- Περί Πίστεως - .-= Η ΣΟΦΙΑ =-.
Και κείνος απάντησε: -Ο καλύτερος φύλακας άγγελος του ανθρώπου είναι η συνήθεια του να πράτει συνεχώς το καλό, κι ο χειρότερος δαίμονας είναι η συνήθεια το να πράτει συνεχώς το κακό!
Προφανώς φίλε D_I αναφέρεσαι σε εκείνη την πίστη που ενσαρκώνεται χωρίς την επιλογή μας, ίσως και λόγο (κοινωνικής;) συνήθειας...
Η πίστη, είτε λόγο συνήθειας είτε όχι παραμένει για πάντα πίστη!
Μέσα στην ανθρώπινη αστάθεια, μέσα στις άπειρες επιλογές που έχουμε για να κινηθούμε προς τα άνω, ή προς τα κάτω, η πίστη μας είναι ο βράχος που μας σταθεροποιεί!
Από την άλλη η αστάθεια φανερώνει και το ελεύθερο των επιλογών, το ελεύθερο της θέλησης. Χωρίς όμως αυτήν την υποστήριξη της πίστης, το ελεύθερο της θέλησης θα έχασκε συνεχώς πάνω στις αμφιβολίες για το κάθε τι. Οπότε αυτό δεν θα ήταν πραγματικά ελεύθερο αλλά απλά δέσμιο συνεχώς της αμφιβολίας.
Τοποθετώντας όμως σαν βράχο την πίστη μέσα στο μεταβλητό της θέλησης, ο Πανάγαθος Δημιουργός μας έδωσε τη δυνατότητα από την μια να σηκωνόμαστε πάνω από την αμφιβολία, κι από την άλλη μέσα στην αέναη μεταβαλλόμενη κίνηση προς την θέωση (το μεταβλητό) να παραμένουμε σταθεροί. Κάνοντάς μας υπεύθυνους συνεχώς και ολοκληρωτικά για την ποιότητα της πίστης (σταθερότητας) που επιλέγουμε. Δηλαδή, ναι μεν μας έδωσε την απαραίτητη σταθερότητα, αλλά ακόμα κι αυτήν η σταθερότητα βρίσκεται μέσα στα όρια των επιλογών μας. Δεν βρίσκεται έξω, ή πάνω από αυτά!
With other words... Απλά απερίγραπτο, απεριόριστη ελευθερία κινήσεων (μεταβλητότητα), χωρίς από την άλλη να χάνεται η σταθερότητα μέσα στο αβέβαιο των απεριόριστων επιλογών μας.
Για αντιπαραβολή αρκεί να δούμε πως μέσα στα ανθρώπινα συστήματα ελευθερίας, το απόλυτο της ελευθερίας δεν υπάρχει. Αφού για να υπάρξει μια μίνιμουμ σταθερότητα του συστήματος, θα πρέπει ο καθένας από εμάς να δώσει κάποιους βαθμούς ελευθερίας πίσω στο ίδιο το σύστημα. Θα πρέπει να δώσει μια συγκεκριμένη μορφή πίστης στο σύστημα, στους νόμους, στην κυβέρνηση, κτλ. Θα πρέπει να υπάρξει οπωσδήποτε μια κοινή συνισταμένη.
Στην ακαταλόγιστη Σοφία και Αγάπη του Δημιουργού μας όμως, μπορούμε να υπάρχουμε κινούμενοι μέσα σε απεριόριστη ελευθερία, χωρίς να αποδίδουμε, ή καλύτερα χωρίς να μορφοποιούμε την πίστη μας σύμφωνα με εξωτερικές επιταγές τρίτων. Αφού Εκείνος μας έδωσε το δικαίωμα να γινόμαστε εμείς οι ίδιοι οι μορφοποιητές των νόμων αυτών.
Όχι ότι αυτό δεν υπάρχει, ή δεν γίνεται μέσα από πνευματικούς νόμους, αλλά αυτό αφορά την προσωπική επιλογή μας του να ταυτιστούμε με τον ανώτερο Λόγο (πληροφορία) της Αληθείας, και άρα να Τον ενσαρκώσουμε μέσα μας ταυτιζόμενοι έτσι πλήρως με τον αληθινό Θεό. Θέτωντας συνειδητά μέσα από την επιλογή την ύπαρξή μας κάτω από την κυριαρχία των Νόμων Του. Σε αντίθετη περίπτωση επιλέγουμε απλά την λατρεία ειδώλων και ψευτοθεών με την αντίστοιχη ποιότητα νόμων (σταθερότητα) που τα διέπει. Είναι δικαίωμά μας και αυτό. Το σύμπαν; το σύστημα; λειτουργεί ανεξάρτητα από το εάν εμείς επιλέξουμε τελικά να ακολουθήσουμε αυτούς τους πνευματικούς νόμους ή όχι.
