- Εγκέφαλος, ο γνωστός μας άγνωστος… - .-= Η ΓΝΩΣΗ =-.
quote:
amalia : Θεωρώ λοιπόν, πως το πρόβλημα με την ελεύθερη βούληση είναι συνυφασμένο με την αρχή της αιτιότητας. Αν τη δεχτούμε και εάν μέσα από αυτή δεχτούμε το ντετερμινισμό (που βασικά, είμαστε αναγκασμένοι να τον δεχτούμε αν δεχτούμε και την αιτιότητα) δεν υπάρχει ελεύθερη βούληση.Μια τελευταία παρατήρηση. Θα αναφέρω ένα γνωστό επιχείρημα, σύμφωνα με το οποίο, το να υπάρχει ή όχι τυχαιότητα, δε σώζει την ελεύθερη βούληση:
Έστω ότι δεν υπάρχει τυχαιότητα. Αυτό σημαίνει ότι όλα είναι προκαθορισμένα από προηγούμενες συνθήκες. Ίδια αίτια προκαλούν πάντα ίδια αποτελέσματα, ή παρομοίως, ένα σύστημα που ξεκινάει πάντα με τις ίδιες αρχικές συνθήκες (μέσα σε ένα ίδιο περιβάλλον) θα εξελιχθεί με ίδιο τρόπο. Άρα, δεν έχει νόημα η ελεύθερη επιλογή, εφόσον αυτό που ήταν να γίνει θα γίνει.
Έστω τώρα ότι υπάρχει τυχαιότητα. Αυτό θα σήμαινε, πως τουλάχιστον μια φορά, ένα αίτιο θα έφερνε διαφορετικό αποτέλεσμα από αυτό που θα έπρεπε να φέρει (δηλαδή, δεν ισχύει η σταθερή σύζευξη αιτίου-αποτελέσματος). Στην περίπτωση αυτή που θα παραβιαζόταν ο ντετερμινισμός, το αποτέλεσμα της δικής μας "βούλησης" δε θα οφειλόταν στη δική μας βούληση, αφού δε θα είμασταν το αίτιο μιας συγκεκριμένης πράξης, αλλά η πράξη θα ήταν τυχαία.
Οπότε, και στις δυο περιπτώσεις, είτε υπάρχει τυχαιότητα, είτε ισχύει ο ντετερμινισμός, ελεύθερη βούληση δεν υπάρχει. Στην πρώτη περίπτωση η πράξη είναι προκαθορισμένη, ενώ στη δεύτερη οφείλεται στην τύχη και όχι στη βούλησή μας.
Δεν θα αναφερθώ, amalia, στον Αριστοτέλη, τον Χιούμ, τον Καντ κ.τ.λ. γιατί με ωραίο τρόπο κάλυψες τις περί "αιτιότητας" αντιλήψεις τους.
Παρέθεσα απλώς το τελευταίο τμήμα του μηνύματός σου, επειδή θεώρησα πολύ σημαντικό, το συμπέρασμά σου.
Επί του θέματος πάλι:
Από τη μια θέλουμε να πούμε ότι , αφού η φύση αποτελείται από σωματίδια και από σχέσεις ανάμεσά τους , και αφού το κάθε τι μπορεί να περιγραφεί στη γλώσσα αυτών των σωματιδίων και των σχέσεών τους , δεν υπάρχει χώρος για την ελευθερία της βούλησης . Όσον αφορά την ανθρώπινη ελευθερία , δεν έχει σημασία εάν η φυσική είναι αιτιοκρατική , όπως είναι η Νευτώνεια , ή επιτρέπει κάποια απροσδιοριστία στο σωματιδιακό επίπεδο , όπως κάνει η σύγχρονη κβαντομηχανική .
Στην πραγματικότητα , η απροσδιοριστία στο σωματιδιακό επίπεδο που δέχεται η φυσική , δεν υποστηρίζει καθόλου την πίστη στην ελευθερία της βούλησης .
Πρώτον , επειδή η στατιστική απροσδιοριστία στο σωματιδιακό επίπεδο δεν δείχνει καμιά απροσδιοριστία στο επίπεδο των αντικειμένων που έχουν σημασία για μας – τα ανθρώπινα σώματα , για παράδειγμα .
Και , δεύτερον , επειδή ακόμη κι αν υπάρχει ένα στοιχείο απροσδιοριστίας στη συμπεριφορά των σωματιδίων της φυσικής – έστω κι αν είναι μόνο στατιστικά προβλέψιμο – πάλι αυτό δεν αφήνει κανένα περιθώριο στην ανθρώπινη ελευθερία της βούλησης .
Κι αυτό , επειδή , από το γεγονός ότι τα σωματίδια είναι μόνο στατιστικώς προσδιορίσιμα , δεν προκύπτει ότι ο ανθρώπινος νους μπορεί να εξαναγκάσει τα στατιστικώς προσδιορίσιμα σωματίδια να αλλάξουν τα μονοπάτια τους .
Υ.Γ: Επανέρχομαι σε λίγο.
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Έτσι , πραγματικά φαίνεται ότι όσα γνωρίζουμε από τη φυσική μας αναγκάζουν να δεχτούμε κάποια μορφή άρνησης της ανθρώπινης ελευθερίας .
Η ισχυρότερη εικόνα που διαθέτουμε για να παρουσιάσουμε αυτή την αιτιοκρατική αντίληψη εξακολουθεί να είναι εκείνη που συνέθεσε ο Λαπλάς . Εάν ένας ιδεατός παρατηρητής γνώριζε τις κινήσεις όλων των σωματιδίων σε μια δεδομένη στιγμή και επίσης γνώριζε όλους τους νόμους που διέπουν τις κινήσεις τους , θα μπορούσε να προβλέψει και να αναπαραγάγει ολόκληρη την ιστορία του σύμπαντος . Μερικές από τις προβλέψεις ενός σύγχρονου κβαντομηχανικού Λαπλάς μπορεί να ήταν στατιστικές , αλλά πάλι δεν θα άφηναν χώρο για την ελευθερία της ύπαρξης .
Αυτά για τη γοητεία που ασκεί η αιτιοκρατία .
