμικού μεταξύ των δύο ζωνών. Από τη στιγμή που επιτεύχθηκε η στατιστική ισορροπία, κανένα πλέον φαινόμενο δεν μπορεί να συμβεί στους κόλπους του συστήματος .

Ενώ η αύξηση εντροπίας μετράει την αύξηση της αταξίας σε ένα σύστημα, μια αύξηση τάξης αντιστοιχεί σε μείωση εντροπίας ή, όπως μας αρέσει να λέμε καμιά φορά, σε εμπλουτισμό της αρνητικής εντροπίας (ή "νεγκεντροπίας").

Ωστόσο, ο βαθμός τάξης του συστήματος, μπορεί να οριστεί με μιαν άλλη φρασεολογία: την φρασεολογία των πληροφοριών.

Η τάξη ενός συστήματος, σ’αυτή τη γλώσσα, ισούται με την ποσότητα πληροφορίας που απαιτείται για την περιγραφή του συστήματος αυτού.
Από έδω προήλθε και η ιδέα για μια κάποια ισοδυναμία μεταξύ "πληροφορίας" και "αρνητικής εντροπίας".

Ιδέα εξαιρετικά γόνιμη, η οποία, όμως, μπορεί να δώσει αφορμή σε γενικεύσεις ή ταυτίσεις ασύνετες.

Δεν παύει πάντως να είναι θεμιτό να θεωρούμε ότι μια από τις θεμελιώδεις προτάσεις της θεωρίας των πληροφοριών, δηλαδή ότι η μεταβίβαση ενός αγγέλματος συνοδεύεται αναγκαστικά από κάποια διασπορά της πληροφορίας που περιέχει, αποτελεί το ισοδύναμο, στην πληροφορική, της δεύτερης αρχής στην θερμοδυναμική.

Αγαπητή Unseen

Αυτά περίπου λέει η Επιστήμη για την Εντροπία και την Δεύτερη Αρχή της Θερμοδυναμικής. Τώρα μπορούμε χρησιμοποιώντας (και) αυτά τα εργαλεία να πλησιάσουμε σιγά-σιγά την έννοια του Χρόνου.

Φιλικά

Κηφεύς

Μιας και αυτή είναι μια από τις ποιο θεμελιώδεις ερωτήσεις που μπορεί να θέσει κανείς και που σίγουρα δεν θα πάρει απάντηση…

Ο Αυγουστίνος τον 4ο με 5ο αιώνα είχε γράψει .. «Τι είναι ο χρόνος ; Όταν κανείς δεν με ρωτάει, γνωρίζω τι είναι, όταν όμως με ρωτάει, τότε δεν ξέρω τι να απαντήσω»

Το αυτονόητο της ύπαρξης αυτής της ανεξάρτητης μεταβλητής, όπως λέγεται από την επιστήμη, δεν σημαίνει ότι γνωρίζουμε τι είναι ακριβώς ο χρόνος .
Κι αυτό συμβαίνει κατά την διάρκεια χιλιάδων ετών, αφού ο άνθρωπος «απέκτησε» συνείδηση της ύπαρξης του και αισθάνθηκε ότι ο χρόνος έγινε ένα με την υπόσταση του .

Είμαστε λοιπόν οι άνθρωποι ένα με τον υποκειμενικό μας χρόνο, με την πικρή αίσθηση πως αυτός ολοένα λιγοστεύει και τελικά χάνεται για πάντα .

Όμως ο χρόνος δεν υπάρχει μόνο για τα ανθρώπινα όντα ή για το θέσω αλλιώς, με ότι έχει συνείδηση .
Είναι η βασική λειτουργική έννοια όλων των μεταβαλλόμενων καταστάσεων του σύμπαντος, της ύλης και της ενέργειας και συνδέεται με το φιλοσοφικό γίγνεσθαι των αρχαίων προγονών μας .

Πρώτος ο Φερεκύδης τον 6ο αιώνα πχ επηρεασμένος από την ορφική διδασκαλία, θεωρούσε τον Χρόνο- Κρόνο ως πατέρα των πάντων, πριν ακόμα και από το Χάος του Ησίοδου .
Ο ορφικός Ύμνος για τον Κρόνο, με θυμίαμα να καίει από τον στράκα, είχε μεταξύ άλλων, στροφές που περιγράφουν τον προ αιώνων Χρόνο… «Κρόνε γεννήτορα της αιωνιότητας»..

Θεωρεί ως πρώτες αρχές του κόσμου τον Ζάντα «Δια» τον Χρόνο «Κρόνο» και την Χθόνια «Γαία» .
Από αυτές ο Χρόνος γεννά το πυρ, το πυρ γεννά τον αέρα και ο αέρας το ύδωρ .