Το ανθρώπινο σύστημα δεν επιδέχεται τέτοια, δεν λειτουργεί αν πολλοί επιλέξουν να μην τηρήσουν τους νόμους, ή χάσουν την πίστη τους πάνω στο ορθό της λειτουργίας του και το απορρίψουν. Αν γίνει κάτι τέτοιο ακολουθεί το χάος...
quote:
Όμως δύναμη που κινεί βουνά δεν είναι σαν να μιλάμε για κάποια «μαγική» δύναμη;
Το ερώτημα σου φίλε Ampere με έκανε να σκεφτώ.
Η Dion Fortune είχε γράψει κάποτε ότι η μαγεία είναι η τέχνη του να επιφέρεις αλλαγές στην συνείδηση κατά βούληση. Είτε συμφωνούμε με το παραπάνω είτε διαφωνούμε είναι ένας αρκετά ενδιαφέρον ορισμός.
Σ’αυτόν τον ορισμό της μαγείας είναι που βρίσκω κάποια κοινά σημεία με την πίστη. Γιατί και η πίστη μπορεί να επιφέρει αλλαγές στην συνείδηση είτε διευρύνοντας την ή περιορίζοντας την.
Επίσης έτυχε να διαβάσω χτες μια συνομιλία ανάμεσα στην Hillary S. Webb και τον ανθρωπολόγο Hank Wesselman που είναι διaθέσιμη στο site του Deepak Chopra εδώ:
http://www.sharedwisdom.com/conversations.htm
Μιλάνε λοιπόν σε κάποιο σημείο για τις απόψεις του Ken Wilber για τα τέσσερα επίπεδα της πνευματικής εξέλιξης τα οποία είναι: αντιλήψεις, πίστη, εμπειρία, προσωπική μεταμόρφωση.
Μεταφέρω λοιπόν αυτά που λένε και ελπίζω να τα βρήτε ενδιαφέροντα και επί του θέματος.
Στάδιο Πρώτο:
Στην αρχή όλοι έχουμε αντιλήψεις και πιστεύω: μυθικές αντιλήψεις, μαγικές, επιστημονικές, ορθολογικές αντιλήψεις κ.τ.λ. Οι αντιλήψεις όμως και τα πιστεύω αδυνατούν να μεταμορφώσουν την ύπαρξη μας. Αδυνατούν να μας μεταφέρουν κάπου αλλού, να μας αλλάξουν πνευματικά και ουσιαστικά. Σ'αυτό το στάδιο βρίσκεται η πλειοψηφία της ανθρωπότητας.
Στάδιο Δεύτερο:
Το επόμενο στάδιο είναι η πίστη. Η πίστη (οποιαδήποτε κιαν είναι η ερμηνεία που της δίνουμε) μπορεί να σε οδηγήσει σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις. Είτε προς τα κάτω, στον θρησκευτικό φανατισμό, στο σκοτάδι της θρησκείας, είτε προς το επόμενο στάδιο.
Στάδιο Τρίτο:
Εμπειρία με το πνευματικό και το υπερβατικό στοιχείο. Αυτή λοιπόν η εμπειρία με το πνευματικό στοιχείο είναι η μόνη διαδικασία που μπορεί να λυτρώσει το ανθρώπινο ον και να το οδηγήσει στο τέταρτο στάδιο.
Στάδιο Τέταρτο:
H φώτιση ή η πνευματική μεταμόρφωση. Όταν οι άνθρωποι έρθουν σε άμεση επάφή τις εσωτερικές πηγές σοφίας και δύναμης τότε και μόνο τότε επέρχεται η πραγματική αλλαγή, η ουσιαστική μύηση.
Infinitum Finitum Producit
Σ’ ευχαριστώ για τις διευκρινήσεις σου περί «αλλεργίας» και νομίζω καταλαβαίνω τι εννοείς. Πάντως βρίσκω πολύ ενδιαφέρον που χρησιμοποίησες αυτόν τον όρο (αλλεργία) αφού ως γνωστόν αλλεργική είναι η παθολογική αντίδραση του οργανισμού μας απέναντι σε εξωτερικά ερεθίσματα που όμως σε έναν υγιή(;) οργανισμό δεν θα είχαν προκαλέσει τέτοιες αντιδράσεις.
