- Ο ΠΑΝΤΟΔΥΝΑΜΟΣ ΒΡΟΥΤΟΣ - - Κινηματογράφος -

quote:

---

Trainman:
Επίσης θα πρέπει κατά τη γνώμη μου να δεις και το άλλο: Στις όποιες διαπραγματεύσεις για τον πατριαρχικό θρόνο, οι Πατριάρχες, ούτε το πάνω χέρι είχαν, ούτε καν ισότιμα δεν συμμετείχαν. Το πού θα «έδειχνε την εύνοιά του ο Γρηγόριος» ήταν απολύτως, ή σχεδόν καθόλου σημαντικό. Σημαντικότερο ήταν ποιος θα έδειχνε τη δική του εύνοια στον Γρηγόριο…

---

quote:

---

Trainman
1) Οι Πατριάρχες δεν ασκούσαν εξωτερική πολιτική - και στα πολιτικά ζητήματα ευθυγραμμίζονταν με την κυρίαρχη γραμμή της ελληνικής αριστοκρατίας του Φαναρίου, πολλά από τα μέλη της οποίας κατάγονταν από μεγάλους βυζαντινούς οίκους.

4) Η αριστοκρατία του Φαναρίου, ήταν ευθέως συνδεδεμένη με ξένες κυρίαρχες δυνάμεις με τις οποίες βρισκόταν σε συνεννόηση.

5) Η συνεννόηση αυτή αφορούσε κατ’ αρχήν τα συμφέροντα της Τουρκίας και την εδαφική ακεραιότητά της

---

Είναι πράγματι παράξενο το ότι φτάσαμε σε 26 σελίδες για να καταλήξουμε στο αυτονόητο: Οτι ο Πατριάρχης ευθυγραμμιζόμενος με την αριστοκρατία του Φαναρίου είχε από κοινού σαν μέλημα τα συμφέροντα της Τουρκίας. Κάτι που αλλωστε το απέδειξε τόσο ο Γρηγόριος πασάς ο Ε΄ 23 χρόνια πριν την έναρξη της επανάστασης όσο και οι προκάτοχοι και οι διάδοχοί του (και το αποδεικνύουν ακόμη).

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης έχασε όλες τις επαρχίες του που ανεξαρτητοποιήθηκαν καθώς τα νέα κράτη (Ελλάδα, Βουλγαρία, Σερβία, Αλβανία) προχώρησαν στη δημιουργία αυτοκέφαλων εκκλησιών, καθώς γνώριζαν πως η εκκλησιαστική εξάρτηση από το τουρκικό πατριαρχείο ουδόλως εξυπηρετούσε τις εθνικές τους πολιτικές.

Η θέση σου ότι το Φανάρι και το Πατριαρχείο εξυπηρετούσε τα τουρκικά συμφέροντα ομολογώ ότι με ξένισε αλλά δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω απόλυτα. Κρατάω αυτό σαν κεντρικό συμπέρασμα της όλης συζήτησης και αφήνω τις υπόλοιπες εικασίες, υποθέσεις, ευχές, κτλ. σ'αυτούς που αρέσκονται να προσαρμόζουν τα γεγονότα προς τη θεωρία, αντί να προσαρμόζουν τη θεωρία σύμφωνα με τα γεγονότα. Κι αν η πραγματικότητα είναι διαφορετική προς τη θεωρία τους, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα...

macedon

quote:

---

macedon:
Η θέση σου ότι το Φανάρι και το Πατριαρχείο εξυπηρετούσε τα τουρκικά συμφέροντα ομολογώ ότι με ξένισε αλλά δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω απόλυτα

---

quote:

---

BartimaeusΔεν διαφωνώ μ' αυτό που λες, άλλωστε στη σεσηπασμένη οθωμανική διοίκηση, όπου οι αποκεφαλισμοί ανωτάτων αξιωματούχων και οι δημεύσεις των περιουσιών τους ήταν σχεδόν ενταγμένες στον ετήσιο προϋπολογισμό, ένα από τα «αιμοδοτικά» προγράμματα της οικονομίας της -όπως έχεις ήδη καταθέσει- ήταν και οι «αλλαξοκωλιές» στον πατριαρχικό θρόνο! Ωστόσο αναρωτιέμαι πόσο ανιδιοτελείς ήταν οι διάφορες «ευγενείς» χορηγίες για το μπαξίσι του Μεγάλου Βεζύρη...

Άραγε οι υποψήφιοι Πατριάρχες επαιτούσαν από πόρτα σε πόρτα ή οι ευγενείς χορηγοί συνωστίζονταν έξω απ' το γραφείο του κλωτσομπουνηδόν;

---

quote:

---

Macedon: Είναι πράγματι παράξενο το ότι φτάσαμε σε 26 σελίδες για να καταλήξουμε στο αυτονόητο: Οτι ο Πατριάρχης ευθυγραμμιζόμενος με την αριστοκρατία του Φαναρίου είχε από κοινού σαν μέλημα τα συμφέροντα της Τουρκίας. Κάτι που αλλωστε το απέδειξε τόσο ο Γρηγόριος πασάς ο Ε΄ 23 χρόνια πριν την έναρξη της επανάστασης όσο και οι προκάτοχοι και οι διάδοχοί του (και το αποδεικνύουν ακόμη).

Η θέση σου ότι το Φανάρι και το Πατριαρχείο εξυπηρετούσε τα τουρκικά συμφέροντα ομολογώ ότι με ξένισε αλλά δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω απόλυτα. Κρατάω αυτό σαν κεντρικό συμπέρασμα της όλης συζήτησης και αφήνω τις υπόλοιπες εικασίες, υποθέσεις, ευχές, κτλ. σ'αυτούς που αρέσκονται να προσαρμόζουν τα γεγονότα προς τη θεωρία, αντί να προσαρμόζουν τη θεωρία σύμφωνα με τα γεγονότα. Κι αν η πραγματικότητα είναι διαφορετική προς τη θεωρία τους, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα...

---

Φίλε Αναγνώστη

Το ζήτημα της «ρωσικής βοήθειας» και της στάσης που κράτησε ο Καποδίστριας ως υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, εξακολουθεί να ταλανίζει τους ιστορικούς και τους φιλίστορες. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς το γιατί:

- Αφ’ ενός ο Καποδίστριας παρουσιάζεται στην αρχή ως φίλος της ένοπλης εξέγερσης (όπως τον είδαμε στην σύσκεψη των αρματολών στη Λευκάδα στο προηγούμενο post) – ενώ και ο Αλέξανδρος Υψηλάντης μέχρι το τέλος της ζωής του επιμένει με μεγάλη πίκρα στην ψυχή του να λέει ότι ο Καποδίστριας του είχε υποσχεθεί βοήθεια και στο τέλος τον πούλησε.

- Από την άλλη, όλες οι μαρτυρίες ανθρώπων που ήλθαν σε επαφή με τον Καποδίστρια για να τον καλέσουν σε βοήθεια (πλην εκείνη του Υψηλάντη), διαβεβαιώνουν πως ο Κόμης αρνείτο πεισματικά τη βοήθεια αυτή και προέτρεπε τους συνομιλητές του να στραφούν προς άλλες μεθόδους εθνικής ανύψωσης – και κυρίως προς την παιδεία. Αντίστοιχες άλλωστε απόψεις είχαν (όπως είδαμε), τόσο ο Κοραής, όσο και ο επίσκοπος Άρτης (και στη συνέχεια Ουγγαροβλαχίας) Ιγνάτιος.

Είναι λοιπόν διχασμένη προσωπικότητα ο Καποδίστριας; Είχε μήπως ο Υψηλάντης τα μυαλά του πάνω απ’ το κεφάλι του να μην καταλαβαίνει τι του λέει ο Κόμης; Ή μήπως τελικά ο Καποδίστριας δούλευε αποκλειστικά για λογαριασμό της Ρωσίας;

Ας δούμε μερικά από τα στοιχεία που διαθέτουμε:

Ο ΦΙΛΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

1) Για τη σύναξη στη Λευκάδα γράφει ο Παναγιώτης Σούτσος (Λόγος στη Μητρόπολη Αθηνών στα 1864): «Συνελεύσεως γενομένης και παρεστώτος του φιλοπάτριδος και μεγαλοπράγμονος μητροπολίτου Άρτης Ιγνατίου, οι αρματολοί ώμοσαν επί του Ιερού Ευαγγελίου την απελευθέρωσιν των Ελλήνων και ώρισαν το ερχόμενον έαρ χρόνον της πράξεως, τόπον δε εκρήξεως το Καστρίον, παρά τους πρόποδας του Ολύμπου κείμενον». Την ίδια πληροφορία μας δίνει ο στρατηγός Πάτροκλος Κοντογιάννης στο βιβλίο του με τίτλο «Κοντογιανναίοι: Κλέφτες Αρματωλοί, Αγωνισταί» (Αθήνα 1924), μιλώντας για τον πρόγονό του, Μήτσο Κοντογιάννη, που είχε κι αυτός λάβει μέρος στη σύναξη της Λευκάδας: «Ο Καποδίστριας συγκεντροί πάντας τους άνω οπλαρχηγούς και προσαγορεύει αυτούς, πάντες δε ξιφουλκήσαντες ομνύουσι, συμφώνως προς πρόποσιν εγερθείσαν υπό του Καποδιστρίου, να πραγματοποιήσωσι την παρ’ αυτού εξενεχθείσαν ευχήν της απελευθερώσεως όλης της Ελλάδος».

2) Για τη δράση της Εταιρείας των Φιλομούσων που είχε ιδρύσει ο Καποδίστριας μαζί με τον Άνθιμο Γαζή και τον Ιγνάτιο Ουγγαροβλαχίας, αναφέρει μυστικός πληροφοριοδότης της αυστριακής αστυνομίας (5/2/1815) που καλύπτει τις συζητήσεις στο περιθώριο του Συνεδρίου της Βιέννης: «Όταν ο συνομιλητής του τον ηρώτησε:
- «Και τι λέγουν οι Τούρκοι;», απήντησεν ο Καποδίστριας:
- «Δεν λέγουν τίποτε, αλλ’ όταν θα ξυπνήσουν μια μέρα και θα σφάξουν μερικούς – οι άλλοι θα σωθούν. Η Εταιρεία όμως θα εξαπλωθή και σιγά-σιγά, θα μπορέση η Ελλάς να εγερθή. Το Έθνος είναι πάντοτε το αυτό, δεν αναπνέει παρά την Ελευθερίαν. Έλληνες σκλάβοι δεν υπάρχουν, εκτός από εκείνους των Πριγκηπονήσων, απέναντι της Κωνσταντινουπόλεως (δηλαδή οι Φαναριώται). Αυτοί οι αξιολύπητοι που θέλουν να πλουτήσουν και ν’ ανεβούν και καταλήγουν να χάσουν το κεφάλι τους όταν γίνουν ισχυροί. Οι άλλοι Έλληνες, των βουνών, είναι ένα άλλο είδος ανθρώπου. Και ακριβώς εις αυτούς στηρίζεται και απευθύνεται το εν Αθήναις Λύκειον της Εταιρείας των Φιλομούσων». (Καθ. Πολυχρόνης Ενεπεκίδης: «Ρήγας – Υψηλάντης – Καποδίστριας» Αθήνα 1965, Εκδ. «Βιβλιοπωλείον της Εστίας.)

3) Ο Καποδίστριας επιδοκιμάζει τον πατριωτισμό του Υψηλάντη. Γράφει η κόμισα Λουλού Τύρχαϊμ επιστήθια φίλη του Αλ.Υψηλάντη στο βιβλίο της με τίτλο «Η ζωή μου – Αναμνήσεις από τον μεγάλον κόσμον της παλαιάς Αυστρίας 1788-1819» Μόναχο 1913-4: «Ο Καποδίστριας που ήταν πληροφορημένος για όλα, επεδοκίμασε με ενθουσιώδη λόγια την πατριωτική επιθυμία του νεαρού του φίλου, που ήθελε να θυσιάση την ζωή του για την ευτυχία της πατρίδος του και του επανέλαβε αυτό που είχε πη πολλές φορές στους συμπατριώτες του, δηλαδή ότι ακόμη και αν η ευρωπαϊκή πολιτική δεν θα επέτρεπε στον τσάρο Αλέξανδρο να κηρυχθή ανοικτά υπέρ της ελληνικής υποθέσεως, ωστόσο η καρδιά του θα είναι πέρα για πέρα με το μέρος της Ελλάδος (…) Παρ’ όλες τις διαβεβαιώσεις θέλησε ο Υψηλάντης να μιλήση με τον τσάρο αλλά ο Καποδίστριας τον εμπόδισε, ίσως γιατί φοβόταν ότι το αναποφάσιστον στου τσάρου θα μπορούσε να περιπλέξη το κίνημα (…) Παρ’ όλα αυτά, ήθελε ο Υψηλάντης να μιλήση και με τον τσάρο, ο Καποδίστριας όμως τον έπεισε να μην το κάνη. Τότε εξέφρασε ο Υψηλάντης την επιθυμία τουλάχιστον να κάνη γνωστό στον τσάρο ότι έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Ο Καποδίστριας το βρήκε και αυτό περιττό, χωρίς καν να επιτρέψη στον φίλο του ν’ αποχωρήση από τον ρωσικό στρατό με την δικαιολογία ότι το διάβημα αυτό του Υψηλάντη, θ’ απεθάρρυνε τους Έλληνας στην Πελοπόννησο, που έβλεπαν στο αξίωμά του ως Ρώσου αξιωματικού, μια απόδειξι της προστασίας του τσάρου».

4) Ο Υψηλάντης για τον Καποδίστρια: "Συμφώνησε ανεπιφύλακτα" (Επιστολή από τη φυλακή της 2ας/1/1828 προς τον Τσάρο): «Ο κόμις Καποδίστριας, ον συνεβουλεύθην, συνεφώνησε προς την γνώμη μου, εύρε τα σχέδια και τας παρασκευάς μου καλάς και καταλλήλους και μοι συνεβούλευσεν, ίνα ενεργήσω και επιχειρήσω την έναρξιν τούτων, μη δεικνύων δισταγμόν περί της επιτυχίας».

Ο ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

α) Στη σελίδα 5, είδαμε την απάντηση που έδωσε ο Καποδίστριας στο νεαρό Νικόλαο Γαλάτη, έναν νεαρό με ευγενική καταγωγή από την Ιθάκη, ο οποίος μάλιστα, ισχυριζόταν πως ήταν συγγενής του, όταν ο δεύτερος του έκανε την πρώτη επίσημη πρόταση εκ μέρους της Φιλικής Εταιρείας να αναλάβει την αρχηγία της. Σύμφωνα με την λεγόμενη «Αυτοβιογραφία» του, δηλαδή το Υπόμνημα που υπέβαλε στον Τσάρο αποχωρώντας από το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, είπε στον Γαλάτη: «Δια να σκέπτεται κανείς Κύριε, περί τοιούτου σχεδίου πρέπει να είναι παράφρων (…) Η μόνη συμβουλή ην δύναμαι να σας δώσω, είναι να μην ομιλήσετε περί αυτής εκεί οπόθεν ήλθατε και να είπετε εις τους εντολείς σας ότι, αν δεν θέλουν να καταστραφούν και να συμπαρασύρουν μεθ’ εαυτών εις τον όλεθρον το αθώον και δυστυχές έθνος των (sic), πρέπει να εγκαταλείψουν τας επαναστατικάς ενεργείας των και να ζήσουν ως πρότερον, υφ’ ας κυβερνήσεις ευρίσκονται, μέχρις ου η Θεία Πρόνοια αποφασίση άλλως».

ΣΗΜ: Ας προσέξει ο αναγνώστης ότι ο Καποδίστριας μιλά στο Υπόμνημά του προς τον Τσάρο για τους Έλληνες σαν να μην ανήκει στο έθνος τους.

β) Ο Καποδίστριας αποθαρρύνει τους αρματολούς: Πάντα σύμφωνα με το Υπόμνημά του προς τον Τσάρο (τη λεγόμενη «Αυτοβιογραφία του») όταν ο Αναγνωσταράς (ο σύντροφος του πρωτοκαπετάνιου της Πελοποννήσου, Ζαχαριά Μπαρμπιτσιώτη), ο Χρυσοσπάθης, ο Π. Δημητρακόπουλος και ο Ι. Φαρμάκης που είχαν κατηχηθεί από τον Σκουφά παρουσιάστηκαν ενώπιόν του στα 1818, εκείνος τους εξορκίζει «να μεταχειρισθούν πάσαν αυτών την επιρροήν, όπως μεταπείσουν όλους εκείνους, οίτινες είχον την ατυχίαν να εγγραφούν ως μέλη της εταιρείας».

γ) Την ώρα που ο Ξάνθος κτυπά την πόρτα του Καποδίστρια, τον Ιανουάριο του 1820, ο αδελφός του δεύτερου, (σύμφωνα με τους καταλόγους της Φιλικής Εταιρείας του Φιλήμονα) ο Βιάρος Καποδίστριας, είναι ήδη μεμυημένος. Και όμως και ο Ξάνθος τρώει πόρτα! Γράφει σχετικά, ο ιδρυτής της Φιλικής : «Ο Καποδίστριας δεν εδέχθη, λέγων ότι, υπουργός ων του Αυτοκράτορος, δεν ηδύνατο – και άλλα πολλά. Ο Ξάνθος τω επανέλαβεν, ότι οι Έλληνες είναι αδύνατον να μένουν εις το εξής τυραννούμενοι και ότι η επανάστασις ήτον άφευκτος και δια τούτο, ενώ έχουσιν ανάγκην Αρχηγού δεν είναι δίκαιον ως Έλλην και εν υπολήψει παρ’ αυτοίς και πολλοίς άλλοις, να μείνη αδιάφορος και άλλα πολλά. Αλλ’ εκείνος επανέλαβεν ότι δεν ημπορεί να μεθέξη δια τους ανωτέρω λόγους και ότι, αν οι Αρχηγοί γνωρίζουν άλλα μέσα προς κατόρθωσιν του σκοπού των, ας τα μεταχειρισθώσιν, και ηύχετο να τους βοηθήση ο Θεός».

δ) Στα τέλη Μαΐου του 1820, ο Ιωάννης Παπαρηγόπουλος, υπάλληλος του ρωσικού προξενείου της Πάτρας, επισκέπτεται τον Καποδίστρια ως απεσταλμένος των προκρίτων και των μυημένων αρχιερέων της Πελοποννήσου, ώστε να βεβαιωθεί, εάν τα όσα διέδιδαν οι Φιλικοί περί ανάμειξής του και περί ρωσικής προστασίας είναι αληθή. Γράφει σχετικά ο Κανέλος Δεληγιάννης στα Απομνημονεύματά του: «Φθάσας λοιπόν εις Πετρούπολιν και ανταμώσας τον Καποδίστριαν, τον έδωκεν εν γράμμα από εκείνα τα οποία είχομεν υπογεγραμμένα όλοι ημείς οι συναχθέντες εις Τριπολιτσάν (…) Αλλ’ άμα ανέγνωσε το γράμμα μας εκείνο ο Καποδίστριας ενεπλήσθη υπό τοιούτου αλόγου θυμού και ως μαινόμενος τον λέγει απείρους ύβρεις καθ’ όλων των προκρίτων και αρχιερέων της Πελοποννήσου και ότι «πρέπει να τους ειπής αυτών των απονενοημένων να εβγάλουν πάσαν ιδέαν επαναστάσεως από τον εγκέφαλόν τους (…) Το Ελληνικόν Έθνος πρέπει πρώτον να φωτισθή δια συστάσεως σχολείων και μετά δέκα πέντε και είκοσι χρόνους, εάν ευρεθή αρμοδία περίστασις και συμπέση κήρυξις πολέμου της Ρωσίας κατά της Τουρκίας, τότε θέλει φροντίσωμεν…»

ΣΧΟΛΙΟ: Εκείνα που αξίζει κατά τη γνώμη μου να παρατηρήσει κανείς είναι ότι:

• Ο Καποδίστριας παρουσιάζει μια διττή συμπεριφορά. Αρνείται οιαδήποτε ανάμειξη με τους Φιλικούς, ή συμφωνία με τις επιδιώξεις τους όταν μιλά με έλληνες απεσταλμένους.

• Αντί της όποιας επαναστατικής δραστηριότητας αντιπροτείνει να δοθεί έμφαση στην Παιδεία, εξομολογούμενος μάλιστα, πως η δική του προσπάθεια, η Φιλόμουσος Εταιρεία, απευθύνεται κυρίως στους «ανθρώπους των βουνών» με το αδούλωτο πνεύμα.

• Την ίδια ώρα, ο ίδιος επεξεργάζεται σχέδια απελευθέρωσης της Ελλάδας, (έχει δώσει ήδη μια διαβεβαίωση στους οπλαρχηγούς από την εποχή της Επτανήσου Πολιτείας ότι είναι μαζί τους) και, αν πιστέψουμε τον Υψηλάντη, έδωσε και το πράσινο φως για την ένοπλη προσπάθεια.

Ο Γρηγόριος ο Ε’, δεν ήταν βεβαίως ο άνθρωπος που θα δρομολογούσε στρατηγικές ένοπλης εξέγερσης ή υποβοηθητικών διπλωματικών ενεργειών. Αν εξαιρέσουμε όμως αυτό, σε τι διέφερε η στάση του από εκείνην του έλληνα διπλωμάτη; Διαφέρει ωστόσο η αντιμετώπιση που επιφυλάσσεται στον έναν και στον άλλον: Κατά του Καποδίστρια βάλλουν μονάχα μερικοί περιθωριακοί ιστορικοί, ή φιλίστορες - κατά του Γρηγορίου, ο κάθε πικραμένος...

quote:

---

Trainman
Κατά του Καποδίστρια βάλλουν μονάχα μερικοί περιθωριακοί ιστορικοί, ή φιλίστορες - κατά του Γρηγορίου, ο κάθε πικραμένος...

---

Ισως γιατί ο Καποδίστριας δεν έφερε το βαθμό του πασά τριών ιππουρίδων, όπως ο Γρηγόριος ο Ε και ο Ιμπραήμ.

Ισως γιατί ο Καποδίστριας, όντας κυβερνήτης της Ελλάδας, είχε εκ προοιμίου σαν στόχο του την υπεράσπιση των συμφερόντων του ελληνικού λαού και όχι του τουρκικού κράτους, όπως ο Γρηγόριος και η φάρα του.

Ισως γιατί ο Καποδίστριας έστειλε στο διάολο τα γιουσουφάκια του πατριάρχη Αγαθάγγελου πασά που ζητούσαν την επιστροφή των Ελλήνων στην Οθωμανική αυτοκρατορία.

Ισως γιατί τελικά ο Καποδίστριας να ήταν Ελληνας ενώ ο Γρηγόριος τουρκόδουλος χριστιανός.

macedon

http://www.matia.gr/7/78/7806/7806_1_03.html

Η βιβλιογραφία του εν λόγω άρθρου είναι μια ιστοσελίδα που περιέχει ένα επίσης ατεκμηρίωτο άρθρο και μια εγκυκλοπαίδεια.

Αλλωστε, διαβάζοντας το βιογραφικό της είδα πως η ειδικότητά της είναι τα συναξάρια και οι βίοι αγίων.

quote:

---

EPAITHS: Τόσο ο Καποδίστριας όσο και ο Γρηγόριος εξίσου δέν ήθελαν εκείνη την εποχή την επανάσταση ο καθενας για εντελώς διαφορετικούς λόγους. Αυτό που μετράει είναι τα κίνητρα και όχι οι αποπομπές, ή οι αφορισμοί. Ο ένας δέν ήθελε να χάσει την υψηλότατη θέση σάν αρχηγός των απανταχού Ορθοδόξων, ο άλλος όχι απλά φοβόταν αλλά έτρεμε την αποτυχία που θα είχε σάν αποτέλεσμα ότι πιό τραγικό για όλους μας.

---

Φίλε Αναγνώστη

Στα προηγούμενα δύο αφιερώματα στο σενάριο της ρωσικής βοήθειας, είδαμε εάν ισχύει η άποψη που κατατέθηκε, (Macedon, σελ. 6), ότι «ο Καποδίστριας αντιπροσώπευε μόνον τον εαυτό του», ή εάν ο Καποδίστριας, αποτελούσε τη σταθερή και μόνιμη αναφορά των ελλήνων συνωμοτών, με φόντο τη Ρωσία που εκείνος εκπροσωπούσε.

Είδαμε επίσης την αμφίσημη στάση που κρατούσε ο επτανήσιος διπλωμάτης απέναντι στις επαναστατικές προοπτικές των υποδούλων: Σχεδόν εχθρικός απέναντι σε όσους κατέστρωναν επαναστατικά σενάρια που ενέπλεκαν τη Ρωσία ερήμην του, αλλά και μονίμως προβληματιζόμενος ο ίδιος για τις δυνατότητες εθνικής χειραφέτησης και ολοκλήρωσης.

Είδαμε επίσης – και υπάρχει άφθονο σχετικό υλικό – το πώς οι κινήσεις του Καποδίστρια και οι επαφές του, ήσαν διαρκώς υπό την στενή παρακολούθηση του Μέττερνιχ, δυσχεραίνοντας τους ελιγμούς και τις πρωτοβουλίες του έλληνα διπλωμάτη.

Τελειώνοντας με το αίνιγμα Καποδίστρια, θα παραθέσω τρεις ακόμα αμφίσημες πληροφορίες για τη στάση που κράτησε ο ίδιος απέναντι στην πρωτοβουλία του Αλέξανδρου Υψηλάντη, μαζί με μερικά σχόλια, για να προχωρήσω στη συνέχεια σε μερικές άκρως ενδιαφέρουσες πληροφορίες και στις επιπτώσεις που είχε το σενάριο περί ρωσικής προστασίας στην επαναστατική προετοιμασία.

ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Τελευταίο)

• Στο Υπόμνημα που κατέθεσε ο Καποδίστριας στον Τσάρο στα 1826, (το οποίο παρουσιάζεται συνήθως υπό τον τίτλο «Αυτοβιογραφία»), ο έλληνας διπλωμάτης αναφέρεται και στον τελικό διάλογο που είχε με τον Υψηλάντη πριν την κάθοδο του τελευταίου στην Μολδοβλαχία: «Οι Έλληνες, όσοι φέρουν όπλα, θα ανθίστανται εις τα όρη των ως θα έπραττον τούτο από αιώνων. Και εάν εις τον επικείμενον αγώνα κατά του Αλή Πασσά, κατορθώσουν να γίνουν κύριοι του Σουλίου και άλλων ομοίων οχυρών σημείων, θα αντιτάξουν μακράν αντίστασιν. Ούτω, ευρισκόμενοι εις θέσιν ευνοϊκήν, δεν θα περιμένουν τίποτε από την ευρωπαϊκήν πολιτικήν, ίσως δε, ο χρόνος και τα γεγονότα μεταβάλλουν την κατάστασιν και επιφέρουν περιστάσεις αίτινες θα είναι ευμενείς δια τους Έλληνας. Τότε μόνον η Ελλάς θα δύναται να ελπίζη βελτίωσιν της τύχης της. Εάν όμως αξιούν τινες να επιτύχουν τον σκοπόν τούτον, προκαλούντες ταραχάς και βαυκαλιζόμενοι ότι δύνανται να εξαναγκάσουν τον Αυτοκράτορα προς δράσιν, όχι μόνον οικτρώς απατώνται, αλλά και κατακρημνίζουν το δυστυχές τούτο έθνος εις άβυσσον συμφορών – εξ ων ουδείς εις τον κόσμον θα δυνηθή να το σώση».

Εδώ συναντάται ο φιλ-αρματολός Καποδίστριας με τον επιφυλακτικό Καποδίστρια. Βλέπουμε δηλαδή, μια συνολική θέαση του ελληνικού ζητήματος που περιλαμβάνει, τόσο την τοπική ένοπλη δράση, την αναμονή και προσδοκία της εθνικής ανεξαρτησίας και ολοκλήρωσης, όσο και την εχθρότητά του απέναντι σε σενάρια που προσπαθούσαν να εκβιάσουν την ρωσική παρέμβαση (που προέκυπτε από τη Συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή).

• Ο Ιωάννης Φιλήμων, περιγράφει διαφορετικά τη συνάντηση των δύο ανδρών, απηχώντας σαφώς την εκδοχή της οικογένειας Υψηλάντη: «Ο Καποδίστριας ουδεμίαν αντέταξεν εναντίαν γνώμην, και υπεστήριξε μάλιστα την απόφασιν του Υψηλάντου. Ούτος δε χαίρων και λαβόμενος της χειρός αυτού, ηρώτησε: «Τίνα, Κόμη, έχετε γνώμην, όταν οι Έλληνες επαναστατήσωσι κατά του σουλτάνου; Εναντία άρα θέλει είσθαι η Ρωσσία, ή βοηθήσει, αν ουχί δι’ όπλων, όπερ ουξ αξιώ, αλλά τουλάχιστον δι΄υλικών μέσων;» Ο Καποδίστριας απεκρίθη: «Αρκεί η εμφάνησις ολίγων χιλιάδων επαναστατών κατά την Ελλάδα, όπως η Ρωσσία συνδράμη εκ των ενόντων»…»

• Η Κόμησα Λ. Τύρχαϊμ, επιστήθια φίλη του Αλ. Υψηλάντη, γράφει στις «Αναμνήσεις» της: «Θυμάμαι που μου είχε πη ο Καποδίστριας στη Γενεύη το εξής: Όταν ο Υψηλάντης μίλησε στον τσάρο για το κίνημά του και τον παρακάλεσε να τον απολύση από τον ρωσικό στρατό, τότε ο τσάρος πήδηξε από την χαρά του και χειροκροτώντας είπε: «Μπράβο νεαρέ μου! Αυτό το ονομάζω εγώ: Ό,τι πρέπει»! Έπειτα από μία ώρα πήγε ο τσάρος στον Μέττερνιχ και δυο ώρες αργότερα διέταξε τον Καποδίστρια να γράφη στον Υψηλάντη ένα κεραυνοβόλο γράμμα, όπου απεδοκίμαζε κατηγορηματικά το κίνημά του και τον απειλούσε βαρειά. Ο Καποδίστριας δεν κατώρθωσε να μεταβάλη καθόλου το περιεχόμενο της επιστολής αυτής. Από εκείνη την ημέρα είχε παραλύσει η επιρροή του επί του τσάρου και το άστρο του είχε χάσει την λάμψι του προ του Μέττερνιχ».

Ποια εκδοχή είναι η σωστή; Εκείνη που παρουσιάζει ο Καποδίστριας στον Τσάρο, ή οι υπόλοιπες; Και αν οι τελευταίες παρουσιάζουν πιστά τα γεγονότα, τι θα έλεγε στον – καινούργιο – Τσάρο ο Καποδίστριας στα 1826, την ώρα που κατερχόταν να βοηθήσει την Ελλάδα; Ότι «τόσα χρόνια στην αυλή σου, ραδιουργούσα σε βάρος των συμφερόντων της Ρωσίας και έπαιζα το δικό μου παιχνίδι;»

Οι ιστορικοί που αποδέχονται την αθωότητα του Καποδίστρια, παρουσιάζουν ενδείξεις ότι ο Μέττερνιχ διέβαλε τον έλληνα διπλωμάτη στον Τσάρο, λέγοντάς του ότι συνεργάζεται με τους αντιμοναρχικούς ρώσους επαναστάτες – τους Δεκεμβριστές. Αυτό το θέμα δεν χρειάζεται να το αναπτύξουμε.

ΕΡΩΤΗΜΑ: Είχε δίκιο ο Καποδίστριας που απέτρεπε τους Έλληνες από το να στηρίζονται στη Ρωσία; Είχε δίκιο που αποποιείτο το ρόλο του αρχηγού της Φιλικής Εταιρείας; Ήταν μήπως γι’ αυτό «αντεπαναστάτης»; Και αν δεν υπήρχε η μπλόφα αυτή περί της ρωσικής προστασίας, πώς θα γινόταν η επαναστατική προετοιμασία; Πώς θα πείθονταν οι προεστοί, οι καραβοκυραίοι, οι «νοικοκύρηδες»;

Φίλε Αναγνώστη

Στη σελίδα 20, μιλήσαμε για τον συνωμοτικό κωδικό «σχολείο», ή «ελληνομουσείο», τον οποίον χρησιμοποίησαν οι Φιλικοί προκειμένου να διευρύνουν τον κύκλο των δραστηριοτήτων τους και να προβούν σε μυήσεις. Είδαμε επίσης, το πώς ο γραμματέας του Πατριαρχείου, Γεώργιος Αφθονίδης απέστειλε, (με ενδεχόμενη γνώση και συμφωνία του ίδιου του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε’) τις περίφημες πατριαρχικές επιστολές στα πέρατα της Ελλάδος στις οποίες ζητούσε υλική βοήθεια για την ίδρυση του «σχολείου», δηλαδή της Φιλικής Εταιρείας.

Στη σελίδα 20, είδαμε επίσης, την επιστολή του ίδιου του Γρηγορίου του Ε’ προς τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, να επαινεί την πρωτοβουλία του για την ίδρυση του «ελληνομουσείου» στη Μάνη και να καλεί τους Μανιάτες «να δείξετε πραγματικά ότι είστε απόγονοι των σοφών και ενδόξων ανδρών» - κάτι που οδήγησε και στην τόσο κρίσιμη για τον Αγώνα, συμφιλίωση των αντιμαχόμενων σπαρτιατικών οίκων. Πίσω από την ωραία αυτή ιστορία ωστόσο, κρύβεται μία ακόμα τραγωδία.

Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, δεν υπήρξε, ούτε ρομαντικός, ούτε αφελής. Με μεγάλους δισταγμούς μπήκε στην Εταιρεία, ζητώντας μάλιστα και γενναίες υλικές ενισχύσεις για το «σχολείο» τις οποίες οι Φιλικοί δεν ήσαν σε θέση να καλύψουν. Έτσι, ο σπαρτιάτης ηγεμόνας, θέλησε να ξεκαθαρίσει το τοπίο. Σε καμία περίπτωση δεν θα δεχόταν να επαναληφθεί το σενάριο της αποτυχημένης Επανάστασης του 1769-70 που πνίγηκε στο αίμα.

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΠΕΣΤΑΛΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΜΠΕΗ, ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΚΑΜΑΡΗΝΟΥ

Τον Φεβρουάριο του 1820, καταφθάνει στην Πετρούπολη ο απεσταλμένος του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, Κυριάκος Καμαρηνός, προκειμένου να συναντήσει τον Καποδίστρια. Κουβαλά μαζί του δύο επιστολές του Μανιάτη αρχηγού, στις οποίες ο τελευταίος αναφέρεται στη «σχολή» και ζητά βεβαίως οικονομική βοήθεια εκ μέρους της Ρωσίας.

Ο Καποδίστριας γίνεται και πάλι έξω φρενών, βλέποντας πως το πρόσωπό του εμπλέκεται εκ νέου χωρίς την άδειά του στους σχεδιασμούς των Φιλικών. Απαντά λοιπόν στον Πετρόμπεη, με μία επιστολή στην οποία του διευκρινίζει τη δική του στάση.

Η επιστολή που έχει διασωθεί ως απάντηση του Καποδίστρια στον Μαυρομιχάλη, έχει δεχθεί σοβαρότατες αμφισβητήσεις για την γνησιότητά της. Καθώς όμως, ένα τουλάχιστον μικρό τμήμα της έχει διασταυρωθεί, μπορεί να κατατεθεί κι εδώ με τις δέουσες επιφυλάξεις. Τι λέει λοιπόν ο Καποδίστριας;

«Η Ρωσία προστατεύει τους Έλληνας, είναι ομόθρησκος αυτών και αι συνθήκαι τη παρέχουσι δικαίωμα τοιαύτης προστασίας. Αλλ’ αι συνθήκαι αύται, ακριβώς καθιερώνουσι την ειρήνην μετά της τουρκικής κυβερνήσεως, ώστε οι Έλληνες δεν δύνανται να απολαμβάνωσι τόρα την υψηλήν ταύτην προστασίαν, ειμή διατηρουμένης της εν Ανατολή ειρήνης και χάριν της ειρήνης».

«Μη πιστεύητε ότι ενούμενοι δια τοιούτων καθιδρυμάτων (σ.σ. σχολείων) μετ’ άλλων επαρχιών εχουσών παρόμοια θα γίνετε ισχυρότεροι προς αντίπραξιν κατά της δυνάμεως της τουρκικής κυβερνήσεως, ή ότι η μικρά βοήθεια ήτις θα σας δοθή προς συντήρησιν της σχολής σας, θα είναι εχέγγυον μεγαλειτέρων επικουριών, τας οποίας θα ηδύνασθε να μεταχειρισθήτε κατά βούλησιν προς υποστήριξιν της ανεξαρτησίας δια των όπλων. Επιθυμώ να σας ομιλήσω καθαρά ως προς τούτο, διότι αι εξηγήσεις του κου Καμαρηνού με κάμνουν να πιστεύω ότι ραδιούργοι τινες σας ενέβαλον εσφαλμένας ιδέας περί τούτων πάντων…»

«Αν τα σχολεία ευδοκιμούσι πολλαχού της Ελλάδος, τούτο συμβαίνει διότι ευρίσκονται υπό την αιγίδα της Εκκλησίας και μόνον δια τούτο η Πύλη τα σέβεται. Όταν όμως υποπτευθή ότι τα καθιδρύματα ταύτα δύνανται να γίνωσιν εστίαι επαναστάσεων και αναστατώσεων, θα τα καταστρέψη και ουδέν θα ηδύνατο ν’ αναχαιτίση τους καταδιωγμούς. Θα είχε πληρέστατον δίκαιον, διότι και δικαίωμα και καθήκον πάσης Κυβερνήσεως, είναι να επαγρυπνή περί της διατηρήσεώς της (sic). Ιδρύοντες λοιπόν την σχολήν σας, έχετε πάντα ταύτα προ οφθαλμών. Εξαρτήσατέ την ολοτελώς εκ των Πατριαρχείων και μεταχειρισθήτε καλούς διδασκάλους, ίνα διδάξωσι την εθνικήν μας γλώσσαν, τα θρησκευτικά, στοιχειώδη φυσικήν και ιστορίαν. Ο κος Περραιβός είναι λίαν αξιοσύστατος (sic). Τον είδον εξασκούντα μετ’ επιτυχίας τον διδάσκαλον εν ταις δημοσίαις σχολαίς Κερκύρας. Μη περιβάλλητε μηδεμίαν επιδεικτικότητα το νέον τούτο καθίδρυμα, αλλά θεωρήσατέ το ως παράρτημα της Εκκλησίας».

Εδώ ο Καποδίστριας εκπλήσσει, καθώς φτάνει μέχρι του σημείου να αναγνωρίσει το δικαίωμα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία να επαγρυπνεί για την επιβίωσή της. Υπάρχει φρικτότερη διατύπωση από αυτήν;

Την ίδια όμως στιγμή, ο Καποδίστριας θεωρεί τον αρχισυνωμότη Χριστόφορο Περραιβό, «λίαν αξιοσύστατον»! Δεν ήξερε άραγε ο Κόμης το ποιόν του ανδρός; Το ήξερε – και πολύ καλά μάλιστα, όπως θα δούμε παρακάτω.

Όπως και να ‘χει το πράγμα, ο Καμαρηνός, έκπληκτος για τα όσα άκουσε από τον Καποδίστρια, παίρνει το καράβι της επιστροφής. Δεν θα επιστρέψει ποτέ στη Μάνη.

«Τότε, κατά διαταγήν του Υψηλάντου, οι Φιλικοί Διονύσιος Ευμορφόπουλος, Βασίλης Καραβιάς και Σφαέλος, επιβάντες δήθεν ως ναύται του πλοίου δια του οποίου μετέβαινεν ο Κυριάκος Καμαρηνός εις Γαλάτσιον, ίνα δια Κωνσταντινουπόλεως επιστρέψη στη Μάνη, έπνιξαν αυτόν και τινα συνοδοιπόρον του εις τα ύδατα του Δουνάβεως. Τοιουτοτρόπως, ο απεσταλμένος των Μανιατών υπέστη μαρτυρικόν θάνατον και από Ελληνικάς χείρας, της τραγικής αυτής θυσίας επιβαλλομένης χάριν του ιερού σκοπού εις ον απέβλεπεν η Φιλική Εταιρεία (…) Εάν ο Καμαρηνός επέστρεφεν εις Μάνην και εκόμιζε τας επιστολάς και τας προφορικάς οδηγίας του Καποδιστρίου, είναι λίαν πιθανόν ότι λόγω της βαρύτητος του ανδρός, η Μάνη θα απείχε πάσης επαναστατικής ενεργείας. Εν Πελοποννήσω, άνευ της ενισχύσεως των Μανιατών, ουδέν επαναστατικόν κίνημα ήτο δυνατόν να επιτύχη, τοιουτοτρόπως δ’ η επανάστασις εν τη κυρίως Ελλάδι, ή θα εματαιούτο, ή θα κατεπνίγετο εγκαίρως» (καθ. Απόστολου Δασκαλάκη 1453-1821: «Η Μάνη και η Οθωμανική Αυτοκρατορία»)

Ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΑΛΑΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Για τον νεαρό Ιθακιό ευγενή, Νικόλαο Γαλάτη που επιδίωξε, πρώτος εκ μέρους των Φιλικών, τον Δεκέμβριο του 1816, να έρθει σε επαφή με τον Καποδίστρια, μιλήσαμε ήδη στη σελ. 5. Ο Καποδίστριας έδιωξε κακήν-κακώς τον Γαλάτη από το γραφείο του και έδωσε μάλιστα και εντολή να τον παρακολουθούν.

Ο νεαρός Γαλάτης είχε προηγουμένως μια ταχύτατη άνοδο στην ιεραρχία της Φιλικής Εταιρείας, καθώς κατάφερε να εντυπωσιάσει τον Σκουφά – ισχυριζόταν μεταξύ άλλων πως ήταν μακρινός συγγενής του Καποδίστρια.

Στον Γαλάτη οφείλουμε την μύηση του αυτοεξόριστου στη Μόσχα, μεγαλοφαναριώτη πρώην ηγεμόνα της Βλαχίας και γνώριμου του Ρήγα Φεραίου, Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου Φιραρή, ο οποίος είχε ήδη δημιουργήσει μια δική του ολιγομελή οργάνωση με στόχο την απελευθέρωση της Ελλάδας, υπό την επωνυμία «Φοίνιξ» - στηριζόμενος κι αυτός σε μελλοντική βοήθεια της Ρωσίας. Στο Γαλάτη χρωστούμε επίσης την μύηση των μεγαλεμπόρων των Ιωαννίνων, Νίκου Πατσιμάδη και Κωνσταντίνου Πεντεδέκα, καθώς του ηπειρώτη Μάνθου Ριζάρη.

Ο απερίσκεπτος νεαρός, μετά την αποπομπή του από τον Καποδίστρια, δεν έφυγε από την Πετρούπολη. Αντιθέτως, παρέμεινε στην πόλη, όπου γνωρίστηκε με τον Χριστόφορο Περραιβό και τον θεσσαλονικιό Δημήτριο Αργυρόπουλο, ο οποίος με παρέμβαση του Αλ. Υψηλάντη διορίστηκε αργότερα, πρόξενος της Ρωσίας στο Ιάσιο. Παντού ο Γαλάτης διατυμπάνιζε ότι συμμετείχε σε μία επαναστατική οργάνωση που απεργάζεται την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Ένα βράδυ, οι τρεις συνωμότες συλλαμβάνονται από την ρωσική αστυνομία πλάι σε μία κοκότα πολυτελείας, πιθανότατα πράκτορα της ρωσικής ασφάλειας.

Η ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΓΑΛΑΤΗ

«Ο Καποδίστριας και η αστυνομία του Τσάρου φοβήθηκαν ότι οι κινήσεις του Γαλάτη έγιναν αντιληπτές από τον Άγγλο πρεσβευτή Κάθκαρτ. Ύστερα από ανακρίσεις, ο Περραιβός και ο Αργυρόπουλος αφέθηκαν ελεύθεροι, αλλά ο Γαλάτης διώχτηκε από την Πετρούπολη. Και εδώ κρύβεται το μεγάλο μυστικό του Καποδίστρια. Ο Γαλάτης δεν απελαύνεται, αλλά στέλνεται στη Μολδαβία με διπλωματική κάλυψη και τίθεται υπό την προστασία του Γενικού Προξένου της Ρωσίας εκεί, του Πίνη. Στο Ιάσιο του έδωσαν 500 δουκάτα που ισοδυναμούν με 5000 ρούβλια, ποσό πολύ μεγάλο για τα μέτρα της εποχής. Παράλληλα του έδωσαν και το ψευδώνυμο Αλεξιανός, προφυλάσσοντάς τον από ενδεχόμενη παρακολούθησή του. Όλ’ αυτά δείχνουν ότι, όχι μόνον δεν τον τιμώρησαν, αλλά τον αντάμειψαν γενναία. Τον έστειλαν στο Ιάσιο με διπλωματική κάλυψη και τον χρηματοδότησαν για να μπορεί να κινηθεί ελεύθερα (…)

Ο Γαλάτης στο Ιάσιο συνεχίζει το έργο του (…) Μύησε πολλούς υπαλλήλους του ρωσικού προξενείου. Ανάμεσα στους μυημένους του είναι και ο Γεώργιος Λεβέντης (σ.σ. θυμήσου αναγνώστη την Πατριαρχική Επιστολή προς τον Λεβέντη, που καταθέσαμε στη σελίδα 20). Δεν είναι δυνατόν να υποστηρίζεται ότι τιμώρησαν το Γαλάτη και κείνος να μυεί τους υπαλλήλους του προξενείου – και αυτό, σε περιοχή που ελέγχεται από τους Τούρκους». (Περικλής Ροδάκης: «Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και η Φιλική» - Εκδόσεις Γόρδιος 1996).

(Να μην ξεχάσουμε επίσης να σημειώσουμε, ότι κατά την απελευθέρωση του Περραιβού και του Αργυρόπουλου, μετά την ανάκριση, τους δόθηκε και…αποζημίωση για την ενόχληση εκ μέρους των αρχών, 100 ρούβλια στον πρώτο και 50 ρούβλια στον δεύτερο. Το ‘χεις δει ποτέ αυτό αναγνώστη να συμβαίνει;)

Ο Γαλάτης θα απελαθεί από το Ιάσιο, όταν στο γάμο του ανεψιού του Μητροπολίτη Μολδαυίας, Βασιλίτζα, μαστίγωσε την γαμήλια πομπή και μαζί μ’ αυτήν, την ίδια τη νύφη. Ο ενθουσιώδης, αθυρόστομος και…μπουρδελιάρης νεαρός, θα δολοφονηθεί από τους Φιλικούς, όταν, μεθυσμένος από το πάθος της φιλοδοξίας, θα αξιώσει την γενική αρχηγία της Εταιρείας - και θα απειλήσει μάλιστα να καταδώσει τα μυστικά της στον ισχυρό άνδρα της οθωμανικής κυβέρνησης, τον Χαλέτ Εφέντη.

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ Ν. ΓΑΛΑΤΗ

Γράφει ο Φιλήμων: «Συμβουλευόμενος μάλλον το φανταστικόν παρά το κριτικόν της ψυχής του, απέβλεπεν είς τον μοναδικόν σκοπόν του να κατασταθή αυτός το απεριόριστον κέντρον και το ταμείον της Εταιρίας. Εις μάτην αγωνίζονται οι Αρχηγοί να διαρρυθμίσωσι το δύστροπον πνεύμα του δια των νουθεσιών και των θυσιών των. Συνετέλουν όλαι αυταί εις οικονομίαν στιγμιαίαν. Ο Γαλάτης, θρασύς εις την γλώσσαν, ανήσυχος εις τον νουν, άπληστος από χρήματα, εις τόσας εξετραχηλίσθη ατοπίας, ώστε παρά την στενήν σχέριν του με μίαν ύποπτον Πρεσβείαν ετόλμησε να επαπειλή και προδοσίαν άμεσον εις τους Τούρκους. (…) Μίαν των ημερών εκίνησεν ως μαινόμενος εις την οικίαν του Χαλέτ Εφένδη. Κατά θείαν οικονομίαν μετεμελήθη καθ’ οδόν, επιπληχθείς από ένα συμπολίτην του Ιθακήσιον, προς τον οποίον ωμολόγησε χωρίς συστολήν τον σκοπόν του. Επιστρέψας εις την οικίαν εκείνων, τους οποίους ήθελε προ ολίγων στιγμών προδώσει, ερωτήθη πού ήτο. Και αυτός χαμογελών τους λέγει την αλήθειαν, προσθέτων: «Έκαμα τούτο. Διότι σας εζήτησα τα Γράμματα των Προσηλύτων και δεν μ’ εμπιστεύθητε καθό σύντροφον…».

Ο Γαλάτης δολοφονείται τον Νοέμβριο του 1819 με απόφαση του Αναγνωστόπουλου, του Ξάνθου και του Τσακάλωφ. Η περιγραφή του Φιλήμονα, είναι ανατριχιαστική: «Ο Τσακάλωφ (…) τον πείθει να περιηγηθώσι πρώτον μνημεία τινα της Αρχαιότητος εις την καταντικρύ Ερμιόνην, όπου μετέβησαν. Αυτός και ο Γαλάτης βηματίζονται εις παραλληλόγραμμον. Έφθασαν εις εν κείλωμα, όπου ο Δημητρόπουλος ειδοποιεί δια νεύματος τον πρώτον, ότι είναι η ώρα. Ο Τσακάλωφ εντεύθεν δεν προοδεύει, υποκρινόμενος ότι παρατηρεί τι. Ο Δημητρόπουλος λαμβάνει την θέσιν του και πυροβολεί τον Γαλάτην. Αυτός και πληγωμένος αποσύρει το ξίφος και ορμά κατά μέτωπον προς τον φονέα του, ος τις τον πυροβολεί εκ δευτέρου εις το στήθος και τον θανατώνει…»

Εμένα βεβαίως, η εικόνα του νεαρού Γαλάτη μου είναι ιδιαίτερα προσφιλής. Η διήγηση περί ενδεχόμενης προδοσίας του δεν με πείθει. Το ζήτημα είναι όμως, ότι για τον οποιονδήποτε λόγο, οι επικεφαλής της Εταιρείας θεώρησαν την παρουσία του επιζήμια και επικίνδυνη. Τέτοια πράγματα γίνονταν, γίνονται και θα γίνονται στις επαναστατικές οργανώσεις.

Ο ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΣΤΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ

Στην δήθεν «Αυτοβιογραφία» του, το υπόμνημά του προς τον νεαρό Τσάρο της Ρωσίας, ο Καποδίστριας κάνει λόγο και για τις δύο δολοφονίες. Γράφει λοιπόν για τον Καμαρηνό:

«Ο δυστυχής ούτος αγγελιαφόρος δεν έφθασεν ούτε εις Κωνσταντινούπολιν, ούτε εις Μάνην. Έμαθον προ διετίας ότι απέθανε θύμα της αληθείας των εξηγήσεων ας εκόμιζε και αίτινες θα ηδύναντο να εξαγάγουν εκ της πλάνης των, τους αρχηγούς της Πελοποννήσου και της Ηπείρου περί της φανταστικής υποστηρίξεως δι’ ης εβαυκάλιζον αυτούς μερικοί ταραξίαι, ίνα τους αναγκάσουν να λάβουν τα όπλα. Λέγεται ότι και ο Γαλάτης έλαβε την αυτήν τύχην. Η δε εξαφάνισις των δύο τούτων ανδρών, δικαιολογεί την υπόνοιαν, ότι ούτοι εθανατώθησαν ως οχληροί μάρτυρες της αληθείας, ην άλλοι προσεπάθουν να κρύψουν από τους Έλληνες».

ΤΕΛΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΠΡΟΣΩΠΟ ΚΟΜΗ

• Εν ολίγοις, ο Καποδίστριας, που αντί να φυλακίσει τον Γαλάτη και τον Περραιβό, τους άφησε ελεύθερους και μάλιστα με αποζημίωση…
• …ο ίδιος άνθρωπος που χρηματοδότησε τον Γαλάτη στο Ιάσιο με 5000 ρούβλια και τον άφηνε να μυεί τους υπαλλήλους του ρωσικού προξενείου δημιουργώντας τις κατάλληλες εντυπώσεις στους Έλληνες…
• ο ίδιος άνθρωπος που στην επιστολή του προς τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη θεωρεί τον Περραιβό ως «λίαν αξιοσύστατον διδάσκαλον»

• … ο ίδιος αποθάρρυνε συστηματικά τον Γαλάτη, τον Ξάνθο, τον Καμαρηνό, τον Νέγρη, τους αρματολούς, τον Ι. Παπαρηγόπουλο…
• …ο ίδιος αναγνώριζε γραπτώς το δικαίωμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να καταστέλλει τις επαναστάσεις…
• …ο ίδιος αναφέρει γραπτώς στο νεαρό Τσάρο, ότι οι Φιλικοί σκότωσαν τους δύο απεσταλμένους προκειμένου να μην αποκαλύψουν την αποδοκιμασία του!

Είναι τρελός ο Καποδίστριας αναγνώστη; Κι αν κάποιοι επιμένουν να στέκονται στα γραπτά κείμενα των θρησκευτικών, ή πολιτικών αφορισμών, τι θα πουν στην προκείμενη περίπτωση;

ΟΙ ΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΚΑΙ Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ ΓΑΛΑΤΗ

Ό,τι κι αν έκανε ο Καποδίστριας στο παρασκήνιο, στο προσκήνιο οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Φιλικής Εταιρείας γνώριζαν τις δηλώσεις του. Και οι δηλώσεις του Καποδίστρια ήσαν εχθρικές προς την Εταιρεία.

Ο Καμαρηνός δολοφονήθηκε για να μην πει στον Πετρόμπεη ότι η Ανωτάτη Αρχή ήταν ένας μύθος. Ο Γαλάτης ήταν αθυρόστομος – και ανάμεσα στ’ άλλα, υπήρχε ο κίνδυνος να πει δημόσια, τι αντιμετώπισης έτυχε από τον Καποδίστρια στην Πετρούπολη. Και οι δύο δολοφονούνται. Η άρνηση του Καποδίστρια, έπρεπε πάση θυσία να κρατηθεί μυστική. Και αυτό, το κατάφερε η Φιλική Εταιρεία μέχρι τέλους. Ακόμα και ο κορυφαίος των Φιλικών και ταμίας της Εταιρείας, Παναγιώτης Σέκερης, «μέχρι του Ιανουαρίου 1821 δεν αμφέβαλλε «περί ξένων βοηθειών» και μέχρις ακόμη των παραμονών της Επαναστάσεως, δηλαδή μέχρι της 1ης Μαρτίου 1821, δεν εγνώριζεν, εάν ο Καποδίστριας είναι σύμφωνος ή αντίθετος προς την Επανάστασιν» - σχολιάζει ο Ι. Μελετόπουλος παρουσιάζοντας το «Αρχείον Π. Σέκερη».

Το μυστικό της δήθεν εχθρότητας του Καποδίστρια, οι ηγέτες της Φιλικής Εταιρείας καταφέρνουν να το κρατήσουν καλά κρυμμένο. Η επιχείρηση όμως έχει και άλλα παρεπόμενα: Ο αδελφός του δολοφονηθέντος Νικολάου Γαλάτη, ο κουτσός αρχιμανδρίτης Ευστάθιος Γαλάτης, ζητά εκδίκηση. Δωροδοκεί κάποιον ονόματι Φωκά Σφαέλλο, να δολοφονήσει τον φονιά του αδελφού του, καθώς και τον Παπαφλέσσα, τον οποίον προφανώς, θεωρεί συνυπεύθυνο.

Οι Φιλικοί μαθαίνουν το σχεδιασμό και στήνουν ενέδρα στον Σφαέλο. Εκείνος γλυτώνει, μεταμελείται και αργότερα η μοίρα του δίνει έναν ηρωικό θάνατο στο Δραγατσάνι. Ο αρχιμανδρίτης Ευστάθιος Γαλάτης ειδοποιείται από τους Φιλικούς, ότι αν δεν κάτσει στ’ αυγά του, θα έχει την τύχη του αδελφού του. Κι εκείνος, χωλός άλλωστε, θα συμμορφωθεί.

Ο προδότης της Φιλικής Εταιρείας, ο Ασημάκης Θεοδώρου, σύμφωνα με τον Φιλήμονα, υπήρξε «συνεργός κατά την καρδίαν αυτού, του σεσημειωμένου Ευσταθίου Γαλάτου». Συνεργός στην καρδιά, στους πόθους.

quote:

---

TRainman
Στα 1821, ο Καποδίστριας υπήρξε κάτι χειρότερο: Υπουργός Εξωτερικών μιας χώρας βασικού στυλοβάτη της Ιεράς Συμμαχίας και εχθρού κάθε επανάστασης. Ο Καποδίστριας ήταν καθαρά ένας υπάλληλος του Τσάρου, όπως οι Φαναριώτες ήταν υπάλληλοι του Σουλτάνου.

---

Θα μπορούσες ίσως να αντιπαραβάλλεις τις ανθελληνικές ενέργειες του Καποδίστρια (αν βρεις τίποτε) με τις ανθελληνικές ενέργειες του Γρηγορίου πασά (που είναι κάμποσες) και των υπόλοιπων πατριαρχών (που είναι αμέτρητες) αντί να αρέσκεσαι σε φτωχά πυροτεχνήματα εντυπώσεων...

Απ'όσο θυμάμαι όμως, η συζήτηση έχει σαν θέμα τον Γρηγόριο τον Ε΄ οπότε μένουμε σ'αυτό που εσύ είπες, πως εξυπηρετούσε τα συμφέροντα των Οθωμανών. Αν θέλεις να συζητήσουμε για τον Καποδίστρια, άνοιξε ένα σχετικό θέμα και τα λέμε εκεί. Ο συγκριτισμός αυτού του είδους είναι μέθοδος που ταιριάζει σε παιδάκια του δημοτικού σχολείου αλλά δεν πιστεύω πως ταιριάζει στο πρόσωπό σου.

quote:

---

Trainman
Κατά τα άλλα, είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να βλέπει κανείς ανθρώπους σαν τον Macedon, να κατηγορούν τον Γρηγόριο και τους Υψηλάντες, ότι έδωσαν στα 1798 τα Επτάνησα στον Καποδίστρια (αντί να τα δώσουν στους Γάλλους) - και την επόμενη στιγμή να εκθειάζουν τον Καποδίστρια ως "Έλληνα" σε αντιδιαστολή με τον "τουρκόδουλο" Γρηγόριο!

---

Πιο ενδιαφέρουσα είναι η προσπάθεια που γίνεται να αθωωθούν οι μόνιμοι πολέμιοι του ελληνισμού από αυτόκλητους συνηγόρους και ακόμη πιο ενδιαφέροντα είναι τα μέσα που χρησιμοποιούνται απ'αυτούς, με αποκορύφωμα την "ιστορική συγκυρία", στο όνομα της οποίας αθωώνονται οι πάντες και δικαιολογούνται τα πάντα (εφόσον εξυπηρετείται ο χριστιανισμός και οι εκπρόσωποί του).

Ομολογώ πως κάποτε μου δημιουργούσε απορία και έκπληξη η στάση αυτών των ανθρώπων, σήμερα μου προξενεί απλά λύπηση για την κατάντια τους...

Οσον αφορά στο κυρίως θέμα της συζήτησης, ξεκίνησα με τη βασική αρχή ότι οι Φαναριώτες και ο Πατριάρχες ήταν υπάλληλοι του Σουλτάνου και εξυπηρετούσαν τους σκοπούς της Οθωμανικής αυτοκρατορίας οι οποίοι (εξ ορισμού) ΔΕΝ ταυτίζονταν μ'αυτούς του ελληνισμού, παραθέτοντας σχετικά μόνο στοιχεία για να υποστηρίξω τα λεγόμενά μου.

Μετά από 26 σελίδες παράθεσης σχετικών και άσχετων σεντονιών, και χρησιμοποιώντας κατά κόρον την τεθλασμένη οδό, έφτασες στο σημείο να παραδεχτείς το ίδιο. Για μένα η συζήτηση λοιπόν έχει τελειώσει, γιατί η συζήτηση γίνεται για να εξαχθεί κάποιο συμπέρασμα και κάτι τέτοιο έχει επιτευχθεί.

Μπορείς να συνεχίσεις τις προσωπικές σου επιθέσεις - αν δεν έχεις να πεις τίποτε καλύτερο - αλλά δεν υπάρχει ούτε διάθεση ούτε σκοπιμότητα να σε ακολουθήσω.

Ευχαριστώ για τη συμμετοχή σου στη συζήτηση.

macedon