- Εγκέφαλος, Συνείδηση και Κβαντική Μηχανική - .-= Η ΓΝΩΣΗ =-.

quote:

---

Κηφέας

Η μελέτη του προβλήματος της νόησης είναι πιο πολύπλοκη απ’ όσο δείχνουν οι διευκρινίσεις που δόθηκαν ως τώρα .

---

Στο έργο του “Science and the Modern World” ( “Η επιστήμη και ο σύγχρονος κόσμος”) , o Alfred North Whitehead παρατηρεί ότι ο Γαλιλαίος , επινοώντας τη μαθηματική φυσική , απομάκρυνε τη νόηση από τη φύση .

Υποθέτω πως με αυτό το σχήμα λόγου εννοούσε ότι ο Γαλιλαίος επέμενε πως ο παρατηρητής πρέπει να είναι αντικειμενικός , να αποφεύγει τις δυσάρεστες διενέξεις των αριστοτελικών φιλοσόφων αναφορικά με τη φύση της σχέσης αιτίου και αιτιατού .

Αντίθετα , ο επιστήμονας πρέπει να κάνει μετρήσεις σύμφωνα με ένα μοντέλο στο οποίο δεν υπεισέρχεται καμία ανθρώπινη προβολή ή πρόθεση , και κατόπιν να αναζητεί τις ομοιόμορφες συσχετίσεις ή νόμους που επικρίνουν ή καταρρίπτουν τους αρχικούς του ισχυρισμούς .

Αυτή η μέθοδος εφαρμόστηκε θαυμάσια στη φυσική και στις συναφείς με αυτήν επιστήμες .

Ο Ισαάκ Νεύτων εκπροσωπεί θριαμβευτικά την πρώτη πλήρη άνθηση αυτής της μεθόδου .

Ακόμη και σήμερα , μετά την επανάσταση του Αϊνστάιν και την εμφάνιση της κβαντικής μηχανικής , η μέθοδος του Γαλιλαίου δεν έχει παραγκωνιστεί .

Η θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν έδειξε πώς επιδρά η θέση και η ταχύτητα του παρατηρητή στις μετρήσεις του χώρου και του χρόνου και , αν λάβουμε υπόψη και την επιτάχυνση αλλάζει την ίδια τη σημασία της λέξης ύλη .

Η κβαντική μηχανική κατέδειξε ότι η διαδικασία της μέτρησης στο πεδίο του εξαιρετικά μικρού συνδέεται αναπόδραστα με τις ενέργειες του παρατηρητή , ο οποίος πρέπει να επιλέξει , στο πλαίσιο της απροσδιοριστίας που επιβάλλεται από τη σταθερά του Planck , το επίπεδο ακριβείας με το οποίο θέλει να γνωρίσει είτε τη θέση είτε την ορμή ενός υποατομικού σωματιδίου .

Αυτό αντικατοπτρίζει ό,τι οι φυσικοί αποκαλούν αρχή της απροσδιοριστίας (ή της αβεβαιότητας) του Heisenberg .

Ακόμη και μετά την αποκάλυψη ότι σε ταχύτητες που προσεγγίζουν την ταχύτητα του φωτός ή σε πολύ μικρές αποστάσεις ο παρατηρητής αποτελεί μέρος των παρατηρήσεων που διεξάγει , ο απώτερος στόχος της φυσικής εξακολουθεί να είναι ο ίδιος , όπως τον καθόρισε ο Γαλιλαίος : να περιγράφει αμετάβλητους νόμους.

Δεν έχουμε κανένα λόγο να εγκαταλείψουμε αυτό το στόχο , διότι οι παρατηρητές τύπου Αϊνστάιν ή Heisenberg , παρότι αποτελούν μέρος των ίδιων τους των μετρήσεων , παραμένουν διαφανείς από ψυχολογική άποψη .

Στη φυσική , δεν πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η συνείδηση και τα κίνητρα του παρατηρητή , μολονότι οι φιλόσοφοι της φυσικής θέτουν κατά καιρούς υπό συζήτηση τη σημασία αυτών των παραγόντων για τις κβαντικές μετρήσεις . Η νόηση παραμένει απομακρυσμένη από τη φύση .