Στο επόμενο μήνυμα θα στραφούμε στο επιχείρημα υπέρ της ελευθερίας της βούλησης .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Έχω τον εξής προβληματισμό, μπορεί να φανεί λίγο αυτοαναφορικός, λίγο σόφισμα, λίγο ψευδοφιλοσοφικό
Μήπως η δυσκολία στο να κατανοήσουμε τον εγκέφαλο οφείλεται στο ότι χρησιμοποιούμε τον εγκέφαλο; Δηλαδή, το εργαλείο με το οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο είναι ο εγκέφαλος,αυτό πάει καλά, το εργαλείο για να μελετήσουμε το εργαλείο μπορεί πάλι να είναι ο εγκέφαλος;
Το πως λειτουργεί η σκέψη είναι ένα τρομερά δύσκολο πράγμα να περιγραφεί παρόλο που όλοι μας σκεφτόμαστε κάθε μέρα. Η έμπνευση (δημιουργική ικανότητα) είναι απλησίαστη. Αυτό φαίνεται ειδικά όταν προσπαθούμε να φτιάξουμε τεχνητή νοημοσύνη...
Ειδικά η αφαιρετική ικανότητα που έχει αναφερθεί ήδη είναι τρομερή. Ας πούμε δεν έχουμε δει όλες τις καρέκλες του κόσμου αλλά αν δούμε μία που δεν έχουμε ξαναδεί θα μπορούμε να πούμε ότι είναι καρέκλα. Ο υπολογιστής μπορεί να έχει βάση δεδομένων με καρέκλες αλλά δεν είναι μέσα σε αυτήν η συγκεκριμένη δε θα την αναγνωρίσει.
Ας πούμε ότι καρέκλα είναι αυτό το έπιπλο με 4 πόδια και τη σταθερή πλάτη... Μάλιστα. Αν κοπεί το ένα πόδι, έχουμε μια κουτσή καρέκλα, ένας υπολογιστής με φορτωμένο τον ορισμό που έδωσα θα πει ότι εφόσον βλέπει 3 πόδια αυτό δεν είναι καρέκλα. Οπότε εκτός από "αφαίρεση" κάνουμε και "πρόσθεση"
Ουσιαστικά στο μυαλό μας φτιάχνουμε ιδεατά μοντέλα, ιδέες, και όχι ακριβή μοντέλα των αντικειμένων. Το πώς ακριβώς γίνεται αυτό είναι άγνωστο τώρα αλλά αν το μάθουμε θα μας δώσει τεράστια ώθηση στην τεχνητή νοημοσύνη
Καθένας από αυτούς του νευρώνες είναι ένα κύτταρο στο όποιο εισέρχονται χιλιάδες νευρώνες, εκατομμύρια νευράξονες και συνάψεις, σε κάθε σύναψη συμβαίνει μια εισαγωγή ή εξαγωγή ηλεκτροχημικής φύσης.
Για να ξεκινήσει η εισαγωγή σε μια ρίζα, απελευθερώνονται ή εκκρίνονται κάποιες χημικές ουσίες που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές όπου καθορίζουν την δραστηριότητα ή όχι του νευρώνα, κάποιες χημικές εισαγωγές προάγουν την δραστηριότητα και κάποιες άλλες την αναχαιτίζουν.
Η δραστηριότητα είναι ηλεκτρικής μορφής και γίνεται εύκολα κατανοητή.
Μια γενική αλήθεια είναι πως για όλες αυτές τις δομικές μονάδες του εγκέφαλου και του νευρικού συστήματος είναι ότι η λειτουργιά τους εκλαμβάνεται αναμφίβολα ως αιτιώδης.
Η νευροεπιστήμη κατατάσσει τα νοητικά μας γεγονότα σε κατηγορίες, όχι πολύ διαφορετικές από τις συνήθεις κατηγορίες των εγκεφαλικών λειτουργιών, σκέψη, εμπειρία της θέασης, επιθυμία, πρόθεση, κλπ.
Συσχετίζει αυτές τις κατηγορίες με συγκεκριμένα τμήματα του εγκέφαλου, περιφέρειες, λοβοί και περιοχές. Τα μέρη που απαρτίζουν το μεταιχμιακό σύστημα έχουν να κάνουν, μεταξύ άλλων, με το συναίσθημα, την παρότρυνση και τον προσανατολισμό προς ένα στόχο.
Υπάρχουν συγκεκριμένα τμήματα του εγκεφαλικού φλοιού τα οποία σχετίζονται με το αίσθημα και την αντίληψη, και περιοχές οι οποίες υπεισέρχονται στον προγραμματισμό, την έναρξη και τον έλεγχο της κίνησης.
Διάφορες περιοχές όπως για παράδειγμα η περιοχή του λόγου του Μπροκά (Broca), έχουν να κάνουν με υψηλότερες λειτουργιές, την λογική σκέψη και όσα σχετίζονται με αυτή.
Κάποιες από τις εξαντλητικές έρευνες που έγιναν για την μνήμη, εξέτασαν την ηλεκτρική διέγερση συγκριμένων τμημάτων του φλοιού μερικών ασθενών μέσω ηλεκτροδίων που είχαν εισαχθεί στον εγκέφαλο τους.
Η διέγερση συνοδευόταν από «φλας-μπακ», αναδρομές μνήμης στο παρελθόν, όπως ανάφεραν οι ασθενείς, επαναλαμβανόμενες διεγέρσεις των ίδιων τμημάτων του εγκεφαλικού φλοιού συνοδεύονταν από πανομοιότυπες εμπειρίες επαναφοράς μνήμης.
Υπάρχουν ανάλογες ιστορίες που μπορούν να αναφερθούν σε σχέση με τα συναισθήματα με τον πόνο και την ικανοποίηση.
Αναφορικά με την συνείδηση καθαυτή, δηλαδή με τα νοητικά γεγονότα, υπάρχουν εξίσου ενδιαφέρον έρευνες.
Οι έρευνες αφορούν το αριστερό και το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου και την εκτεταμένη οδό των νευρώνων που τα συνδέει, το μεσολάβιο.
Όταν η οδός αυτή αποκόπτεται με χειρουργική επέμβαση, όπως στη θεραπεία της οξείας επιληψίας, τα αποτελέσματα δεν είναι μόνο ένα «διηρημένος εγκέφαλος» αλλά σαφώς δυο νόες.
Ο ασθενείς δεν διαθέτουν πλέον αυτό το οποίο αποκαλείται συχνά, ενότητα συνείδησης.
Το ίδιο συμβαίνει με τη διανοητική σύλληψη, τη σκέψη, την επίλυση προβλημάτων, τη λογική, τη φαντασία και άλλες παρόμοιες λειτουργίες.