Αυτή η περιγραφή των καταστάσεων της ύλης όπως η επιστήμη σήμερα θεωρεί και της κοσμογονικής αλληλουχίας, κατά την οποία το πυρ «πλάσμα» είναι το πρωταρχικό στοιχείο της πυρηνοσύνθεσης μέσα στους αστέρες .

Ερχόμαστε λοιπόν να εξετάσουμε την ύπαρξη του χρόνου μέσα στον σύμπαν (χωροχρόνος), στο οποίο βρισκόμαστε και εμείς οι άνθρωποι .

Γεννιούνται λοιπόν δυο ερωτήματα, το πρώτο είναι ποια είναι η σχέση Χρόνου και φυσικού (αισθητού) κόσμου και το δεύτερο ποια η σχέση του χρόνου και της συνειδήσεως των ανθρώπων ;

Μπορεί ο χρόνος να είναι ανεξάρτητος από το φυσικό σύμπαν, να υπάρχει χωρίς αυτόν, να είναι άναρχος, άπειρος, γραμμικός και συνεχής και να μην διακόπτεται από τίποτε ή αυτό που λέμε χρόνος έχει κάποια αρχή, μια αρχή που προσδιορίζεται από ένα πρώτο συμβάν (δημιουργία), ένα συμβάν που επηρέασε την άναρχη ροή του χρόνου ;

quote:

---

Ο Αυγουστίνος τον 4ο με 5ο αιώνα είχε γράψει .. «Τι είναι ο χρόνος ; Όταν κανείς δεν με ρωτάει, γνωρίζω τι είναι, όταν όμως με ρωτάει, τότε δεν ξέρω τι να απαντήσω»

---

Πάντα λοιπόν θα τρέχωμε προς άγνωστο ακρογιάλι,
θα καταποντιζόμεθα στου τάφου τη νυχτιά,
χωρίς ποτ’έν απάνεμο μες στην ανεμοζάλη,
ούτ’ένα καταφύγιο στη βαρυχειμωνιά !

Κύτταξε, λίμνη, κύτταξε! Δεν έκλεισ’ένας χρόνος
πώπαιζε με το κύμα σου χαρούμενη, τρελλή,
και τώρα, τώρα ο δύστυχος, κάθομαι, λίμνη, μόνος
στην πέτρα εδ’όπου πάντοτε μας έβλεπες μαζί.

Καθώς και τώρα εμούγκριζες και τότ’αγριεμμένη
κι’εξέσχιζες τα στήθη σου στου βράχου τα πλευρά
ανήσυχη επαράδερνες στην άκρη θυμωμένη
κι’ερράντιζες τα πόδια σου με τον αφρό συχνά.

Θυμάσαι, λίμνη, μόνοι μας μια νύχτα εγώ κι’εκείνη,
ελάμναμε άφωνοι οι φτωχοί στα κρύα σου νερά,
τ’αγέρι δεν ανάσαινε, είχες κι’εσύ γαλήνη,
στον ύπνο σου δεν άκουες παρά τα δυό κουπιά.

Με μιας τραγούδι ουράνιο, πρωτάκουστο, δροσάτο
το γέρο τον αντίλαλο τριγύρω μας ξυπνά.
Έμειν’ευθύας παράλυτο το κύμα σου τ’αφράτο
και τέτοια λόγια ακούστηκαν, θυμάμαι, αρμονικά:

" Δίπλωσε, Χρόνε, δίπλωσε τ’ακούραστα φτερά σου,
ώρες γλυκές μην τρέχετε, σταθείτε μια στιγμή,
και συ μη φεύγεις, νύχτα μου, με την αστροφεγγιά σου,
τώρα που ζευγαρώσαμε, είν’εύμορφη η ζωή.

Του κόσμου αυτού τα βάσανα, την ερημιά τη φτώχια
θέλουν να φύγουν άμετροι, γι’αυτούς γοργά γοργά,
χρόνε μου, πέτα κι’άφησε στου έρωτα τα βρόχια
τα δυό μας να χορτάσουμε τόσο γλυκιά σκλαβιά.

Του κάκου! Οι ώρες φεύγουνε. Κανείς δε με προσμένει …
Κανείς δε μ’αποκρίνεται …Η νύχτα είναι σκληρή …
Αχνίζουν τ’άστρα, χάνονται Κρυφά, κρυφά προβαίνει
τ’άσπλαχνο γλυκοχάραμα … Λυπήσου μας, αυγή !