Από τότε , δεν έπαψε να μας φέρνει σε δύσκολη θέση . Όπως ακριβώς συνέβη στην περίπτωση της σχετικότητας και της κβαντικής μηχανικής , τα προβλήματα που προέκυψαν από την ανάπτυξη της φυσιολογίας είναι ιδιόμορφα :

Είναι οι παρατηρητές “πράγματα” όπως όλα τα άλλα αντικείμενα του κόσμου στον οποίο ανήκουν ; Πώς να εξηγήσουμε την περίεργη ικανότητα των παρατηρητών (στην πραγματικότητα , την επιτακτική τους ανάγκη) να ταξινομούν τον κόσμο σε κατηγορίες πραγμάτων , να αναφέρονται στα πράγματα του κόσμου , ενώ τα πράγματα δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν το ίδιο ; Όταν εμείς οι ίδιοι παρατηρούμε τους παρατηρητές , αυτή η ιδιότητα της προθετικότητας είναι αναπόφευκτη .

Μήπως θα έπρεπε , όπως γίνεται στη φυσική , να θέσουμε υπό απαγόρευση τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά στα οποία αναφερόμαστε καθημερινά – συνείδηση , σκέψη , πεποιθήσεις , πόθους ;

Μήπως θα έπρεπε να υιοθετήσουμε την περίπλοκη “απολυμαντική” θεραπευτική αγωγή του συμπεριφορισμού ;

Μήπως οι ερωτευμένοι θα έπρεπε να λένε μεταξύ τους : “Αυτό ήταν καλό για σένα . Άραγε ήταν καλό και για μένα ;” Η παραδοξότητα της τελευταίας παρατήρησης καθίσταται προφανής αν αναλογιστούμε την άρνηση που συνεπάγεται : ή αρνούμαστε την ύπαρξη των εμπειριών μας πριν “γίνουμε επιστήμονες” (λόγου χάρη , την αυτεπίγνωσή μας) , ή δηλώνουμε ότι η επιστήμη (διάβαζε “φυσική επιστήμη”) δεν μπορεί να πραγματευτεί τέτοια θέματα .

Σε αυτό το σημείο έρχεται στο προσκήνιο η δεύτερη μεγάλη φυσιογνωμία της επιστημονικής επανάστασης του 17ου αιώνα , ο Καρτέσιος :

Η αναζήτηση μιας μεθόδου σκέψης τον ώθησε να ταχθεί υπέρ του “δυϊσμού των ουσιών” .

Όπως έχει αναφερθεί ήδη , σύμφωνα με αυτή την άποψη ο κόσμος συνίσταται από res extensa (εκτατή ουσία) και από res cogitans (νοούσα ουσία).

Οι χειρισμοί του Γαλιλαίου αφορούν τη res extensa , το σύνολο των εκτατών πραγμάτων .

Η res cogitans , όμως , το σύνολο των νοούντων πραγμάτων , δεν υπάρχει “κυριολεκτικά” μέσα στο χρόνο και το χώρο , δεν έχει συγκεκριμένη θέση , δεν είναι εκτατό πράγμα , και συνεπώς δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή από έναν εξωτερικό παρατηρητή .

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το πρόβλημα της αλληλεπίδρασης : η νόηση και το σώμα πρέπει να επικοινωνούν .

Με μια ασυνήθιστη έλλειψη διαύγειας , ο Καρτέσιος υποστήριξε ότι η επίφυση ήταν ο τόπος όπου συντελούνταν οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ res cogitans και res extensa .

Ο δυϊσμός διατηρείται μέχρι σήμερα με διάφορες μορφές .

Οι συμπεριφοριστές λύνουν το δίλλημα μελετώντας τη συμπεριφορά και αγνοώντας την προθετικότητα .

Δεν προσπαθούν να επανεντάξουν τη νόηση στη φύση : αρνούνται απλώς να την αναγνωρίσουν ως αντικείμενο της επιστημονικής έρευνας .

Πολλοί μη συμπεριφοριστές ψυχολόγοι , ενώ ισχυρίζονται ότι είναι υλιστές και όχι οπαδοί του δυϊσμού των ουσιών , είναι ωστόσο οπαδοί του δυϊσμού των ιδιοτήτων . Ενώ παραδέχονται ότι ο εγκέφαλος και η νόηση προέρχονται από μία μοναδική ουσία , επιμένουν πως οι ψυχολογικές ιδιότητες πρέπει να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά με δικούς τους όρους , οι οποίοι υποχρεωτικά διαφέρουν από εκείνους που χρησιμοποιούνται για τα φυσικά αντικείμενα ή τα σώματα από τα οποία προέρχονται αυτές οι ιδιότητες . Ο Sigmund Freud, στα τελευταία χρόνια της ζωής του , είναι χαρακτηριστικός οπαδός του δυϊσμού των ιδιοτήτων .