Αν τελικά αληθεύουν όλα αυτά που διαβάζουμε από τις έρευνες των νευροεπιστημόνων, πως μπορούμε να αναρωτιόμαστε αν τα νοητικά φαινόμενα πηγάζουν από την υλη (εγκέφαλος).
ΥΓ. συγγνώμη για το σεντόνι, αλλά όσο και αν προσπάθησα δεν γίνεται με λιγότερα λόγια… 
quote:
Στο επόμενο μήνυμα θα στραφούμε στο επιχείρημα υπέρ της ελευθερίας της βούλησης .
Όπως πολλοί φιλόσοφοι έχουν υποδείξει , εάν υπάρχει ένα εμπειρικό γεγονός με το οποίο όλοι είμαστε εξοικειωμένοι , αυτό είναι το απλό γεγονός ότι οι επιλογές , οι αποφάσεις , οι αιτιολογήσεις και οι υπολογισμοί μας φαίνεται να επιφέρουν διαφοροποιήσεις στη συμπεριφορά μας .
Υπάρχουν ένα σωρό εμπειρίες στη ζωή μας στις οποίες αποκαλύπτεται ένα απλό γεγονός της εμπειρίας μας , ότι , δηλαδή , αν και κάναμε κάτι , αισθανόμαστε να γνωρίζουμε με μεγάλη σιγουριά ότι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει κάτι άλλο .
Γνωρίζουμε ότι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει κάτι άλλο , επειδή επιλέξαμε αυτό που κάναμε για ορισμένους λόγους . Αλλά γνωρίζουμε ότι υπήρχαν λόγοι που συνηγορούσαν για μια διαφορετική επιλογή , και πράγματι , θα μπορούσαμε να είχαμε ενεργήσει σύμφωνα με εκείνους και να είχαμε διαλέξει κάτι άλλο .
Ένας άλλος τρόπος για να το πούμε αυτό θα μπορούσε να είναι ο εξής :
Το ότι η συμπεριφορά μας δεν είναι προβλέψιμη με τον τρόπο που είναι προβλέψιμη η συμπεριφορά των αντικειμένων στο κεκλιμένο επίπεδο , αποτελεί ένα απλό εμπειρικό γεγονός .
Και ο λόγος που δεν είναι προβλέψιμη είναι ότι συχνά θα μπορούσαμε να είχαμε ενεργήσει διαφορετικά από τον τρόπο που ενεργήσαμε . Η ανθρώπινη ελευθερία είναι εμπειρικό γεγονός .
Κι αν θέλουμε μια εμπειρική απόδειξη αυτού του γεγονότος , μπορούμε απλά να υποδείξουμε επιπλέον το γεγονός ότι εναπόκειται πάντα σε μας να διαψεύσουμε οποιαδήποτε πρόβλεψη κάνει κάποιος για τη συμπεριφορά μας . Εάν κάποιος προβλέψει ότι θα κάνα κάτι , ε , τότε εγώ θα πάω και θα κάνω κάτι διαφορετικό . Και βέβαια , δεν έχουν αυτήν την επιλογή ούτε οι χιονοστιβάδες που κατρακυλούν στις βουνοπλαγιές , ούτε οι σφαίρες που κινούνται σε κεκλιμένα επίπεδα , ούτε οι πλανήτες που κινούνται στις ελλειπτικές τροχιές τους .
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα χαρακτηριστικό φιλοσοφικό αίνιγμα :
Από τη μια , ένα σύνολο πολύ ισχυρών επιχειρημάτων μας αναγκάζει να δεχτούμε ως συμπέρασμα ότι η ελευθερία βούλησης δεν έχει θέση στο σύμπαν .
Από την άλλη , μια άλλη σειρά ισχυρών επιχειρημάτων που στηρίζονται σε γεγονότα της εμπειρίας μας , μας υποχρεώνει να συμπεράνουμε ότι πρέπει να υπάρχει κάποιο είδος ελευθερίας της βούλησης , επειδή την αντιλαμβανόμαστε διαρκώς .
Υπάρχει μια συνηθισμένη λύση αυτού του φιλοσοφικού αινίγματος .
Σύμφωνα με τη λύση αυτή , η ελεύθερη βούληση και η αιτιοκρατία είναι τελείως συμβατές μεταξύ τους .
Βέβαια , το κάθε τι στον κόσμο αιτιοκρατείται , αλλά κάποιες πράξεις των ανθρώπων είναι παρ’όλα αυτά ελεύθερες . Το να πούμε ότι είναι ελεύθερες δεν σημαίνει πως αρνούμαστε ότι αιτιοκρατούνται . Σημαίνει απλώς ότι δεν περιορίζονται . Δεν εξαναγκαζόμαστε να τις κάνουμε . Έτσι , για παράδειγμα , αν κάποιος υποχρεωθεί να κάνει κάτι υπό την απειλή όπλου , ή αν υποφέρει από κάποιο ψυχολογικό καταναγκασμό , τότε η συμπεριφορά του είναι σαφώς ακούσια . Και , αντίθετα , αν δρα ελεύθερα , αν δρα εκουσίως , τότε η συμπεριφορά του είναι πάλι απολύτως καθορισμένη , αφού η κάθε διάστασή της καθορίζεται από φυσικές δυνάμεις που ενεργούν στα σωματίδια που συνιστούν το σώμα του , όπως ενεργούν και σε όλα τα σώματα του σύμπαντος .
Έτσι , η ελεύθερη συμπεριφορά υπάρχει , αλλά είναι μόνο μια γωνίτσα στον καθορισμένο κόσμο – είναι εκείνη η γωνίτσα της αιτιοκρατούμενης ανθρώπινης συμπεριφοράς όπου κάποια είδη εξαναγκασμού και παρόρμησης απουσιάζουν .
Επειδή , λοιπόν , αυτή η άποψη βεβαιώνει τη συμβατότητα της ελεύθερης βούλησης και της αιτιοκρατίας , συνήθως αποκαλείται “συμβιβαστική” .