Του κάκου! Όλα ξεγέλασμα, είν’όνειρα και πλάνη,
ζωή μας είν’η αγάπη μας και μοναχή χαρά,
ας μη ζητούμ’ανύπαρχτο στον κόσμο άλλο λιμάνι,
του χρόνου η άγρια θάλασσα δεν έχει ακρογιαλιά.

Χρόνε ζηλιάρη, δύστροπε! Πέ μου, γιατί να σβυώνται,
σαν αστραπή να φεύγουνε οι ώρες της χαράς,
καθώς πετούν και φεύγουνε χωρίς να λησμονιώνται
κι’οι μαύρες, κι’οι ολόπικρες στιγμές της συμφοράς;

Απ’την βαθειά την άβυσσον, οπού μας καταπίνει,
απ’την αιωνιότητα, οπού μας πλημμυρεί,
τίποτε, Χρόνε, τίποτε, στο φως δεν αναδίνει,
δεν ξεφυτρώνει τίποτε … όλα τα τρώς εσύ.

Λοιπόν, απ’όσα εχάρηκα δε θ’απομείνει τρίμμα,
δεν θα ν’αφήσω τίποτε σ’αυτήν την μαύρη γή !
Απ’το γοργό μας πέρασμα δεν είναι τάχα κρίμα
να μη σωθεί ένα πάτημα, ω Χρόνε αδικητή; … "

Ω λίμνη, ω βράχοι μου άφωνοι, ω σεις σπηλιές και δάση,
που βλέπετε τον πόνο μου, μια χάρη σας ζητώ,
εσείς οπού δεν σκιάζεσθε κανείς μη σας χαλάσει
ποτέ μη μας ξεχάσετε, στο μνήμ’αν πάω κι’εγώ.

Κι’όταν σε δέρνει ο σίφουνας, κι’όταν βαθειά κοιμάσαι,
ω λίμνη μου αφροστέφανη, να μη μας λησμονείς.
Εσ’είδες την αγάπη μας και μόνη εσύ θυμάσαι
πώς άναφταν τα στήθη μας, και θα μας συμπονείς.

Θέλω τα πεύκα, τα έλατα, οι βράχοι, η ρεματιά σου,
τ’αφρού σου το μουρμούρισμα, τ’αντίλαλου η φωνή,
τα δροσερά σου σύννεφα, τ’αγέρι, η καταχνιά σου,
η βρύση, ο καλαμιώνας σου, το χόρτο, το πουλί,

τ’άστρο τ’ασημομέτωπο, η μυρωδιά που χύνει
το γαλανό το κύμα σου, ω λίμνη μου γλυκειά,
ό,τι στην πλάση έχει αίσθηση, πνοή, νοημοσύνη,
όλα να λένε … " Αγάπησαν , τα μαύρα , φλογερά ! "
_______________________

Ας κλείσω όμως με το βαθύ μεταφυσικό μήνυμα του "Κρυφού Σκολειού", του μεγάλου μας ποιητή Ιωάννη Πολέμη.

" Μη σκιάζεστε τα σκότη . Της αυγής το φωτοβόλο αστέρι , της νύχτας το ξημέρωμα θα φέρει !!! "

Φιλικά

Κηφεύς

quote:

---

Κηφεύς Έχω παραλείψει το ερώτημα περί δημιουργίας (και Δημιουργού) γιατί δεν είμαι σίγουρος. Αν έχεις κάτι επ'αυτου μπορείς να μου το αναφέρεις

---

Πολύ ευχαρίστως φιλε μου, απλά θα αντιγράψω ένα απόσπασμα από το βιβλίο … «Στα ίχνη του Ι.Χ.Θ.Υ.Σ.» ΔΑΝΕΖΗΣ, ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ που το βρίσκω απλό και πολύ ενδιαφέρων, αλλά και πάνω στο θέμα μας …

Η άχρονη φύση του Θεού και η Ημέρα της δημιουργίας .

Όπως γνωρίζουμε σήμερα, για έναν παρατηρητή ο οποίος μπορεί να έχει τη δυνατότητα μέτρησης από θέσεις και εκτός του Σύμπαντος μας ή ταυτίζεται με αυτό, όπως θεολογικά μπορεί να θεωρηθεί ο θεός, η διάρκεια ενός σημερινού ανθρώπινου δευτερολέπτου, εξαρτάται από ένα μέγεθος το οποίο ονομάζεται καμπυλότητα του Σύμπαντος .