Εγώ ας πούμε, παθαίνω αλλεργία με κάποια ορθογραφικά λάθη. Ένα «λόγο τιμής»* μπορεί να με κάνει να περιστραφώ γύρω από τον εαυτό μου τρις, ενώ κάτι εν μέσο , εν τούτης και της μετρητής με στέλνουν κανονικά στο φαρμακείο για τα χάπια μου.
*συγνώμη φίλε για την έμμεση παρατήρηση περί ορθογραφίας αλλά δεν μπορούσα να κρατηθώ άλλο
… καϋμένη δοτική … (λόγω τιμής / εν τούτοις / τοις μετρητοίς) )
Χρειάζομαι λίγη απόσταση (και χρονική) για να ξαναδώ αυτά που γράφτηκαν. Στο μεταξύ, συνεχίζω να απολαμβάνω τις συμμετοχές σας.
quote:
Νομίζω ότι προκύπτει από τη διάψευση των προσδοκιών τους λόγω ανακολουθίας. Δηλαδή υπάρχει απόσταση ανάμεσα σε αυτό που πρεσβεύει μία πίστη και σε αυτό που συνιστά την εφαρμογή της στον κόσμο. Και αυτό μπορεί να κλονίσει τα θεμέλια της ύπαρξης ενός ανθρώπου, γιατί ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΞΕΧΩΡΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΓΥΡΩ ΜΑΣ.
Πιθανότατα να προκύπτει όντως από την διάψευση των προσδοκιών τους λόγω ανακολουθίας.
Αυτό όμως είναι κάτι το υποκειμενικό, είναι δηλαδή ένα συμπέρασμα κάποιου ανθρώπου το οποίο απέχει από την θεώρηση των υπολοίπων ανθρώπων.
Πιστεύω οτι αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως μια "παγίδα" κατά κάποιο τρόπο για τον άνθρωπο αυτό.
Λόγω μιας πιθανής θέλησης του να ταυτιστεί με ένα κοινωνικό σύνολο ή νιώθοντας κατά κάποιον τρόπο ένοχος που δεν αντιλαμβάνεται αυτό που φαίνεται να έχουν αντιληφθεί οι υπόλοιποι.
(1)
quote:
Αναφέρεσαι προφανώς σε απολιθωμένες πεποιθήσεις... χμ... πολύ καλό ερώτημα. Νομίζω ότι παραμένει πίστη, μια πίστη όμως που φθείρεται και δεν ζωογονεί.
(2)
quote:
Προφανώς φίλε D_I αναφέρεσαι σε εκείνη την πίστη που ενσαρκώνεται χωρίς την επιλογή μας, ίσως και λόγο (κοινωνικής;) συνήθειας...
Αναφέρομαι και στις 2 περιπτώσεις, αγαπητοί Unseen & Tryfield! ![]()
Σχετικά με την "απολιθωμένη πεποίθηση" υπάρχουν 2 πιθανότητες:
Είτε αυτή με τον καιρό να ενδυναμωθεί αλλά και να μας "στοιχειώσει" αν αντί να την ελέγξουμε μας ελέγξει αυτή είτε να αποδυναμωθεί.
Για να αποδυναμωθεί όμως ακολουθήθηκε μια διαδικασία, κάναμε κάποιους συλλογισμούς και προκύψαμε σε κάποια συμπεράσματα.
Παρόλα αυτά, είναι πολύ πιθανό μέσα από αυτή την πρωτογενή πεποίθηση να ξεπήδησε μια άλλη, μια νέα η οποία είναι σε κάποιο βαθμό (ή κι εντελώς ακόμα) διαφοροποιημένη από την πρώτη.
Η περίπτωση όμως να μας επιβλήθηκε αυτή η πεποίθηση παρά την θέληση μας λόγω κάποιας συνήθειας (πχ κοινωνικός περίγυρος) είναι ακόμη πιο σύνθετη και πολυεπίπεδη.
Τι επίδραση έχει σε αυτόν τον άνθρωπο μια τέτοια επιβαλλόμενη πεποίθηση?
Κατά πόσο τον έχει επηρεάσει και πόσο εύκολα μπορεί να ξεφύγει από αυτήν ή όχι?
quote:
Η πίστη, είτε λόγο συνήθειας είτε όχι παραμένει για πάντα πίστη!