Νομίζω ότι δεν δίνει ικανοποιητική λύση στο πρόβλημά μας , και να γιατί . Το πρόβλημα της ελευθερίας της βούλησης δεν είναι εάν υπάρχουν εσωτερικοί ψυχολογικοί λόγοι που μας εξαναγκάζουν να κάνουμε πράγματα , ή εξωτερικά φυσικά αίτια και εσωτερικές παρορμήσεις . Το πρόβλημα είναι μάλλον εάν τα αίτια της συμπεριφοράς μας , όποια κι αν είναι αυτά , αρκούν για να καθορίσουν τη συμπεριφορά , έτσι ώστε τα πράγματα να πρέπει να συμβούν με τον τρόπο που πραγματικά συμβαίνουν .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Η συμβιβαστική άποψη δεν απαντά στην ερώτηση αυτή με τρόπο που να αφήνει περιθώρια για την συνηθισμένη έννοια της ελευθερίας της βούλησης . Αυτό που λέει είναι ότι , όλη η συμπεριφορά είναι έτσι καθορισμένη ώστε δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί διαφορετικά , όταν οι λοιπές συνθήκες παρέμεναν ίδιες . Κάθε τι που συνέβη ήταν πράγματι καθορισμένο . Απλώς μερικά πράγματα καθορίστηκαν από κάποια είδη εσωτερικών ψυχολογικών αιτίων (αυτά που αποκαλούμε “κίνητρα της πράξης”) και όχι από εξωτερικές δυνάμεις ή ψυχολογικές παρορμήσεις . Έτσι , πάλι μένουμε με ένα πρόβλημα . Μπορούμε να πούμε για κάποιο ανθρώπινο όν ότι θα μπορούσε να είχε πράξει διαφορετικά ;
Το πρόβλημα , λοιπόν , με τη συμβιβαστική άποψη είναι ότι δεν απαντά στο ερώτημα :
“Θα μπορούσαμε να είχαμε πράξει διαφορετικά , ενώ οι υπόλοιπες συνθήκες παρέμεναν ίδιες ;” με τρόπο που να συμφωνεί με την πίστη μας στην ελευθερία της βούλησής μας . Η συμβιβαστική άποψη , εν ολίγοις , αρνείται την ουσία της ελευθερίας της βούλησης ενώ διατηρεί το λεκτικό κάλυμμα της έννοιας .
Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να κάνουμε μια νέα αρχή . Είπα ότι η πίστη μας στην ελεύθερη βούλησή μας στηρίζεται στα γεγονότα της εμπειρίας μας . Αλλά πόσο βέβαιες είναι αυτές οι εμπειρίες ; Όπως ανέφερα προηγουμένως , η τυπική περίπτωση που συχνά περιγράφεται από τους φιλοσόφους και μας υποχρεώνει να πιστεύουμε στην ελεύθερη βούλησή μας , είναι η περίπτωση κατά την οποία αντιμετωπίζουμε έναν αριθμό επιλογών , υπολογίζουμε ποια είναι η καλύτερη , αποφασίζουμε , και στη συνέχεια πράττουμε αυτό που αποφασίσαμε να κάνουμε .
Αλλά ίσως η πίστη μας ότι τέτοιες εμπειρίες υποστηρίζουν την άποψη της ανθρώπινης ελευθερίας να είναι μια ψευδαίσθηση .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Δηλαδή , ο ίδιος νομίζει ότι συμπεριφέρεται ελεύθερα .
Εμείς , από την άλλη , πιστεύουμε , εύλογα , ότι η συμπεριφορά του έχει προκαθοριστεί , και ότι στην πραγματικότητα βρίσκεται υπό την επιρροή της εντολής που του δόθηκε . Ο καθένας που γνώριζε τα σχετικά γεγονότα θα μπορούσε να προβλέψει τη συμπεριφορά του . Ένας τρόπος να τεθεί τώρα το πρόβλημα της αιτιοκρατίας , ή τουλάχιστον μια διάστασή της , είναι ο εξής :
“Είναι όλη η ανθρώπινη συμπεριφορά σαν κι αυτή ;”
Είναι κάθε ανθρώπινη συμπεριφορά σαν κι αυτήν του ανθρώπου που ενεργεί υπό την επιρροή της μεταϋπνωτικής εντολής ;
Αλλά εάν πάρουμε το παράδειγμα σοβαρά , τότε μοιάζει με επιχείρημα υπέρ της ελευθερίας της βούλησης και όχι εναντίον της . Ο άνθρωπος ενεργούσε νομίζοντας ότι ενεργούσε ελεύθερα , αν και στην πραγματικότητα η συμπεριφορά του ήταν προκαθορισμένη . Αλλά εμπειρικά φαίνεται πολύ πιθανό να είναι όλη η ανθρώπινη συμπεριφορά σαν κι’αυτή .
“Μερικές φορές οι άνθρωποι βρίσκονται υπό την επιρροή ύπνωσης , και μερικές φορές υπό την επιρροή μη συνειδητών παρορμήσεων που δεν μπορούν να ελέγξουν .”
Αλλά είναι πάντα έτσι ;
Είναι όλη η συμπεριφορά καθορισμένη από τέτοιες ψυχολογικές παρορμήσεις ;
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
"...[Consciousness appears] to be related to the mechanism of... [the] body simply as a collateral product of its working... [Consciousness appears] to be... completely without any power of modifying [the] working [of the body, just] as the steam-whistle... of a locomotive engine is without influence upon its machinery."
"...Η συνείδηση φαίνεται να είναι συνδεδεμένη με τον μηχανισμό του... σώματος απλά ως ένα παράλληλο προϊόν της λειτουργίας του... Η συνείδηση φαίνεται να είναι... παντελώς χωρίς κάποια ισχύ να τροποποιήσει τη λειτουργία του σώματος, ακριβώς όπως η σφυρίχτρα του ατμού... μιας σιδηροδρομικής μηχανής δεν έχει επίδραση στο μηχανισμό της."
Δανεισμένο απο φίλο ... 
..και που εντελώς τυχαία βρήκα..μα το βρίσκω απόλυτα σωστό..!
Αναρρωτιέμαι για την έννοια "σύμπτωμα"...και πόση σχέση με τον άνθρωπο έχει...
Μείνε μέσα στο παιχνίδι...
quote:
Εαρινός:Thomas Henry Huxley
"...[Consciousness appears] to be related to the mechanism of... [the] body simply as a collateral product of its working... [Consciousness appears] to be... completely without any power of modifying [the] working [of the body, just] as the steam-whistle... of a locomotive engine is without influence upon its machinery."