Η καμπυλότητα του Σύμπαντος κατά την διάρκεια των διαφόρων περιόδων της ζωής του εξαρτάται από την πυκνότητα του υλικού του .
Τούτο σημαίνει ότι τις πρώτες στιγμές της δημιουργίας του, τότε που η πυκνότητα του ήταν θεωρητικά άπειρη, και η διάρκεια ενός σημερινού δευτερολέπτου θα ήταν άπειρη .

Αν λοιπόν τοποθετήσουμε τον Θεό, την πρώτη στιγμή της δημιουργίας του σύμπαντος στην θέση του γενεσιουργού αίτιου, τότε Αυτός θα πρέπει να ήταν άχρονος, αφού το δευτερόλεπτο Του αποτελεί χρονικά διάστημα άπειρης σημερινής διάρκειας .

Ομοίως οι ημέρες δημιουργίας οι αναφερόμενες στην Γένεση, ως απλά αθροίσματα δευτερολέπτων, επειδή αναφέρονται σε επόμενες περιόδους εξέλιξης του Σύμπαντος, μικρότερης πυκνότητας από την αρχική άπειρη, αλλά πολύ μεγαλύτερη από τη σημερινή, είναι προφανές ότι θα διαρκούσαν τεράστια χρονικά διαστήματα, χιλιάδων ή εκατομμυρίων ετών .

Με τον τρόπο αυτό είναι φανερό ότι δεν αντίκειται της επιστημονικής λογικής η δημιουργία σε έξι ημέρες του συνόλου του κόσμου, εφ’ όσον η κάθε ημέρα δημιουργίας διαρκούσε μεγάλα χρονικά διαστήματα .

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονιστεί η ματαιότητα της προσπάθειας μέτρησης της ηλικίας του Σύμπαντος, εφ’ όσον αυτή αποτελεί άθροισμα άνισων δευτερολέπτων.
Και τούτο επειδή συνεχώς η πυκνότητα, άρα και η καμπυλότητα, του σύμπαντος μεταβάλλεται και ως τούτο, σύμφωνα με τη θεωρία της Σχετικότητας, και η αντίστοιχη διάρκεια του δευτερολέπτου .

Ας δούμε τι λέει η Επιστήμη για το πρώτο μέρος του:

Είναι πλέον γεγονός αναμφισβήτητο ότι οι γαλαξίες απομακρύνονται, και μάλιστα με τον απλό γραμμικό τρόπο που διατύπωσε ο Hubble (δεν είναι της στιγμής να το αναλύσουμε).

Αυτό όμως οδηγεί σε μια παραδοχή αναπότρεπτη.
Ότι κάποια στιγμή στο μακρινό παρελθόν, οι γαλαξίες είχαν μια κοινή εκκίνηση.
Όλη, δηλαδή, η ύλη και η ενέργεια του Σύμπαντος – η φωτεινή ακτινοβολία, οι γαλαξίες, οι πλανήτες, η αρχέγονη ύλη – ήταν συγκεντρωμένα σ’ένα σημείο !

Ένα σημείο, την αρχή του παντός, που είχε άπειρη πυκνότητα και θερμοκρασία.

Στο σημείο αυτό το υπέρπυκνο ή στην καλύτερη περίπτωση, σ’αυτή την αδιανόητη κοσμική σφαίρα, κάποια στιγμή και για λόγους που δεν γνωρίζουμε, έγινε μια τρομακτική έκρηξη.

Από αυτήν την Μεγάλη Έκρηξη, την περιώνυμη πια ως Big - Bang, προήλθε το σημερινό Σύμπαν.

Η φυγή των γαλαξιών οφείλεται στην τεράστια ορμή που απέκτησε η αρχέγονη ύλη κατά την έκρηξη και που, ακόμη και σήμερα, είναι ικανή να υπερνικά τις δυνάμεις έλξεως ανάμεσα στους γαλαξίες.

Συγκεκριμένο σημείο που έγινε η έκρηξη δεν μπορεί να νοηθεί. Όπως δεν νοείται και κέντρο στο Σύμπαν.

Η Μεγάλη Έκρηξη έγινε ταυτόχρονα και παντού, σε όλα τα σημεία του χώρου.

Ο ίδιος ο χώρος και ο χρόνος δημιουργούνται τη στιγμή της Μεγάλης Εκρήξεως.

Η σκηνή, δηλαδή, του δράματος δημιουργείται ταυτόχρονα με το δράμα. Αυτή η βασική αρχή, που συνάγεται από τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, μας απαλλάσσει από ενοχλητικές ερωτήσεις για το "τι έγινε" ή τι υπήρχε "πριν»".

Τίποτα δεν υπήρχε και τίποτα δεν έγινε πριν, αφού ο χώρος και ο χρόνος δεν ήταν υπάρχουσες οντότητες.