Μα, φίλε μου Tryfield, πως μπορεί να είναι πίστη μια τέτοια συνήθεια, μια τέτοια "πίστη"?
Θεωρώ πως η πίστη για να είναι αυθεντική για κάποιον θα πρέπει να συγκεντρώνει κάποια χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως την επίγνωση της, την κατανόηση του αντικειμένου της πίστης και την έκφραση του ατόμου μέσω αυτής.
Αυτά τα στοιχεία δε λείπουν από την συνήθεια που θεωρείται πίστη? ![]()

In anticipation of my resurrection...
Αγαπητέ A.Kircher
quote:
Μιλάνε λοιπόν σε κάποιο σημείο για τις απόψεις του Ken Wilber για τα τέσσερα επίπεδα της πνευματικής εξέλιξης τα οποία είναι: αντιλήψεις, πίστη, εμπειρία, προσωπική μεταμόρφωση.
Με έστειλες κανονικά! ΛΑΤΡΕΥΩ τον Ken Wilber και αν ερχόμουν ποτέ στην Αμερική θα ήταν μόνο και μόνο για να επισκεφθώ το Integral Institute. Έχεις υπόψη το περιοδικό WIE (What is enlightenment? – www.wie.org) που εκδίδει ο Andrew Cohen; Σε κάθε τεύχος φιλοξενείται και ένας διάλογός του με τον Ken Wilber που πραγματικά είναι μοναδικός! Έχω την τύχη να επιμελούμαι τα κείμενα της ελληνικής έκδοσης του περιοδικού και κάθε φορά ειλικρινά ανατριχιάζω.
Ampere, αφού δεν μας εγκατέλειψες παντελώς, ίσως να βρούμε κάτι να σε δελεάσουμε να μπεις ξανά στη συζήτηση. Ο dying incubus ας πούμε καταβάλλει άριστες προσπάθειες.
Επιπλέον σκεφτόμουν ότι, όπως έχουμε ήδη πει, η πίστη συνιστά υπέρβαση. Υπάρχουν δε περιπτώσεις που η υπέρβαση φτάνει στην κατάργηση του ενστίκτου της αυτοσυντήρησης (πατρίς-θρησκεία-οικογένεια και τα συναφή). Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου κάποια βασικά ένστικτα μπορούν να καταργήσουν την πίστη;
Tryfield μια χαρά καταλαβαίνουμε τι γράφεις παιδί μου (και γράφεις και πολύ ωραία), άσε τον Ampere να λέει, μάλλον… ζηλεύει! Κανένας ψυχασθενής φιλόλογος ή νομικός θα είναι. Τους ξέρω καλά αυτούς (είμαι από το ίδιο συνάφι, αλλά μου έκαναν ηλεκτροσόκ όταν ήμουν μικρή και ευτυχώς συνήλθα).
Τους χαιρετισμούς μου σε όλους και συγνώμη που δεν επεκτείνομαι περισσότερο αυτή τη στιγμή αλλά παίζω… εκτός έδρας. Θα τα πούμε αναλυτικότερα από βδομάδα.
Unseen
***** Στον κόσμο του πνεύματος είμαστε πάντα στην αρχή *****
Έυχομαι να μην πρόσβαλα κανέναν, κι αν το έκανα λυπάμαι!
Γνωρίζω δύο μόνο οντότητες που κρατούν το αλάθητο, και εγώ σίγουρα δεν είμαι μία από αυτές!
Πιστεύοντας αυτό, δεν έχω και κανένα πρόβλημα να αποδεχτώ τα σφάλματά μου, όποια κι αν είναι αυτά!
Στο κάτω κάτω η γνώση του εαυτού μας προυποθέτει την τέλεια γνώση, όχι της τελειότητάς μας, αλλά αυτής της ατέλειας που μέσα μας κουβαλάμε.
Ampere, έχεις ανοίξει ένα υπέροχο θέμα με πολλές προεκτάσεις, και η ενεργή συμμετοχή σου κρίνεται από όλους (κι από εμένα επίσης) ως ιδιαίτερα σημαντική.
Υπόσχομαι να μη βάλω το δάχτυλο στην πρίζα ξανά! ![]()
![]()
quote:
Υπόσχομαι να μη βάλω το δάχτυλο στην πρίζα ξανά!![]()
Τι έγινε, βρε παιδιά?
Πάνω που έβαλα το δικό μου δάχτυλο στην πρίζα κι άρχισα να φορτσάρω το βγάζετε οι υπόλοιποι?
Κρίμα δεν είναι? ![]()
quote:
Επιπλέον σκεφτόμουν ότι, όπως έχουμε ήδη πει, η πίστη συνιστά υπέρβαση. Υπάρχουν δε περιπτώσεις που η υπέρβαση φτάνει στην κατάργηση του ενστίκτου της αυτοσυντήρησης (πατρίς-θρησκεία-οικογένεια και τα συναφή). Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου κάποια βασικά ένστικτα μπορούν να καταργήσουν την πίστη;
Αγαπητή Unseen, αναφέροντας την κατάργηση του ενστίκτου της αυτοσυντήρησης εξαιτίας της πίστης μας, εννοείς για παράδειγμα την αυτοθυσία?
Πιστεύω πως υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις που ένας άνθρωπος παραμερίζει τον εαυτό του, φτάνοντας σε επίπεδα που ίσως να μην έφτανε εύκολα προηγουμένως.
Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης μπορεί να ποαραμεριστεί σε πράξεις που έχουν να κάνουν με την αυτοθυσία του ατόμου, με μια πράξη αυταπάρνησης λόγω αλτρουϊσμού, Αγάπης.
Πιστεύω πως σε μια τέτοια περίπτωση το άτομο παύει να σκέφτεται τον εαυτό του, ενδεχομένως να λειτουργεί βάσει ενός ενστίκτου το οποίο δεν γνωρίζουμε ακόμα.
Αιρετικό αυτό, ε? ![]()
Όσο για την τελευταία πρόταση:
"Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου κάποια βασικά ένστικτα μπορούν να καταργήσουν την πίστη;"
Χμμμ!
Let me think about it! ![]()

In anticipation of my resurrection...
Η πίστη (= «το πιστεύειν») είναι η σχέση του «πιστού» με το «πιστευόμενο».
Το πιστευόμενο, είτε είναι «διασταυρωμένη» γνώση, είτε «μαρτυρημένη» πληροφορία, είτε «κληρονομημένη» πεποίθηση, είναι κατά κάποιο τρόπο οδοδείκτης ζωής και μέτρο σύγκρισης και αξιολόγησης του τι είναι σημαντικό σε αυτήν, συνιστώντας έτσι ένα «ανώτερο» τύπου ενστίκτου που καλείται να «κοντραριστεί» με τα ήδη υπάρχοντα.
Η σχέση (=πίστη) με το «πιστευόμενο», ανάλογα με την ποιότητά της, αναδεικνύει αξίες που μπορεί να οδηγούν στην εδραίωσή του, στην υπονόμευσή του ή και στην υπέρβασή του με ανάλογες βέβαια συνέπειες για την ίδια τη ζωή του «πιστού».
* Θα μου πείτε, μα καλά, έτσι λες την καλημέρα εσύ; Συνήθως όχι, αλλά ήθελα με κάποιο τρόπο να δηλώσω ότι σας παρακολουθώ και νιώθω ωραία με την παρέα σας, αν και από ό,τι διαπιστώνω μάλλον, είμαι ο λιγότερο διαβασμένος εδώ μέσα. (ποιος είναι ο Ken Wilber, ρε παιδιά; …Πάντως πολύ ωραίο το απόσπασμα που μας μετέγραψες φίλε A. Kircher)
μην παίζετε με τις πρίζες
Unseen,
χαίρομαι πραγματικά που λατρεύεις τον Wilber. Μπορώ να πω ότι η φιλοσοφία του με έχει επηρεάσει αρκετά. Το WIE φυσικά και το γνωρίζω, όμως για την ελληνική έκδοση του πραγματικά δεν είχα ιδέα! Θα ήθελα όμως να μάθω περισσότερα.
Αν και δεν θέλω να βγω από το θέμα, αλλά μιας και ο Ampere ρώτησε:
Είναι πραγματικά άτοπο να προσπαθήσει κανείς να συνοψίσει έργο και τις ιδέες του Ken Wilber σε λίγες γραμμές, ιδιαίτερα όταν η γερμανική εφημερίδα Die Welt έγραψε γι'αυτόν ότι είναι "ο επιφανέστερος στοχαστής στον τομέα της εξέλιξης της συνείδησης". Η wikipedia έχει ένα εκτενές και αντικειμενικό (περιέχει και κριτική σε κάποιες ιδέες του) άρθρο για αυτόν εδώ:
http://en.wikipedia.org/wiki/Ken_Wilber
Πραγματικά όποιος ψάχνεται αξίζει να ασχοληθεί μαζί του.
quote:
Η πίστη (= «το πιστεύειν») είναι η σχέση του «πιστού» με το «πιστευόμενο».Το πιστευόμενο, είτε είναι «διασταυρωμένη» γνώση, είτε «μαρτυρημένη» πληροφορία, είτε «κληρονομημένη» πεποίθηση, είναι κατά κάποιο τρόπο οδοδείκτης ζωής και μέτρο σύγκρισης και αξιολόγησης του τι είναι σημαντικό σε αυτήν, συνιστώντας έτσι ένα «ανώτερο» τύπου ενστίκτου που καλείται να «κοντραριστεί» με τα ήδη υπάρχοντα.
Η σχέση (=πίστη) με το «πιστευόμενο», ανάλογα με την ποιότητά της, αναδεικνύει αξίες που μπορεί να οδηγούν στην εδραίωσή του, στην υπονόμευσή του ή και στην υπέρβασή του με ανάλογες βέβαια συνέπειες για την ίδια τη ζωή του «πιστού».
Ampere, συνόψισες και πάλι με τον καλύτερο τρόπο τα μέχρι στιγμής ουσιαστικά σημεία της κουβέντας μας. Το "ανάλογα με την ποιότητα της" στην διατύπωση σου μου έκανε εντύπωση.
Αν όντως υπάρχει ποιότητα στην πίστη, και δεν βλέπω τον λόγο γιατί όχι, πως καθορίζεται αυτή η ποιότητα αλλά και πως διαφυλάσεται;
Μήπως το πιστευόμενο είναι αυτό που σε τελική ανάλυση παρέχει την ιδιαίτερη αξία της πίστης;
Μήπως η ουσιαστική ερώτηση δεν είναι το ΑΝ πιστεύεις αλλά το σε ΤΙ πιστεύεις;
Και να το πάω και πιο μακρυά το θέμα. Αν "Εν το Παν" όπως λέγανε και οι παλιοί ερμητιστές, πως γίνεται και η πίστη πολλές φορές να χωρίζει τους πιστούς αντί να τους ενώνει;
Ίσως να έχουμε ήδη αναφερθεί στα παραπάνω και μην φέρνω τίποτα καινούργιο στο τραπέζι με τα διάφορα "μήπως" μου και τα αναπάντητα ερωτήματα. Από την άλλη όμως, ίσως να έχει ενδιαφέρον να εξετάσουμε την σχέση και επίδραση που τυχόν έχει το πιστευόμενο στην ποιότητα της πίστης.
Άντε και να καούν οι πρίζες...
Infinitum Finitum Producit
quote:
Unseen: Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου κάποια βασικά ένστικτα μπορούν να καταργήσουν την πίστη;
Τα ένστικτα της επιβίωσης και της αναπαραγωγής είναι τα πρωτεύοντα σε κάθε ζωντανό οργανισμό, ακόμα και στον άνθρωπο. Μονάχα αυτά μπορούν να σταθούν αιτία να προδόσουμε προσωρινά την πίστη μας να λυποψυχήσουμε δηλαδή υπο την προυπόθεση οτι δέν θα μπορέσει προσωρινά να μας βοηθήσει στην κρίσιμη στιγμή λόγω δικής μας ψυχολογικής αδυναμίας.
Αλλά ή γρήγορα θα την ξαναβρούμε και θα καταλάβουμε καλύτερα την αξία της. ΔΙΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΙΣΧΥΡΟ ΟΠΛΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΒΑΘΜΟ ΠΟΥ ΟΙ ΔΙΚΕΣ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΟ ΜΟΝΕΣ ΔΕΝ ΤΟΥ ΤΟ ΕΠΙΤΡΕΠΟΥΝ.
Μιά αδυναμία ίσως σταθεί εμπόδιο αλλά μόνο προσωρινό, κάποια στιγμή η πίστη θα θριαμβεύσει και ο άνθρωπος θα κατανοήσει την αξία της. Η χριστιανική θρησκεία μας έχει διδάξει την πίστη με τον ορθότερο τρόπο, χωρίς να αντιλέγω οτι η πίστη απέναντι σε οτιδήποτε άλλο είναι κακό αρκεί να υπάρχει.