"...Η συνείδηση φαίνεται να είναι συνδεδεμένη με τον μηχανισμό του... σώματος απλά ως ένα παράλληλο προϊόν της λειτουργίας του... Η συνείδηση φαίνεται να είναι... παντελώς χωρίς κάποια ισχύ να τροποποιήσει τη λειτουργία του σώματος, ακριβώς όπως η σφυρίχτρα του ατμού... μιας σιδηροδρομικής μηχανής δεν έχει επίδραση στο μηχανισμό της."
Δανεισμένο απο φίλο ... ..και που εντελώς τυχαία βρήκα..μα το βρίσκω απόλυτα σωστό..!
Φίλε Εαρινέ, συμπτωματικά, σε παλαιότερο μήνυμά της η amalia παρέθεσε το παραπάνω μήνυμα, με ορισμένες παρατηρήσεις της. Το παραθέτω παρακάτω:
quote:
amalia : - Απεστάλη: 13/06/2010, 05:12:00Συμπερασματικά, αν και η θέση που περιγράφεις Κηφέα (η επιγένεση - "Supervenience") είναι αρκετά οικονομική και εύλογη, πιστεύω ότι δε λύνει ουσιαστικά το πρόβλημα. Αν και ο επιφαινομεναλισμός (δηλαδή, το ότι ο νους/συνείδηση δεν παίζουν κάποιον ρόλο, είναι κάτι σαν "στολίδι") φαίνεται πολύ πιο αυστηρός ως θέση, θεωρώ ότι είναι πιο ειλικρινής απέναντι στο πρόβλημα της συνείδησης γιατί ακριβώς το αναδεικνύει: το ότι, σύμφωνα με όσα ξέρουμε από τον φυσικαλισμό, η συνείδηση είναι απλά "σαν την σφυρίχτρα επάνω στην καμινάδα της ατμομηχανής":
Thomas Henry Huxley
"I see no such evidence... [Consciousness appears] to be related to the mechanism of... [the] body simply as a collateral product of its working... [Consciousness appears] to be... completely without any power of modifying [the] working [of the body, just] as the steam-whistle... of a locomotive engine is without influence upon its machinery."
Δε βλέπω κάποια τέτοια ένδειξη... Η συνείδηση φαίνεται να είναι συνδεδεμένη με τον μηχανισμό του... σώματος απλά ως ένα παράλληλο προϊόν της λειτουργίας του... Η συνείδηση φαίνεται να είναι... παντελώς χωρίς κάποια ισχύ να τροποποιήσει τη λειτουργία του σώματος, ακριβώς όπως η σφυρίχτρα του ατμού... μιας σιδηροδρομικής μηχανής δεν έχει επίδραση στο μηχανισμό της.
Από τότε, ακολούθησε ένας διάλογος, μεταξύ μου και της Αμαλίας ΄και καταλήξαμε στο συμπέρασμα πως πρέπει να εξετάσουμε την έννοια της αιτιοκρατίας και την πιθανή σύνδεσή της με την ελεύθερη βούληση ... (λεπτομέρειες αυτού του διαλόγου θα δεις στα μηνύματα που ακολούθησαν τότε).
Αυτό γίνεται μέχρι και σήμερα ...
quote:
Εαρινός :
Αναρρωτιέμαι για την έννοια "σύμπτωμα"...και πόση σχέση με τον άνθρωπο έχει...
Αντιγράφω από το link που σου παραθέτω στη συνέχεια:
Το σώμα μέσω του συμπτώματος θυμάται ό,τι έχει προσπαθήσει να ξεχάσει ο νους. Αποτελεί μόνο την πρόσοψη για κάτι βαθύτερο. Το σώμα αποθηκεύει και οι σωματοποιήσεις και οι ψυχοσωματικές εκδηλώσεις γίνονται φορείς της βιολογικής μνήμης του ανθρώπου.
Αυτό που παρουσιάζεται στο «εδώ και τώρα» σαν ένα ανησυχητικό και ακατανόητο σύμπτωμα, πρέπει να αποκρυπτογραφηθεί, να διαβαστεί. Τα συμπτώματα είναι οι θεματοφύλακες μιας μνήμης που είχε απορριφθεί, των συναισθημάτων που έχουν καταχωνιαστεί.
Έτσι, λοιπόν, το σύμπτωμα δίνει στον άνθρωπο την ευκαιρία να γίνει ανθρώπινος και να ακούσει τα συναισθήματά του.
Του δείχνει την ανθρώπινη πλευρά της ζωής! Δυστυχώς, οι περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να ακολουθήσουν φαρμακευτική αγωγή εξαλείφοντας έτσι κάθε συναίσθημα και χάνοντας την ευκαιρία απλά να είναι ανθρώπινοι.
Ρίξε μια ματιά στο παρακάτω link:
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
quote:.... φαίνεται πολύ πιο αυστηρός ως θέση, θεωρώ ότι είναι πιο ειλικρινής απέναντι στο πρόβλημα της συνείδησης γιατί ακριβώς το αναδεικνύει: το ότι, σύμφωνα με όσα ξέρουμε από τον φυσικαλισμό, η συνείδηση είναι απλά "σαν την σφυρίχτρα επάνω στην καμινάδα της ατμομηχανής":
Έτσι, λοιπόν, το σύμπτωμα δίνει στον άνθρωπο την ευκαιρία να γίνει ανθρώπινος και να ακούσει τα συναισθήματά του.
Του δείχνει την ανθρώπινη πλευρά της ζωής!Δυστυχώς, οι περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να ακολουθήσουν φαρμακευτική αγωγή εξαλείφοντας έτσι κάθε συναίσθημα και χάνοντας την ευκαιρία απλά να είναι ανθρώπινοι.
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Φίλε Κηφέα...
Ξεκινώντας απο την τελευταία παράγραφο των όσων επέλεξα για ν'απαντήσω , έχω να επισημάνω το εξής..Απο έναν αναλυόμενο που εκφράζοντας πολύ όμορφα , την περιπλοκή του νευρωτικού , λέγοντας ότι:"..Δεν μπορούσε να απολαύσει ότι απολάμβανε"...υπονοώντας ότι κατα μια έννοια , η ικανοποιησή του συντριβόταν ή στιγματιζόταν απο ταυτόχρονα συναισθήματα ανικανοποίητου ή δυσφορίας.."
Η αναστολή των συμπτωμάτων ή η ματαίωσή τους ορίζει έναν τόπο , όπου το υποκείμενο άνθρωπος χάνει την υποκειμενικοποιησή του την ίδια αλλα και την υπόστασή του , δηλώνοντας την άγνοιά του αλλα και την μη δυνατότητα αποδοχής..συμφιλίωσης αλλα και "χειρισμού" των φυσιολογικών συμπτωμάτων της ανθρώπινης δομής και καταστατικότητας..!