Αυτό το "τίποτα" είναι που δεν το χωράει ο νους μου, φίλε elo.

Νομίζω ότι εδώ αρχίζει και τρέπεται σε φυγή η λογική και αρχίζει το υπερβατικό. Τι λες εσύ;

Τώρα, όσον αφορά, το τελευταίο μέρος της παράθεσής σου που αφορά το αδιανόητο της μέτρησης του χρόνου από τη στιγμή της Μεγάλης Έκρηξης μέχρι σήμερα, δεν γνωρίζω τις μεθόδους που χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες και το υπολόγισαν σε 15 δισεκατομμύρια γήινα έτη.

Εκατό δευτερόλεπτα μετά τη Μεγάλη Έκρηξη , τα βασικά συστατικά του Κόσμου - πρωτόνια, νετρόνια και ηλεκτρόνια - είναι ήδη παρόντα. Παρόντα είναι και τα νετρίνα, διεισδυτικά σωματίδια με απειροελάχιστη ή μηδενική μάζα, που θα πρέπει να αφθονούν και στο σημερινό Σύμπαν.
Η θερμοκρασία έχει πέσει στο ένα δισεκατομμύριο βαθμούς όση περίπου και στο εσωτερικό θερμών αστέρων.
Οι συνθήκες είναι κατάλληλες για να σχηματισθούν, από πρωτόνια και νετρόνια, οι πυρήνες του δευτερίου και κυρίως του ηλίου είναι τα πρώτα μετά το υδρογόνο στοιχεία του περιοδικού συστήματος.

Η "πυρηνοσύνθεση" αυτή δεν διαρκεί περισσότερο από 15 λεπτά και είναι ασφαλώς λειψή. Οι πυρήνες των υπολοίπων στοιχείων που απαντώνται στο Σύμπαν δημιουργούνται μεταγενέστερα, στο εσωτερικό των αστέρων.

Στη μεγάλη χρονική περίοδο που ακολουθεί την πυρηνοσύνθεση, δεν φαίνεται να συμβαίνει τίποτα αξιοσημείωτο.
Το Σύμπαν διαστέλλεται και ψύχεται, ενώ η ύλη εξακολουθεί τη συνεχή αλληλεπίδρασή της με την ακτινοβολία.

Στην ηλικία των 700.000 χρόνων, η διάμετρος του Σύμπαντος είναι χίλιες φορές μικρότερη από τη σημερινή και η θερμοκρασία του γύρω στους 3.000 βαθμούς. Τότε σχηματίζονται τα πρωταρχικά άτομα, προς τούτο, τα ηλεκτρόνια συλλαμβάνονται σε καθορισμένες τροχιές γύρω από τους πυρήνες. Τα άτομα του υδρογόνου και του ηλίου κάνουν έτσι την εμφάνισή τους και από τότε δεσπόζουν στη σύσταση του Σύμπαντος.
Τα άτομα όμως είναι ηλεκτρικώς ουδέτερα, και έτσι οι αλληλεπιδράσεις του φωτός με την ύλη γίνονται πολύ δύσκολες. Το φως αποδεσμεύεται από την ύλη και αρχίζει την μηχανική του περιπλάνηση στο Σύμπαν.

Είναι το ίδιο (το φως), που φθάνει ως εμάς σήμερα, αποτελώντας έναν αψευδή μάρτυρα της Μεγάλης Εκρήξεως.

Ο καιρός περνά και 3 δισεκατομμύρια χρόνια μετά την αρχική έκρηξη σχηματίζονται οι κβάσαρ, που παρατηρούνται σήμερα με ισχυρά τηλεσκόπια στις εσχατιές του Σύμπαντος, είναι οι αρχέγονοι γαλαξίες.

Ο δικός μας και οι άλλοι γαλαξίες σχηματίζονται υπό την επίδραση του βαρυτικού πεδίου, 7 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Οι λεπτομέρειες του σχηματισμού τους αποτελούν, ακόμη και σήμερα, πρόβλημα άλυτο για την επιστήμη.

Τέλος πριν από 5 δισεκατομμύρια χρόνια, και ενώ το Σύμπαν έχει ήδη
την υπολογίσιμη ηλικία των 10 δισεκατομμυρίων ετών, από κάποια
τοπική συγκέντρωση ύλης στον Γαλαξία μας, γεννιέται με αργή διαδικασία ο Ήλιος.
Από το ίδιο νεφέλωμα που σχημάτισε τον Ήλιο αποσπώνται, λίγο αργότερα κομμάτια ύλης που θα εξελιχθούν στους πλανήτες. Ένας απ’αυτούς, η Γη, θα αναδειχθεί ικανός να φιλοξενήσει το φαινόμενο της ζωής.