Πρέπει να επισημάνω ότι ακόμη και καταξιωμένοι βιολόγοι αμφιβάλλουν όσον αφορά το εγχείρημα της μελέτης της νόησης .

Προσπαθώντας να επανεντάξουμε τη νόηση στη φύση , μπορούμε άραγε να προτείνουμε κάτι καλύτερο από το δυϊσμό των ουσιών ή το δυϊσμό των ιδιοτήτων ; Ή θα υποπέσουμε σε επιπλέον σφάλματα στην προσπάθειά μας αυτή ;

Η απάντησή μου και στα δύο ερωτήματα είναι η εξής : ασφαλώς και μπορούμε να προτείνουμε κάτι καλύτερο , όχι όμως υποθέτοντας , όπως κάνουν σήμερα κάποιοι μελετητές της γνωστικής λειτουργίας , ότι η δομή και η βιολογία του εγκεφάλου έχουν δευτερεύουσα σημασία και δεν είναι το κεντρικό σημείο του εγχειρήματος . Αξίζει να εξετάσουμε περισσότερο αυτό το ζήτημα , διότι έχει πολυάριθμες συνέπειες .

Τις τελευταίες δεκαετίες , όσοι εργάζονται στον τομέα της γνωσιακής επιστήμης έχουν προσπαθήσει σοβαρά και έντονα να ξεπεράσουν τους περιορισμούς του συμπεριφορισμού .

Η γνωσιακή επιστήμη είναι μια διεπιστημονική προσπάθεια που αφορά την ψυχολογία , την πληροφορική , την τεχνητή νοημοσύνη , τη νευροβιολογία , τη γλωσσολογία και τη φιλοσοφία .

Αντίθετα , βασίστηκαν στην έννοια των νοητικών αναπαραστάσεων και σε ένα σύνολο υποθέσεων οι οποίες ονομάστηκαν συλλογική “λειτουργική θέση”.

Σύμφωνα με αυτή την άποψη , η ανθρώπινη συμπεριφορά καθορίζεται από τη γνώση που απαρτίζεται από συμβολικές νοητικές αναπαραστάσεις .

Η γνωστική δραστηριότητα συνίσταται στην επεξεργασία αυτών των συμβόλων .

Τα ψυχολογικά φαινόμενα περιγράφονται με όρους λειτουργικών διαδικασιών .

Η αποτελεσματικότητα αυτών των διαδικασιών έγκειται στη δυνατότητα να ερμηνεύσουμε τα στοιχεία ως σύμβολα με τρόπο αφηρημένο και καλά ορισμένο , σύμφωνα με ένα σύνολο σαφών κανόνων . Ένα τέτοιο σύνολο κανόνων αποτελεί αυτό που είναι γνωστό ως “σύνταξη” .

Η εφαρμογή τέτοιων συντακτικών κανόνων είναι μια μορφή υπολογισμού . (Σε αυτό το σημείο , προτιμώ να μην αναφερθώ στην ακριβή σημασία του όρου υπολογισμός . Προς το παρόν , ας θεωρήσουμε πως σημαίνει το χειρισμό των συμβόλων σύμφωνα με μια καθορισμένη διαδικασία . Θα πραγματευτούμε αυτό το ζήτημα διεξοδικά αργότερα) .

Υποτίθεται ότι ο υπολογισμός είναι ως επί το πλείστον ανεξάρτητος από τη δομή και τον τρόπο ανάπτυξης του νευρικού συστήματος , όπως ακριβώς ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή μπορεί να εκτελεστεί σε διαφορετικές μηχανές , με διαφορετική αρχιτεκτονική , και συνεπώς είναι “ανεξάρτητο” από αυτές .

Σχετική με αυτή την ιδέα είναι η άποψη ότι ο εγκέφαλος (ή , πιο σωστά , η νόηση) μπορεί να παρομοιαστεί με έναν υπολογιστή και ο κόσμος με ένα πρόγραμμα , και πως κατά το μεγαλύτερο μέρος του ο κόσμος είναι έτσι οργανωμένος ώστε τα σήματα που λαμβάνονται να είναι δυνατόν να “διαβαστούν” με βάση την έλλογη σκέψη .