Η ... ευθύς ως εξ αρχής η επιθυμία του νευρωτικού δεν είναι "δική του"..αφού ποτέ δεν είχε υποκειμενιποιηθεί και αναφέρεται ως καθήλωση του υποκειμένου (όχι του εγώ) στην αιτία που έχει επιλεγεί...και αν δεχθούμε τις διατυπωμένες απόψεις του Freud , όλα τα συμπτώματα προκύπτουν απο τουλάχιστον δύο αντικρουόμενες επιθυμίες , δυνάμεις ή ενορμήσεις..:"Την αγάπη και το μίσος , τον πόθο και την αναστολή κλπ..κλπ..!"
Ελπίζω , ότι κατανόησα σωστά τα όσα είπες και ότι δεν τοποθετήθηκα εσφαλμένα...
Μείνε μέσα στο παιχνίδι...
quote:
Ελπίζω , ότι κατανόησα σωστά τα όσα είπες και ότι δεν τοποθετήθηκα εσφαλμένα...
Ναι, φίλε μου, σωστά κατάλαβες ... .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Σύμφωνα με την άποψη αυτή , κάθε συμπεριφορά είναι , ούτως ή άλλως παρορμητική . Αλλά οι υπάρχουσες ενδείξεις δείχνουν ότι αυτή η θέση είναι ψευδής .
Πράγματι , κανονικά ενεργούμε με γνώμονα τις προθετικές μας καταστάσεις – τις ελπίδες μας , τις φόβους μας , τις πίστεις μας , τις επιθυμίες μας – και με αυτή την έννοια οι νοητικές μας καταστάσεις λειτουργούν αιτιακά .
Αλλά αυτή η αιτιακή μορφή σχέσης δεν είναι αιτιοκρατική . Θα μπορούσαμε να είχαμε τις ίδιες νοητικές καταστάσεις , και όμως να είχαμε ενεργήσει διαφορετικά . Τα παραδείγματα της ύπνωσης και της ψυχολογικής παρόρμησης είναι συνήθως παθολογικά , και διακρίνονται εύκολα από την κανονική ελεύθερη βούληση . Έτσι , μιλώντας ψυχολογικά , υπάρχει χώρος για την ανθρώπινη ελευθερία .
Αλλά αποτελεί αυτή η λύση πραγματική πρόοδο σε σχέση με τη συμβιβαστική άποψη ;
Δεν ξαναλέμε , για μια ακόμη φορά , ότι ναι , όλη η συμπεριφορά είναι προκαθορισμένη , αλλά αυτό που αποκαλούμε ελεύθερη βούληση καθορίζεται από λογικές , νοητικές λειτουργίες ;
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Για μιαν ακόμη φορά , λοιπόν , δεν καταλήγουμε στην άποψη πως ό,τι κάνουμε ήταν γραμμένο στο βιβλίο της ιστορίας δισεκατομμύρια χρόνια πριν γεννηθούμε , και έτσι , τίποτε από αυτά που κάνουμε δεν είναι ελεύθερο , σύμφωνα με κάποια φιλοσοφικά ενδιαφέρουσα έννοια ;
Εάν επιλέγουμε να αποκαλούμε τη συμπεριφορά μας ελεύθερη , αυτό είναι απλώς θέμα αποδοχής μιας παραδοσιακής ορολογίας . Έτσι όπως συνεχίζουμε να μιλάμε για “ηλιοβασιλέματα” , αν και γνωρίζουμε ότι ο ήλιος δεν δύει στην πραγματικότητα , έτσι συνεχίζουμε να μιλάμε και για τις εκούσιες ενέργειές μας , αν και δεν υπάρχει τέτοιο φαινόμενο .
Ένας τρόπος να εξετάσουμε αυτή τη θέση , ή οποιαδήποτε άλλη για τον ίδιο λόγο , είναι να ρωτήσουμε : “Ποια διαφορά θα προέκυπτε ; Πώς θα ήταν τα πράγματα εάν αυτή η θέση αλήθευε και πώς θα ήταν , αντίθετα , αν ήταν ψευδής ;” Μέρος της γοητείας που ασκεί η αιτιοκρατία οφείλεται , νομίζω , στο ότι φαίνεται να είναι συμβατή με τον τρόπο που ο κόσμος λειτουργεί , τουλάχιστον σύμφωνα με τα όσα μαθαίνουμε από τη φυσική . , εάν η αιτιοκρατία αλήθευε , τότε ο κόσμος θα λειτουργούσε περίπου όπως λειτουργεί , με μόνη τη διαφορά ότι ορισμένες από τις πίστεις μας για κάποιες από τις λειτουργίες του θα ήταν λανθασμένες . Αυτές οι πίστεις είναι σημαντικές για μας , επειδή σχετίζονται με την πίστη ότι θα μπορούσαμε να είχαμε ενεργήσει διαφορετικά από τον τρόπο που ενεργήσαμε . Και αυτή η πίστη με τη σειρά της συνδέεται με απόψεις για την ηθική υπευθυνότητα και τη φύση μας ως πρόσωπα . Αλλά εάν η θέση υπέρ της ύπαρξης ελεύθερης βούλησης αλήθευε , θα έπρεπε να αλλάξουμε ριζικά τις πίστεις μας για τον κόσμο .
Φαίνεται πως , για να διαθέτουμε ριζική ελευθερία , θα έπρεπε να ζητήσουμε να υπάρχει μέσα στον καθένα μας ένας εαυτός ικανός να αλληλεπιδρά με την αιτιακή τάξη του κόσμου . Φαίνεται , δηλαδή , ότι θα έπρεπε να περιέχουμε κάποια οντότητα που να μπορεί να κάνει τα μόρια να αλλάξουν μονοπάτια . Δεν γνωρίζω εάν μια τέτοια άποψη είναι καν νοητή , αλλά σίγουρα δεν είναι συμβατή με όσα γνωρίζουμε από τη φυσική για τη λειτουργία του κόσμου . Και δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη για να υποθέσουμε ότι πρέπει να απαρνηθούμε τη φυσική θεωρία για χάρη μιας τέτοιας άποψης .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
quote:
Εάν επιλέγουμε να αποκαλούμε τη συμπεριφορά μας ελεύθερη , αυτό είναι απλώς θέμα αποδοχής μιας παραδοσιακής ορολογίας . Έτσι όπως συνεχίζουμε να μιλάμε για “ηλιοβασιλέματα” , αν και γνωρίζουμε ότι ο ήλιος δεν δύει στην πραγματικότητα , έτσι συνεχίζουμε να μιλάμε και για τις εκούσιες ενέργειές μας , αν και δεν υπάρχει τέτοιο φαινόμενο .Και αυτή η πίστη με τη σειρά της συνδέεται με απόψεις για την ηθική υπευθυνότητα και τη φύση μας ως πρόσωπα .