Τα ερωτήματα πάντως παραμένουν του τι είναι ο Χρόνος, το του Δημιουργού και το της σχέσης συνείδησης και Χρόνου. Ό,τι νεώτερο, φίλε elo, βρεθεί γι'αυτά μπορούμε να το παραθέσουμε.

Φιλικά

Κηφεύς

quote:

---

Κηφεύς -Τίποτα δεν υπήρχε και τίποτα δεν έγινε πριν, αφού ο χώρος και ο χρόνος δεν ήταν υπάρχουσες οντότητες.
Αυτό το "τίποτα" είναι που δεν το χωράει ο νους μου, φίλε elo.
Νομίζω ότι εδώ αρχίζει και τρέπεται σε φυγή η λογική και αρχίζει το υπερβατικό. Τι λες εσύ;

---

Ανθρώπινες νοητικές δυσκολίες περί την ύπαρξη του πρώτου αίτιου που σήμαινε την ύπαρξη ενός πρώτου συμβάν .
Τι είναι αυτό που προκάλεσε το πρώτο συμβάν αφού δεν υπήρχε τίποτε «χώρος, χρόνος, ύλη» .Ότι και να πούμε θα θυμίζει τα γνωστά μας παράδοξα….

Απόψεις και ερμηνείες πάνω στο θέμα, από που προήρθε η ύλη και η ενέργεια , η οποία δημιούργησε το αισθητό Σύμπαν μας υπάρχουν αρκετές φίλε Κηφεύς, μια από αυτές που μένα «βολεύει» τον νου μου είναι αυτή του φυσικού Lee Smolin .

Σύμφωνα με την άποψη του αμερικανού φυσικού, αν μια μελανή οπή ενός σύμπαντος υπάρχει για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε έχει την δυνατότητα να δημιουργήσει ένα νέο διαστελλόμενο σύμπαν .
Το νέο αυτό σύμπαν θα γεννηθεί (Big – Bang) με έναν βίαιο τρόπο με πιθανό αποτέλεσμα να τροποποιηθούν κάποιες από τις προγονικές ιδιότητες και σταθερές του .

Το νέο σύμπαν, στην περίπτωση που είναι «επιτυχημένο», αν μπορεί δηλαδή να επιζήσει για τόσο μεγάλα χρονικά διαστήματα ώστε να δημιουργηθούν νέες μελανές οπές, θα αυτοαναπαραχθει, που σημαίνει ότι μέσω των νέων μελάνων οπών θα δημιουργηθούν με τις ίδιες διεργασίες…. νέα Σύμπαντα .

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην περίπτωση της γένεσης του σύμπαντος, μέσω μιας μελανής οπής, ενυπάρχει πάντοτε η θεωρητική δυνατότητα ο Κόσμος μας να προέρχεται από ένα άλλο σύμπαν, το οποίο συνυπάρχει με το δικό μας, αλλά δεν είναι δυνατόν να το αντιληφθούμε .

Μάλιστα υπάρχει και ένα απόσπασμα από την ομιλία του Μεγάλου Βασιλείου στην Εξαήμερο, για το τι υπήρχε πριν την δημιουργία του Κόσμου, όπου βλέπουμε μια ταύτιση με αυτές τις σύγχρονες απόψεις .

«Όπως φαίνεται, υπήρχε κάτι πριν από αυτόν τον κόσμο, που η διάνοια μας μπορεί να το συλλάβει μόνο θεωρητικά, έμεινε όμως έξω από την εξιστόρηση, επειδή ήταν ακατάλληλο για ανθρώπους που μαθήτευαν ακόμα και ήταν νήπιοι στην γνώση .
Υπήρχε μια κατάσταση αρχαιότερη από την γένεση του κόσμου, αρμόδια στις υπερκόσμιες δυνάμεις, η κατάσταση η πάνω από τον χρόνο η αιώνια η παντοτινή»

quote:

---

Κηφεύς- Τα ερωτήματα πάντως παραμένουν του τι είναι ο Χρόνος, το του Δημιουργού και το της σχέσης συνείδησης και Χρόνου.

---

Για τον δημιουργό (Αρχή/Αιτία) δεν πιστεύω ότι είμαι ο κατάλληλος να μιλήσω, γιατί ότι και να πω θα είναι απλά μια προσωπική μου ανθρώπινη και ατελέστατη αίσθηση…. , αλλά για την έννοια του χώρου και του χρόνου και την σχέση συνείδησης, απλά πιστεύω «ότι τίποτε από αυτά δεν αντιπροσωπεύουνε την φύση της πραγματικότητας, αλλά παραστάσεις της ανθρώπινης συνειδήσεις» …Χα, Χα, δεν είναι δικό μου, αλλά του Fred hoyle .

quote:

---

Μάλιστα υπάρχει και ένα απόσπασμα από την ομιλία του Μεγάλου Βασιλείου στην Εξαήμερο, για το τι υπήρχε πριν την δημιουργία του Κόσμου, όπου βλέπουμε μια ταύτιση με αυτές τις σύγχρονες απόψεις .

«Όπως φαίνεται, υπήρχε κάτι πριν από αυτόν τον κόσμο, που η διάνοια μας μπορεί να το συλλάβει μόνο θεωρητικά, έμεινε όμως έξω από την εξιστόρηση, επειδή ήταν ακατάλληλο για ανθρώπους που μαθήτευαν ακόμα και ήταν νήπιοι στην γνώση .
Υπήρχε μια κατάσταση αρχαιότερη από την γένεση του κόσμου, αρμόδια στις υπερκόσμιες δυνάμεις, η κατάσταση η πάνω από τον χρόνο η αιώνια η παντοτινή»

---

Άτομα: Στοιχειώδη συστατικά της ύλης που δεν "τέμνονται" άλλο, επεβλήθησαν σαν μιά αναπόδραστη ανάγκη. Αποτελούνται από έναν συνεκτικότατο βαρύ πυρήνα και από ηλεκτρόνια που περιφέρονται περί αυτόν υπό την επίδραση της ηλεκτρομαγνητικής δυνάμεως.

Πυρήνας ατόμου: Συνίσταται από πρωτόνια και νετρόνια.

Φωτόνιο: Η ελάχιστη δυνατή ποσότητα – το κβάντο – της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας.

Αδρόνια: Τα βαρύτερα από τα καινούργια "στοιχειώδη" σωματίδια που αλληλεπιδρούν ισχυρά και που ανιχνεύθηκαν με την κατασκευή μεγάλων επιταχυντών.

Λεπτόνια: Έχουν μάζες πολύ μικρότερες από τα αδρόνια, λίγα στον αριθμό και υπόκεινται στην ασθενή αλληλεπίδραση.

Σωματίδια – αντισωματίδια: Σε κάθε σωματίδιο αντιστοιχεί ένα αντισωματίδιο ίδιο και απαράλλακτο ως προς τη μάζα αλλά με ηλεκτρικό φορτίο αντίθετο. Κατ’επέκταση στην ύλη αντιστοιχεί η αντιύλη.

Ύλη – Ενέργεια: Τα αυστηρά όρια μεταξύ ύλης και ενέργειας καταργήθηκαν από την Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας.

Πρωτόνιο: Έχει σαν εικόνα κατοπτρική το αντιπρωτόνιο.

Ποζιτρόνιο: Το αντισωματίδιο του ηλεκτρονίου.

Πρωτόνια και νετρόνια (Νουκλεόνια ή βαρυόνια): Το πρωτόνιο και το νετρόνιο καθώς και εκατοντάδες άλλα αδρόνια που παρήγοντο στους επιταχυντές, αποδείχθηκε αργότερα ότι δεν ήταν θεμελιώδη. Είναι και αυτά σύνθετα σωμάτια.

Ευχαριστώ

Κηφεύς.

Απόλυτος και σχετικός χρόνος
Η νευτώνεια φυσική δέχεται ότι ο χρόνος είναι απόλυτος, δηλ. ίδιος σε όλα τα συστήματα και σ' όλους τους χώρους. Η θεωρία της σχετικότητας αρνείται τον απόλυτο χρόνο: “Πρώτο θύμα της θεωρίας της σχετικότητας υπήρξε η πεποίθηση ότι ο χρόνος είναι απόλυτος και οικουμενικός. Ο Αϊνστάιν απέδειξε ότι ο χρόνος είναι ελαστικός και συστέλλεται ή διαστέλλεται εξαιτίας της κίνησης. Κάθε παρατηρητής έχει τη δική του προσωπική κλίμακα ροής του χρόνου που γενικά είναι διαφορετική για κάποιον άλλον. Στο δικό μας πλαίσιο αναφοράς ο χρόνος ουδέποτε παραμορφώνεται, αν όμως συγκριθεί με τον χρόνο κάποιου άλλου παρατηρητή που κινείται σχετικά με μας διαπιστώνουμε ότι οι χρόνοι δεν συμβαδίζουν”. (Paul Davies)

Φυσικός χρόνος
Ο χρόνος που διατυπώνεται με μαθηματικούς τύπους και υπολογίζεται με όργανα.

Ψυχολογικός/υποκειμενικός χρόνος
Αυτός αγνοεί τα αντικειμενικά μέτρα και ποικίλλει ανάλογα με το συγκεκριμένο άτομο και τον τρόπο που τον βιώνει. Π.χ. οι ευχάριστες στιγμές φαίνονται ιδιαίτερα σύντομες ενώ οι δυσάρεστες δίνουν την εντύπωση της αιωνιότητας.

Φιλοσοφικός χρόνος
Στη φιλοσοφία ο χρόνος αποτελεί μία από τις τρεις έννοιες με βάση τις οποίες ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον εξωτερικό του κόσμο (οι άλλες δύο είναι ο χώρος και ο λόγος).

Κυκλικός χρόνος
Είναι η κυκλική αντίληψη για τον χρόνο, η οποία υποστηρίζει ότι τα πράγματα επανέρχονται κατά διαστήματα.

Γραμμικός χρόνος
Η αντίληψη για τον χρόνο που τον θεωρεί ανεπανάληπτο και ανεπίστρεπτο, ότι δηλ. έχει ροή προς μια κατεύθυνση, από το παρελθόν προς το παρόν και το μέλλον.

Και κάποιες ακόμη παρατηρήσεις.

α) Η θεωρία της σχετικότητας αποδεικνύει ότι η αντίληψη του χρόνου ως κάτι διαιρούμενου σε παρόν, παρελθόν (που δεν επιστρέφει) και μέλλον (που είναι ακόμη αδιαμόρφωτο) δεν έχει νόημα, γιατί αυτό που είναι παρελθόν για κάποιον μπορεί να είναι παρόν για κάποιον άλλον ή μέλλον για έναν τρίτο. Κι εδώ εγείρονται διάφορα μεταφυσικά ερωτήματα, όπως π.χ. το κατά πόσον είναι το μέλλον προκαθορισμένο ή το κατά πόσον υπάρχει μόνο ένα μέλλον (και αντίστοιχα ένα παρόν, ένα παρελθόν)...

β) Η αντίληψη του χρόνου είναι καίριας σημασίας για την ανθρώπινη προσωπικότητα. Η πείρα, οι στοιχειώδεις μορφές προσαρμογής, η μάθηση, ο προσανατολισμός της ανθρώπινης δράσης, πραγματοποιούνται μόνο αφού ενταχθούν στον χρόνο. Χωρίς την ένταξη αυτή, το άτομο παραμένει μετέωρο, οι πράξεις του δεν έχουν κανένα νόημα, στερούνται επαρκών κινήτρων και σκοπών.

γ) Παραμένει για μένα το μυστήριο της μνήμης σε σχέση με τον χρόνο (ποιός/τι και γιατί θα έμπαινε στον κόπο να δημιουργήσει μια κάψουλα διάσωσης του παρελθόντος και γιατί όχι μια αντίστοιχη κάψουλα διάσωσης του μέλλοντος), αν αυτό που πραγματικά υπάρχει είναι μόνο το παρόν), αλλά θα ήταν καλύτερο ίσως να το εντάξουμε στο ευρύτερο ερώτημα της σχέσης της ανθρώπινης συνείδησης με τον χρόνο.

Καλημέρα,
Unseen

Στον κόσμο του Πνεύματος είμαστε πάντα στην αρχή.

Μιας και μιλάμε για τον χρόνο…. Πως πάει ο ελεύθερος «Ψυχολογικός/υποκειμενικός» χρόνος σου τώρα…

Αγαπητή Unseen

Πολύ ενδιαφέρον το μήνυμά σου. Με βρίσκει σύμφωνω σε όλα.
Ας δούμε τις παρατηρήσεις σου:

quote:

---

α) Η θεωρία της σχετικότητας αποδεικνύει ότι η αντίληψη του χρόνου ως κάτι διαιρούμενου σε παρόν, παρελθόν (που δεν επιστρέφει) και μέλλον (που είναι ακόμη αδιαμόρφωτο) δεν έχει νόημα, γιατί αυτό που είναι παρελθόν για κάποιον μπορεί να είναι παρόν για κάποιον άλλον ή μέλλον για έναν τρίτο. Κι εδώ εγείρονται διάφορα μεταφυσικά ερωτήματα, όπως π.χ. το κατά πόσον είναι το μέλλον προκαθορισμένο ή το κατά πόσον υπάρχει μόνο ένα μέλλον (και αντίστοιχα ένα παρόν, ένα παρελθόν)...

---