Τέτοιες καλά ορισμένες λειτουργικές διαδικασίες υποστηρίζεται ότι αποτελούν σημασιολογικές αναπαραστάσεις , πράγμα που σημαίνει πως καθορίζουν σαφώς ό,τι αναπαριστούν τα σύμβολά τους στον κόσμο . Στην ακραία της εκδοχή , αυτή η άποψη προτείνει ότι το υπόστρωμα ολόκληρης της νοητικής δραστηριότητας είναι στην πραγματικότητα μια γλώσσα της σκέψης – μια γλώσσα στην οποία δόθηκε το όνομα “νοητικά” .

Αυτή η θεώρηση – την οποία ορισμένοι ονομάζουν “γνωσιακή υπόθεση” – γνώρισε μεγάλη επιτυχία και προκάλεσε μια έκρηξη επιστημονικών ψυχολογικών εργασιών μεγάλου ενδιαφέροντος και αξίας . Συνοδεύτηκε μάλιστα από ορισμένες αξιόλογες ιδέες .

Μία από αυτές είναι ότι οι άνθρωποι γεννιούνται εφοδιασμένοι με ένα μηχανισμό απόκτησης της γλώσσας ο οποίος περιέχει τους κανόνες της σύνταξης και της κατασκευής μιας καθολικής γραμματικής .

Αυτή η περιγραφή δικαιολογεί τις σχέσεις των συντακτικών διαδικασιών ή κανόνων με τα πράγματα ή γεγονότα – τις σχέσεις που συνιστούν τις σημασιολογικές αναπαραστάσεις . Μία ακόμη ιδέα είναι ότι ο εγκέφαλος κατατάσσει τα αντικείμενα του “πραγματικού” κόσμου σύμφωνα με τις κλασικές κατηγορίες που ορίζονται από σύνολα αναγκαίων και ικανών συνθηκών .

Δεν μπορώ να υπερτονίσω το βαθμό στον οποίο αυτές οι ιδέες ή οι παραλλαγές τους διαποτίζουν τη νεότερη επιστήμη . Είναι παγκόσμιας εμβέλειας και ενδημικές .

Πρέπει όμως να προσθέσω ότι η γνωσιακή υπόθεση στηρίζεται σε ένα σύνολο παραδοχών που δεν έχουν τεκμηριωθεί .

Ένα από τα πιο περίεργα μειονεκτήματά της είναι ότι μόνο περιθωριακά αναφέρεται στη βιολογική θεμελίωση που αποτελεί υπόβαθρο των μηχανισμών τους οποίους σκοπεύει να εξηγήσει .

Το αποτέλεσμα είναι μια επιστημονική εκτροπή τόσο μεγάλη όσο και εκείνη του συμπεριφορισμού , την οποία προσπάθησε να υποκαταστήσει .

Οι περισσότεροι από όσους ασχολούνται με τις γνωσιακές επιστήμες δεν αντιλαμβάνονται τα καίρια σφάλματα στα οποία οφείλεται αυτή η εκτροπή , όπως ακριβώς δεν γινόταν αντιληπτή η σχετικότητα πριν από τον Αϊνστάιν και ο ηλιοκεντρισμός πριν από τον Κοπέρνικο .

Τι είναι όμως αυτό που διαφεύγει από τους επιστήμονες και γιατί είναι τόσο σημαντικό ;

Δεν λαμβάνουν υπόψη τους την ιδέα ότι η περιγραφή της νόησης δεν μπορεί να προχωρεί ανεξέλεγκτα – δηλαδή χωρίς την παρουσίαση μιας λεπτομερούς βιολογικής περιγραφής του εγκεφάλου .

Παραβλέπουν ένα σημαντικό πλήθος ενδείξεων που κλονίζουν την άποψη πως ο εγκέφαλος είναι ένα είδος υπολογιστή .

Αγνοούν τις ενδείξεις ότι ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η ταξινόμηση αντικειμένων και γεγονότων από τα ζώα και τον άνθρωπο δεν μοιάζει καθόλου με τη λογική ή τον υπολογισμό .

Συγχέουν την τυπική ισχύ της φυσικής όπως έχει δημιουργηθεί από ανθρώπους παρατηρητές με την υπόθεση ότι οι ιδέες της φυσικής είναι δυνατόν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε βιολογικά συστήματα που είναι προϊόντα μιας ιστορικής εξέλιξης .

Φαίνεται , λοιπόν , ότι το οικοδόμημα της γνωσιακής υπόθεσης δεν έχει συνοχή και δεν επιβεβαιώνεται από τα γεγονότα .