Αλλά εάν η θέση υπέρ της ύπαρξης ελεύθερης βούλησης αλήθευε , θα έπρεπε να αλλάξουμε ριζικά τις πίστεις μας για τον κόσμο .Φαίνεται πως , για να διαθέτουμε ριζική ελευθερία , θα έπρεπε να ζητήσουμε να υπάρχει μέσα στον καθένα μας ένας εαυτός ικανός να αλληλεπιδρά με την αιτιακή τάξη του κόσμου . Φαίνεται , δηλαδή , ότι θα έπρεπε να περιέχουμε κάποια οντότητα που να μπορεί να κάνει τα μόρια να αλλάξουν μονοπάτια . Δεν γνωρίζω εάν μια τέτοια άποψη είναι καν νοητή , αλλά σίγουρα δεν είναι συμβατή με όσα γνωρίζουμε από τη φυσική για τη λειτουργία του κόσμου . Και δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη για να υποθέσουμε ότι πρέπει να απαρνηθούμε τη φυσική θεωρία για χάρη μιας τέτοιας άποψης .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Φίλε μου καλημέρα , η θέση σου και η "αγωνία" σου ή ακόμα αν θές η απορία ενός ανθρώπου για την υποκειμενικοποιησή του επί μιας ελεύθερης ή όχι σκέψης ή συμπεριφοράς ή ενεργείας...ορίζει -προσωπική μου άποψη- και μια δυνατότητα του ανθρώπου αυτού , αν μη τι άλλο μέσα απο αμφισβήτηση να δώσει περιεχόμενο και υπόσταση σε αυτό το οικουμενικό πανανθρώπινο αίτημα για "ελευθερία"...ορίζει την δυνατότητα για μεταθέσεις θέσεων , την δυνατότητα για "διαφυγή" και απαγκίστρωση απο δεδομμένες αντιλήψεις που υποφώσκουν στον φόβο και στην χειραγώγηση...ο ήλιος δύει για κάποιους όντως!!!
Ή ηθική υπευθυνότητα αυτής της νοητικά διαστρεβλωμλενης αντίληψης των θεωρουμένων ως αληθή και a-priori ως μη έστω υπο διερεύνηση της αλήθειάς και εγκυρότητάς τους , ορίζουν την συσκότιση αλλα και τον βαθμό προκατάλλειψης επενδεδυμμένο με μεγάλο φόβο...με τον οποίο εμποτίζουν και νοηματοδοτούν τα μέλη μιας κοινωνίας...ορίζουν τον δογματισμό και τον περιορισμό..και η αλήθεια ουδέποτε έθεσε ή θα θέσει περιορισμούς...αυτοι τίθενται απο την σκεψη των ανθρώπων και όλα όσα την διαστρωματώνουν..!
Μείνε μέσα στο παιχνίδι...
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
quote:
Φίλε Εαρινέ, έγινε κάποιο μικρό λάθος και εστάλη το μήνυμα σου που αφορούσε το topic "Ο εγκέφαλος ..." του forum "Η ΓΝΩΣΗ" στο topic "Αρισττοτέλης ... κ.τ.λ., αλλά δεν πειράζει. Θα αναρτήσω το μήνυμά σου στη σωστή θέση και θα σου απαντήσω εκεί.Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Το έψαχνα , μα δεν το εβρισκα...αν το δούμε όμως σε μια σωστή διάσταση ... πρόκειται και αυτό περί ενός ψυχολογικού παθήματος-μαθήματος...
Μείνε μέσα στο παιχνίδι...
Μη λάβεις υπόψη σου, φίλε μου, το προηγούμενο μήνυμά μου και θα σου απαντήσω, αργότερα, στο τελευταίο σου μήνυμα.
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
quote:
Εαρινός : Φίλε μου καλημέρα , η θέση σου και η "αγωνία" σου ή ακόμα αν θές η απορία ενός ανθρώπου για την υποκειμενικοποιησή του επί μιας ελεύθερης ή όχι σκέψης ή συμπεριφοράς ή ενεργείας...ορίζει -προσωπική μου άποψη- και μια δυνατότητα του ανθρώπου αυτού , αν μη τι άλλο μέσα απο αμφισβήτηση να δώσει περιεχόμενο και υπόσταση σε αυτό το οικουμενικό πανανθρώπινο αίτημα για "ελευθερία"...ορίζει την δυνατότητα για μεταθέσεις θέσεων , την δυνατότητα για "διαφυγή" και απαγκίστρωση απο δεδομμένες αντιλήψεις που υποφώσκουν στον φόβο και στην χειραγώγηση...ο ήλιος δύει για κάποιους όντως!!!
Ή ηθική υπευθυνότητα αυτής της νοητικά διαστρεβλωμλενης αντίληψης των θεωρουμένων ως αληθή και a-priori ως μη έστω υπο διερεύνηση της αλήθειάς και εγκυρότητάς τους , ορίζουν την συσκότιση αλλα και τον βαθμό προκατάλλειψης επενδεδυμμένο με μεγάλο φόβο...με τον οποίο εμποτίζουν και νοηματοδοτούν τα μέλη μιας κοινωνίας...ορίζουν τον δογματισμό και τον περιορισμό..και η αλήθεια ουδέποτε έθεσε ή θα θέσει περιορισμούς...αυτοι τίθενται απο την σκεψη των ανθρώπων και όλα όσα την διαστρωματώνουν..!