Για να στηρίξουμε αυτόν τον ισχυρισμό θα έπρεπε να επεκταθούμε σε πολλούς επιστημονικούς τομείς και να διατυπώσουμε πολυάριθμες υποθέσεις που δεν είναι κοινώς αποδεκτές , πριν φτάσουμε στην κύρια αυτή θέση . Ας περιλάβουμε , λοιπόν , αργότερα , τα επιχειρήματά μας κατά της σκληροπυρηνικής γνωσιακής υπόθεσης .

Έχει ζωτική σημασία να κατανοήσουμε την ύλη που αποτελεί το υπόβαθρο της νόησης , και ιδιαίτερα τις αρχές που διέπουν την οργάνωσή της .

Μόνο μέσω αυτής της κατανόησης θα μπορέσουμε να αναλύσουμε τις δυσκολίες που συναντάμε στην προσπάθειά μας να μελετήσουμε τη νόηση και να προτείνουμε κάποιες διεξόδους από τις εν λόγω δυσχέρειες .

Πρέπει να υπάρχουν τρόποι επανένταξης της νόησης στη φύση σύμφωνοι με τον τρόπο με τον οποίο η νόηση αποτέλεσε τμήμα του φυσικού κόσμου από την απαρχή της . Αυτοί οι τρόποι πρέπει να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη ό,τι έχουμε μάθει από την θεωρία της εξέλιξης .

Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης , τα σώματα απέκτησαν νόηση . Δεν αρκεί όμως να λέμε ότι η νόηση αποτελεί μέρος του σώματος . Πρέπει να εξηγήσουμε και με ποιόν τρόπο συμβαίνει αυτό . Γι’ αυτό ακριβώς οφείλουμε να εξετάσουμε τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα , καθώς και τα δομικά και λειτουργικά προβλήματα που παρουσιάζουν .

Τα αποτελέσματα της σύγχρονης επιστήμης , όμως , δείχνουν ότι η ύλη που αποτελεί το υπόβαθρο της νόησης δεν είναι καθόλου κάτι το ειδικό .

Αντίθετα είναι κάτι πολύ συνηθισμένο : αποτελείται από τα χημικά στοιχεία άνθρακα , υδρογόνο , οξυγόνο , θείο , φωσφόρο , μαζί με λίγα ιχνοστοιχεία .

Επομένως δεν υπάρχει τίποτε στη βασική σύνθεση του εγκεφάλου . το οποίο θα μπορούσε να μας παράσχει κάποια ένδειξη σχετικά με τη φύση των νοητικών ιδιοτήτων .

Ειδικός είναι ο τρόπος οργάνωσης της ύλης του εγκεφάλου .

Αυτά τα συνηθισμένα χημικά στοιχεία αποτελούν μέρη εξαιρετικά πολύπλοκων μορίων , τα οποία με τη σειρά τους σχηματίζουν περίπλοκες δομές στα κύτταρα των ζωντανών ιστών .

Σε έναν πολύπλοκο οργανισμό όπως ο άνθρωπος , τα κύτταρα ανήκουν σε διακόσιους περίπου διαφορετικούς βασικούς τύπους . Ένας από τους εξειδικευμένους και εξωτικούς από αυτούς είναι το νευρικό κύτταρο , ή νευρώνας .

Ο νευρώνας είναι ασυνήθης από τρεις απόψεις : όσον αφορά το σχήμα του , που ποικίλλει , την ηλεκτρική και χημική λειτουργία του , και τη συνδετικότητά του , δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο συνδέεται με άλλους νευρώνες σχηματίζοντας δίκτυα .

Πρόθεσή μου είναι να πούμε περισσότερα για τις ιδιότητες αυτές , τόσα όμως όσα αρκούν για να μας πείσουν ότι έχουμε να κάνουμε με κάτι που δεν μοιάζει με τίποτε άλλο στο σύμπαν .

Θα αναφέρω μόνο ό,τι είναι απαραίτητο , ώστε να μην επιφορτιζόμαστε από την αρχή με πολύπλοκα δεδομένα .

Πριν παρουσιάσω κάποιες περιγραφικές λεπτομέρειες , όμως , θα ήταν χρήσιμο να δώσουμε μια εικόνα του πλήθους των νευρώνων σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου , καθώς και του πλήθους των συνδέσεων που σχηματίζουν μεταξύ τους .

Νομίζω πως αυτό ως αρχή θα ήταν εντυπωσιακό . Ωστόσο , όταν θα αρχίσουμε να περιγράφουμε τη μορφολογία θα εντυπωσιαστούμε ακόμη περισσότερο με ό,τι έχει επιτύχει η εξέλιξη επιλέγοντας ζώα με πολύπλοκα δομημένους εγκεφάλους .

Πρόκειται για μια δομή καθοριστικής σημασίας για τις ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες , όπως κάπως αόριστα ονομάζονται – το λόγο , τη σκέψη , τους πολύπλοκους τύπους κίνησης , τη μουσική .

Αν κάποιος έπαιρνε αυτό τον αναδιπλωμένο “χιτώνα” που καλύπτει το θόλο και τις πλευρές του εγκεφάλου και τον άπλωνε , θα διαπίστωνε πως έχει την έκταση και το πάχος ενός μεγάλου τραπεζομάντηλου . Οι μετρήσεις του πλήθους των νευρικών κυττάρων που απαρτίζουν αυτή τη δομή δεν είναι πολύ ακριβείς , αλλά φαίνεται πως στο φλοιό υπάρχουν περίπου δέκα δισεκατομμύρια νευρώνες . (Υπάρχουν εκεί και άλλα κύτταρα , που ονομάζονται νευρογλοιακά και έχουν στηρικτική λειτουργία , αλλά ας τα αγνοήσουμε προς το παρόν .)

Κάθε νευρικό κύτταρο συνδέεται με άλλα νευρικά κύτταρα σε θέσεις που ονομάζονται συνάψεις .

Είναι εκπληκτικό ότι υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο δισεκατομμύρια συνδέσεις στις στοιβάδες του φλοιού .

Αν αρχίζαμε τώρα να τις μετράμε απαριθμώντας μία σύνδεση (ή σύναψη) το δευτερόλεπτο , θα τελειώναμε την καταμέτρηση έπειτα από τριάντα δύο εκατομμύρια χρόνια .

Ένας άλλος τρόπος να αντιληφθούμε το πλήθος των συνδέσεων που υπάρχουν σε αυτή την εκπληκτική δομή είναι να σκεφθούμε ότι ένα κομμάτι του εγκεφάλου μας ίσο με το μέγεθος του κεφαλιού ενός μεγάλου σπίρτου περιέχει ένα δισεκατομμύριο περίπου συνδέσεις . Να σημειώσουμε ότι αναφέρομαι μόνο στην απαρίθμηση συνδέσεων .

Αν προσπαθήσουμε να υπολογίσουμε τους ποικίλους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να συνδυαστούν οι συνδέσεις μεταξύ τους , ο αριθμός που θα προκύψει θα είναι αστρονομικός – της τάξης του δέκα ακολουθούμενου από εκατομμύρια μηδενικά . (Το πλήθος των θετικά φορτισμένων σωματιδίων που υπάρχουν σε ολόκληρο το γνωστό σύμπαν είναι της τάξης του δέκα ακολουθούμενου από ογδόντα μηδενικά ! )

Έχουμε λοιπόν σε αυτό το σημείο την πρώτη ένδειξη σχετικά με το τι καθιστά τον εγκέφαλο κάτι το τόσο ξεχωριστό ώστε να δικαιολογείται η γένεση νοητικών ιδιοτήτων από αυτόν .

α) Τι πιστεύεις ότι παθαίνει τελικά η ΝΟΗΣΗ των ανθρώπων μετά το βιολογικό τους θάνατο.

β) Αν ο Industrial_Angel έχει δίκιο περί ΑΤΕΛΕΣΤΑΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ (σύμφωνα με Tyson, Dawkins, Linden κλπ) πως επηρεάζει τη Νόηση και τα έργα της (Επιστήμη, Φιλοσοφία, Τέχνη)

Υ.Γ Όποτε (και αν) μου απαντήσεις δεν θα σου ανταπαντήσω (σ'ότι και να μου γράψεις σαν απάντηση στο ερώτημά μου) ώστε άθελά μου να χαλάσω τον ειρμό των σκεψεών σου.

quote:

---

β) Αν ο Industrial_Angel έχει δίκιο περί ΑΤΕΛΕΣΤΑΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ (σύμφωνα με Tyson, Dawkins, Linden κλπ) πως επηρεάζει τη Νόηση και τα έργα της (Επιστήμη, Φιλοσοφία, Τέχνη)

---