Φίλε Εαρινέ , το θέμα το ψάχνουμε ακόμα . Με την ευκαιρία των παραπάνω παρατηρήσεών σου , ας δούμε πού έχουμε φθάσει μέχρι στιγμής με την ανάλυση του θέματος που αφορά στην ελευθερία της βούλησης του ανθρώπου που κάνομε :
Ως εδώ , λοιπόν , φαίνεται πως η προσπάθειά μας να επιλύσουμε τη διαμάχη ανάμεσα στην αιτιοκρατία και την πίστη στην ελευθερία της βούλησης δεν οδηγεί πουθενά . Η επιστήμη από μόνη της δεν αφήνει χώρο στην ελευθερία της βούλησης , και η απροσδιοριστία στη φυσική δεν προσφέρει την υποστήριξή της . Από την άλλη, δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε την πίστη στην ελευθερία της βούλησης. Ας μελετήσουμε και τα δύο αυτά σημεία λίγο περισσότερο .
Γιατί ακριβώς δεν υπάρχει χώρος για την ελευθερία της βούλησης στη σύγχρονη επιστημονική άποψη ;
Οι βασικοί επεξηγηματικοί μηχανισμοί στη φυσική λειτουργούν από κάτω προς τα πάνω . Εξηγούμε , δηλαδή , τη συμπεριφορά των επιφανειακών χαρακτηριστικών , όπως η διαφάνεια του γυαλιού ή η υγρότητα του νερού με τη βοήθεια της συμπεριφοράς μικροσωματιδίων όπως τα μόρια . Και η σχέση του εγκεφάλου με τον νου είναι τέτοια .
Τα νοητικά χαρακτηριστικά προξενούνται από τα νευροφυσιολογικά φαινόμενα και υλοποιούνται σε αυτά . Αλλά έχουμε και τη νοητική αιτιακή σχέση που επιδρά στο σώμα , έχουμε , δηλαδή , και αντεστραμμένη αιτιακή σχέση στο πέρασμα του χρόνου . Και έχουμε τέτοια σχέση επειδή το πάνω και το κάτω επίπεδο συμβαδίζουν .
Έτσι για παράδειγμα , αν υποθέσουμε ότι θέλω να προξενήσω την έκκριση της νευροδιαβιβάστριας ακετυλοχολίνης στις αξονικές απολήξεις των νευρικών απολήξεων των νευρικών κυττάρων μου που ειδικεύονται στην κίνηση , μπορώ να το κάνω αποφασίζοντας απλώς να σηκώσω το χέρι μου .
Εδώ το νοητικό γεγονός , η πρόθεσή μου να σηκώσω το χέρι μου , προξενεί το φυσικό γεγονός , την έκκριση της ακετυλοχολίνης – μια όσο το δυνατόν καθαρή περίπτωση αντεστραμμένης αιτιότητας .
Αλλά αυτή η αιτιότητα λειτουργεί επειδή τα νοητικά γεγονότα θεμελιώνονται εξαρχής στη νευροφυσιολογία .
Έτσι , αντίστοιχα με την περιγραφή των αιτιακών σχέσεων που κατευθύνονται από πάνω προς τα κάτω , υπάρχει μια άλλη περιγραφή της ίδιας σειράς γεγονότων όπου οι αιτιακές σχέσεις συμβαίνουν ολοκληρωτικά στη βάση , δηλαδή εξαρτώνται ολοκληρωτικά από τα νευρικά κύτταρα και τις εκπολώσεις τους στις συνάψεις κ.τ.λ.
Στον βαθμό που αποδεχόμαστε αυτή την αντίληψη για τη λειτουργία της φύσης , τότε φαίνεται πως δεν υπάρχει χώρος για την ελευθερία της βούλησης , επειδή σύμφωνα με αυτήν , ο νους μπορεί να επιδράσει στη φύση μόνο στο βαθμό που αποτελεί μέρος της . Αλλά εάν αυτή είναι η κατάσταση , τότε τα χαρακτηριστικά του νου καθορίζονται στο βασικό μικροεπίπεδο της φυσικής .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Η μορφή της αιτιοκρατίας που είναι ουσιαστικά ανησυχητική δεν είναι η ψυχολογική αιτιοκρατία .
Η ιδέα ότι οι νοητικές μας καταστάσεις επαρκούν για τον καθορισμό της κάθε πράξης μας είναι πιθανότατα λανθασμένη .
Η ανησυχητική μορφή αιτιοκρατίας είναι πιο βασική και θεμελιώδης .
Αφού όλα τα επιφανειακά χαρακτηριστικά του κόσμου προξενούνται αποκλειστικά από τα συστήματα των μικροστοιχείων και πραγματώνονται σε αυτά , η συμπεριφορά των μικροστοιχείων επαρκεί να καθορίσει το κάθε τι που συμβαίνει .
Μια τέτοια “από κάτω προς τα πάνω” εικόνα του κόσμου επιτρέπει την από πάνω προς τα κάτω αιτιότητα (ο νους μας , για παράδειγμα , μπορεί να επιδράσει στο σώμα μας) .
Αλλά η αιτιότητα αυτή λειτουργεί μόνον επειδή το επάνω επίπεδο προξενείται από τα κατώτερα επίπεδα και πραγματώνεται σε αυτά .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Τι είναι αυτό που υπάρχει στη συμπεριφορά μας και μας κάνει να μη μπορούμε να απαρνηθούμε την πίστη στην ελευθερία της βούλησης ;
Εάν η ελευθερία αποτελεί ψευδαίσθηση , γιατί είναι μια ψευδαίσθηση που φαίνεται πως δεν μπορούμε να απαρνηθούμε ;
Το πρώτο πράγμα που παρατηρούμε για την αντίληψη της ελευθερίας του ανθρώπου είναι ότι βρίσκεται σε ουσιαστική σύνδεση με τη συνείδηση .
Θεωρούμε ελεύθερα μόνο τα συνειδητά όντα .
Εάν , για παράδειγμα , κάποιος κατασκεύαζε ένα ρομπότ για το οποίο πιστεύαμε ότι δεν διαθέτει πραγματικά συνείδηση , ουδέποτε θα αισθανόμασταν υποχρεωμένοι να το αποκαλέσουμε ελεύθερο . Ακόμη κι αν βρίσκαμε ότι η συμπεριφορά του ήταν τυχαία και απρόβλεπτη , δεν θα λέγαμε ότι ενεργεί ελεύθερα με την έννοια που αισθανόμαστε ότι εμείς ενεργούμε ελεύθερα.
Εάν από την άλλη , κάποιος κατασκεύαζε ένα ρομπότ για το οποίο πειθόμασταν ότι έχει συνείδηση με την ίδια έννοια που έχουμε εμείς , τότε θα παρέμενε τουλάχιστον ανοικτό το ερώτημα εάν το ρομπότ αυτό έχει ελευθερία βούλησης .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά