- ιπταμενο αντικειμενο - .-= ΤΟ ΠΑΡΑΞΕΝΟ =-.
Κανένα θεολογικό ή φιλοσοφικό σύστημα για τα περί του κόσμου δεν ανυψώνεται μπροστά μας , καμιά μυστική θεωρία , κανένας λόγος για υψηλές θεωρίες και αποτελέσματα .
Η ποίηση αυτή βγάζει από τη ζωή εκείνα τα σημεία της δράσης , στα οποία μπορεί να δράσει άνδρας ευγενής και ακμαίος , υψηλόφρων και ανδρείος , που αδιαφορεί για τα επακόλουθα των πράξεών του και απαρασάλευτος στην πεποίθηση ότι έτσι έπρεπε να ενεργήσει .
Έτσι άλλωστε ζουν και δρουν οι νέοι , και οι ομηρικοί ήρωες είναι όλοι σχεδόν νέοι , και αυτός ο γέροντας Νέστωρ , καμιά μεγαλύτερη ευχαρίστηση δεν μπορεί να αισθανθεί παρά την αναπόληση της νεότητάς του (όπως παρατηρούμε και το γνωστό “ γέρων δε Έλλην ουκ έστιν – νέοι εστί τας ψυχάς πάντες ” ) .
Η ποίησή του ανθίζει αιώνια . "Μόνον ο Όμηρος" , λέγει ο Πλούταρχος, “περιγέγονε της των ανθρώπων αψικορίας , αεί καινός ων και προς χάριν ακμάζων” .
Σαν τέτοιο ανάγνωσμα περιέχει την δύναμη ανώτερης ζωής και αυτή η δύναμή του θα φαίνεται πάντοτε προκειμένου να υπερασπίσει κανείς την κληρονομιά της ιστορίας του , να υποστηρίξει την ευγένεια του πνεύματος και την καθαρότητα της ψυχής .
Θείο και ιερό τον αποκάλεσαν ήδη οι αρχαίοι .
Το επιτάφιο επίγραμμά του στην Ίω ήταν χαρακτηριστικό :
“Ενθάδε την ιεράν κεφαλήν κατά γαία καλύπτει
Ανδρών ηρώων κοσμήτορα , θείον Όμηρον” .
Το έργο του Ομήρου διασώθηκε σε πολλά χειρόγραφα και παπύρους .
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά
Φίλε Κηφέα ο λόγος σου είναι καλοδιατυπωμένος και εύηχος, ωστόσο το θέμα που θα προτιμούσα να εξετάσουμε εδώ είναι η αλληγορική διδασκαλία του Ομήρου, ή αν προτιμάς ο Όμηρος ως «Αλληγοριστής», έννοια γνωστότατη στους αρχαίους φιλοσόφους (οι οποίοι όταν ονομάζουν το έργο του "ιερό, θείο και σοφό" αναφέρονται πρωτίστως στην αλληγορική του διδασκαλία).
Εκούσια άφησα απ’έξω τον Όμηρο ως τον «ιδανικό Καλλιτέχνη», τον «ποιητή των ποιητών»! Ύμνους ατελείωτους θα μπορούσαμε να πλέξουμε, όμως γιατί να επαναλάβουμε κάτι που υφίσταται διαρκώς εδώ και τόσους αιώνες, μιας και το ποιητικό μεγαλείο και η άφθαρτη στο χρόνο νεότητα των Ομηρικών Επών έχουν σημαδέψει ανεξίτηλα τον Δυτικό πολιτισμό, του οποίου άλλωστε αποτελούν και τις πηγές του!
Γιατί λοιπόν να επαναλάβουμε τα ήδη γνωστά για τον Όμηρο και να μην εστιάσουμε στα λιγότερο γνωστά?
Γνώμη μου είναι λοιπόν πως τα σχόλιά σου ότι
quote:
ο ποιητής δεν χάνεται σε λεπτομέρειες
ή ότι
quote:
Κανένα θεολογικό ή φιλοσοφικό σύστημα για τα περί του κόσμου δεν ανυψώνεται μπροστά μας , καμιά μυστική θεωρία , κανένας λόγος για υψηλές θεωρίες και αποτελέσματα
αναπαράγουν ακούσια την εσφαλμένη αντίληψη που έχει επικρατήσει στους αιώνες για τον Όμηρο, πως δηλαδή η φιλοσοφία του είναι ατελής και ότι στα έργα του δεν υπάρχει θεολογική η φιλοσοφική θεωρία.
Όμως ο Ποιητής και σε ατελείωτες λεπτομέρειες χάνεται, και μάλιστα με τρόπο εκπληκτικά αναλυτικό, ο οποίος και εξυπηρετεί την σκοπιμότητα της αλληγορικής και επιστημονικής του διδασκαλίας, αλλά και θεολογικό και φιλοσοφικό σύστημα παραδίδει, καθώς και μυστικές θεωρίες, τις οποίες όμως συγκάλυψε με τρόπο «ερμητικό» (ας ξαναπούμε ότι κατά κοινή ομολογία των αρχαίων ο αρχαίος τρόπος διδασκαλίας ήταν ο Αλληγορικός (τα σχετικά χωρία είναι πολλά και έχουν ήδη αναφερθεί).
Ένα απλό παράδειγμα ανευρίσκεται στην ερμηνεία που έδωσαν οι Στωικοί φιλόσοφοι στους Ολύμπιους θεούς του Ομήρου: οι θεοί αυτοί «αποτελούν πληθύνσεις μίας αρχικής πολυώνυμης θείας οντότητας – ζώου λογικού, τελείου και νοερού, που εισδύει παντού και παίρνει τα χαρακτηριστικά του κάθε στοιχείου με το οποίο έρχεται σε επαφή – και εφορεύουν την τάξη του Κόσμου, φροντίζοντας ώστε τίποτα να μην υπερβαίνει τη μοίρα του, οδηγώντας τα πάντα προς την Ειμαρμένη τους».
Οι μετα-κρόνιες θεότητες του Ολύμπου δεν είναι αποκομμένες από τον μορφικό κόσμο αλλά αποτελούν κυρίαρχο κομμάτι του. Είναι ενδοκοσμικές οντότητες, φυσικές εξωτερικές και αρχετυπικές δυνάμεις του συλλογικού ασυνειδήτου, κινούμενες εντός του κόσμου και του ανθρώπου, εμψυχώνοντας και φοβίζοντας, φωτίζοντας και πλανεύοντάς τους, όντας άρρηκτα συνδεδεμένες με την ανθρώπινη συνείδηση και – κυρίως – με το ανθρώπινο υποσυνείδητο και ασυνείδητο. Είναι άπιαστες από τη διάνοια αλλά η φύση και τα έργα τους μπορούν να γνωριστούν από τα νοητά σημάδια που αφήνουν και λόγω της πνευματικής συγγένειας που τις ενώνει ειδικά με τους ήρωες.
Ας μην λησμονούμε λοιπόν ότι ο Όμηρος κατά τον Ηρόδοτο «ήταν ο πρώτος (μαζί με τον Ησίοδο) που δίδαξε τη θεογονία στους Έλληνες, που έδωσε στους θεούς ονόματα, τους απέδωσε τιμές, καθόρισε το επάγγελμά τους και περιέγραψε τις μορφές τους».
Ο αναλυτικός όμως τρόπος που το έκανε δεν ήταν σε καμία περίπτωση τυχαίος ή αυθαίρετος αλλά βασισμένος πάνω στην αστρολογική και επιστημονική του γνώση, κάτι που θα επεξηγήσουμε παρακάτω.
Ας πούμε όμως και μερικά λόγια για τον ολιστικό χαρακτήρα της Ομηρικής εποποιϊας. Πριν τον 8ο αιώνα π.Χ. βλέπουμε να απλώνονται οι σκοτεινοί αιώνες. Με τον Όμηρο ανατέλλει το θαύμα του ελληνικού ήλιου και αναδύεται ο Δυτικός πολιτισμός! Χάρη σε εκείνον οι Έλληνες έλαβαν μεταξύ άλλων την ποίηση, τη θεολογία, τη φιλοσοφία, τη γεωγραφία και την αστρολογία!
Τηρείται βέβαια κάποια επιφύλαξη περί της δικής του πρωτοκαθεδρίας λόγω των αρχαίων αναφορών σε προομηρικούς ποιητές όπως ο Μουσαίος, ο Λίνος και ο Ορφέας, οι οποίοι σύμφωνα με τον Διογένη τον Λαέρτιο ήταν οι πρώτοι θεολόγοι που φιλοσόφησαν μέσω αλληγορικών ποιημάτων περί της κοσμογονίας, της πορείας των πλανητών και πολλών άλλων. Ο Ηρόδοτος πίστευε ότι οι συγκεκριμένοι ποιητές ήταν μεταγενέστεροι του Ομήρου, ωστόσο η ιστορική τους ύπαρξη αμφισβητείται από τους σύγχρονους φιλολόγους. Ο Σωκράτης βέβαια μας διαβεβαιώνει στην «Απολογία» ότι ο Ορφέας, ο Όμηρος και ο Ησίοδος ήταν οι μεγαλύτεροι "ένθεοι" ποιητές των Ελλήνων, ενώ το γεγονός ότι ο Όμηρος αναφέρει στα Έπη ραψωδούς συνηγορεί στην άποψη ότι υπήρχε ένθεη ποίηση και πριν απ’ αυτόν.
Όπως και να’χει, το θαύμα του Ομήρου, είτε επρόκειτο για ατομικό είτε για συλλογικό δημιούργημα – που είναι κατ'εμέ και το πιθανότερο λόγω του αμέτρητου πλήθους γνώσεων που περιέχουν τα Έπη – είτε παραδόθηκε με γραπτό ή προφορικό τρόπο, τον καθιστά μέγιστο δάσκαλο της ανθρωπότητας και πνευματικό πατέρα των Ελλήνων! Η διαχρονικότητά του οφείλεται στο άφταστο ύψος της ποιητικής του τέχνης και στον εναργέστατο τρόπο που παρουσίασε το μεγαλείο και την οδύνη του ανθρώπινου γένους, το σημαντικότερο, όμως, επίτευγμά του είναι ότι έπλασε μία κολοσσιαία κιβωτό γνώσης, ενοποιώντας τη γνώση του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος.
Του παρελθόντος, διότι διέσωσε δια του λόγου παλιά ιστορικά γεγονότα και αρχαίες εσωτερικές παραδόσεις περί των θεών, της ψυχής, του θανάτου, των ονείρων και πολλών άλλων.
Του παρόντος, διότι μετέφερε στις επόμενες γενιές την στρατιωτική, τεχνολογική, επιστημονική και κοινωνιολογική γνώση καθώς βέβαια και την ηθική αντίληψη της εποχής του.
Και του μέλλοντος, διότι επιχείρησε, όπως θα δειχθεί παρακάτω, μία ενατένιση των επερχόμενων αιώνων. Και ήταν τέτοια η ευκρίνεια του οράματός του και τόσο καταλυτικός ο ρόλος του στην ανάδυση του ελληνικού φαινομένου ώστε να αναδεικνύεται σε αδιαμφισβήτητο «πατέρα των Ελλήνων», διότι ουσιαστικά δεν προέβλεψε αλλά προκάλεσε τη γέννηση του σημαντικότερου πολιτισμού στην ιστορία!!
Και εδώ μας φανερώνεται μία μεγάλη αλήθεια: το πώς ένα ιδεώδες Πρότυπο οδηγεί στην πραγματική ενσάρκωση του εν λόγω Προτύπου! Το πώς η Φαντασία -στην υψηλότερη έννοιά της ως απόρροια του Ποιητικού Νου- πλάθει την πραγματική Ιστορία!
Η μεγάλη τέχνη μιμείται και αντικατοπτρίζει τη ζωή με τα φωτεινότερα και σκοτεινότερα χρώματα, όμως και η ζωή εμπνέεται από τη μεγάλη τέχνη, η οποία δεν έχει μονάχα τον ρόλο του ετερόφωτου μιμητή αλλά και τον κατευθυντήριο ρόλο του δημιουργού και εμπνευστή.
Με τον όρο «μεγάλη τέχνη» εννοώ πρωτίστως την ερμητική, αλληγορική τέχνη, το εύρος της οποίας απλώνεται πολύ πιο πέρα από τα φαινόμενα της κοινής αίσθησης και της ομολογουμένως αριστουργηματικής εξωτερικής τους τελειότητας!
Ο Όμηρος, ο Dante και ο Shakespeare είναι τα πρώτα ονόματα που μου έρχονται στο μυαλό όταν γίνεται λόγος για την «μεγάλη αυτή τέχνη» που επέδρασε ριζικά στον δυτικό πολιτισμό!
Θέλω λοιπόν να τονίσω ότι η αριστουργηματική ποίηση στον Όμηρο δεν αποτελεί παρά το ωραιότατο ένδυμα της διδασκαλίας του.
Γι’αυτό και οφείλουμε να απομακρυνθούμε από τη μονομερή αντίληψη του Αριστοτέλη γύρω από την Ομηρική τέχνη και να οδηγηθούμε προς την ολοκληρωμένη ερμηνεία των Νεοπλατωνικών.
Στις γραμματικές ιδιομορφίες, στα ασαφή χωρία και στα ιδιαίτερα στιλιστικά στοιχεία και στους συμβολισμούς των ποιητών αντί για κάποια αλληγορία ή υπόνοια ο Αριστοτέλης φαίνεται να έβλεπε απλώς μία ατελή φράση που μείωνε αισθητικά το τελικό αποτέλεσμα, σε αντίθεση με τους Νεοπλατωνικούς Πλωτίνο και Πρόκλο οι οποίοι θεωρούσαν ότι η υψηλή ποίηση είναι εκ φύσεως αινιγματική, διαχωρίζοντας τις λογοτεχνικές δημιουργίες σε αυτές που υποκρύπτουν αιώνιες αλήθειες και σε αυτές που δεν υποκρύπτουν.
Για εκείνους η ποίηση του Ομήρου δεν ήταν παρά το κρυπτικό μέσον έκφρασης που εξυπηρετούσε τη σκοπιμότητα της ολιστικής του διδασκαλίας, παραμερίζοντας τα – ομολογουμένως αριστουργηματικά – εξωτερικά της στοιχεία και αναδεικνύοντας τα μυστικά νοήματα και τις αιώνιες αλήθειες που αλληγορούν ως τον πραγματικό λόγο της τελειότητάς τους.
Να λοιπόν πώς η υψηλή Τέχνη πλάθει την υψηλή Ζωή:
Ο Ποιητής τραγούδησε για έναν μεγάλο πόλεμο όπου συμμετείχαν θεοί και υπεράνθρωποι ήρωες. Εξυμνώντας τα αμέτρητα ανδραγαθήματα των παλαιοτέρων εκείνων ηρώων διαπαιδαγώγησε τους νεότερους παραδίδοντας αθάνατα πρότυπα ηρωισμού και αρετής που όλοι οι Έλληνες θέλησαν να μιμηθούν.
Σειρές γενεών έλαβαν ως πρότυπο ζωής την ανδρεία, την αγάπη για τον φίλο και την περιφρόνηση για τον θάνατο του Αχιλλέα· την επινοητικότητα, τη φρόνηση και την καρτερικότητα του Οδυσσέα· το πνευματικό κάλλος και τη ρητορική δεινότητα του Νέστορα· το ακατάβλητο πείσμα, την περηφάνια και την αξιοπρέπεια του Έκτορα που δεν παραιτείται από τον αγώνα παρ’ όλο που ξέρει ότι είναι μάταιος· την εμψύχωση, την προτροπή για αιδώ και αντοχή στις δυσμενέστερες συνθήκες του Αίαντα, αθάνατα ηρωϊκά υποδείγματα που δεν συναντούνται πουθενά αλλού την εποχή εκείνη.
Αυτό από μόνο του αρκεί για να εξηγήσει γιατί ο Όμηρος είναι «πατέρας των Ελλήνων», καθώς η αρετή της ανδρείας και της ρητορικής δεξιότητας και πειθούς, η επίτευξη της τελειότητας σε λόγια και έργα, αποτελούσαν τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ελληνικού ιδανικού. Και εάν οι Έλληνες δεν είχαν ανατραφεί με την ηρωοκεντρική και διαλεκτική παιδεία του Ομήρου είναι αμφίβολο εάν θα είχαν αναπτύξει το θρυλικό ηρωϊκό τους ήθος. Για παράδειγμα, η συγκλονιστική εποποιία κατά της Περσικής αυτοκρατορίας δεν ήταν αποτέλεσμα μονάχα της τεχνολογικής και στρατηγικής τους ανωτερότητας, αλλά και του διαχρονικού φρονήματος του Έλληνα οπλίτη που είχε εμφυτευμένο μέσα του το αρχέτυπο του Ήρωα.
Ο Όμηρος υπήρξε επίσης μέγας δάσκαλος της ορθής σκέψης, της ορθής χρήσης της γλώσσας και της ρητορικής τέχνης, με την εκπληκτική διαλεκτική ικανότητα, τον χαρισματικό λόγο και τη ρητορική δεινότητα των ηρώων του να εκστασιάζουν αμέτρητες γενεές αρχαίων και συγχρόνων, όντας αιώνια πρότυπα καθαρής σκέψης και έκφρασης.
Η δε ποιητική τέχνη και λογοτεχνία τού χρωστάει κυριολεκτικά τα πάντα, διότι εκτός από πατέρας της επικής και τραγικής ποίησης πιθανόν ήταν και της κωμικής αφού, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, εκτός από τα Έπη συνέγραψε και την αρχαία κωμωδία Μαργίτης στην οποία ο φιλόσοφος ανεύρισκε τον πυρήνα της αρχαίας κωμωδίας.
Το σημαντικότερο, όμως, όλων ήταν πως χάρη κυρίως στον Όμηρο οι Έλληνες άρχισαν να φιλοσοφούν περί των θεοτήτων και του κόσμου. Μάρτυρα σ’αυτό αποτελεί βέβαια το σχόλιο του Ηροδότου πως ο Όμηρος και ο Ησίοδος «ήταν οι πρώτοι που δίδαξαν τη θεογονία στους Έλληνες, που έδωσαν στους θεούς ονόματα, τους απέδωσαν τιμές, καθόρισαν το επάγγελμά τους και περιέγραψαν τις μορφές τους». Χάρη λοιπόν στον «ασεβή» (αλλά οπωσδήποτε αλληγορικό) ανθρωπομορφισμό των ομηρικών θεών για πρώτη φορά στη γνωστή ιστορία ο άνθρωπος σταματά να φοβάται το Θείο και επιχειρεί να το γνωρίσει.
Θεωρώ λοιπόν βέβαιον ότι χάρη στον Όμηρο μπήκαν οι βάσεις της γέννησης της Φιλοσοφίας! Η αιώνια ελληνική Φιλοσοφία πηγάζει από την αστείρευτη Ομηρική πηγή, την πρωταρχική μήτρα απ'όπου ξεπήδησαν όλες οι μεταγενέστερες σχολές της φιλοσοφίας! Δυστυχώς όμως σε εμάς δεν διασώθηκαν έργα όπως το "Περί της Ομήρου φιλοσοφίας"του Πορφυρίου και το "Ήταν ο Όμηρος φιλόσοφος;" του Λογγίνου, έργα που ισχυρίζονταν την παραπάνω άποψη. Ο Λογγίνος θυμίζω ήταν εκείνος που τόνιζε ότι "ο Πλάτωνας είχε εκτρέψει προς τον εαυτό του χιλιάδες ρεύματα από την αστείρευτη Ομηρική Πηγή"!
.
Οι αρχετυπικές διηγήσεις του Ομήρου συνθέτουν μία ολιστική φιλοσοφία που άσκησε τεράστια επίδραση στη φυσική, ηθική και πολιτική φιλοσοφία της αρχαιότητας, γι’ αυτό και ο Πλάτωνας, έχοντας ασπαστεί πλήθος θεολογικών απόψεων του Ποιητή, τον ονόμασε «αρχηγέτη των φιλοσόφων της Ιωνίας». Ο δε Στράβωνας συμφωνούσε με τον Πολύβιο πως οι πάντες θεωρούσαν την ποίηση του Ομήρου ως φιλοσοφική δήλωση, κατατάσσοντάς τον μεταξύ των μεγάλων φιλοσόφων, διότι μελέτησε επισταμένα όλα τα γήινα και ουράνια θέματα, περιγράφοντας τον κόσμο και τις θεότητες μέσω ποιητικών αλληγοριών, μέθοδος που ακολούθησαν ουκ ολίγοι φιλόσοφοι, μεταξύ των οποίων και επικριτές του Ομήρου.
Αμέτρητες είναι οι ιδέες που ενέπνευσε ο Ποιητής στους φιλοσόφους, ιδίως στους προσωκρατικούς-φυσικούς φιλοσόφους, λόγω της χρονικής εγγύτητας και της πνευματικής τους συγγένειας, αφού έμμεσα πλην σαφώς ο Ποιητής συσχέτισε τους θεούς όχι μόνο με τα στοιχεία της φύσης αλλά και με τις πνευματικές δυνάμεις που επενεργούν στον φυσικό κόσμο. Ο μεγάλος Εμπεδοκλής για παράδειγμα μιμήθηκε ξεκάθαρα το ομηρικό πνεύμα και μέτρο συσχετίζοντας τις μυθικές θεότητες με τα εν λόγω στοιχεία. Επίσης ο περίφημος αφορισμός του Ομήρου «ο θεός κάνει το όμοιο να έλκεται από το όμοιο» φαίνεται να αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την κοσμολογία του Εμπεδοκλή. Τον παραπάνω αφορισμό υπενθύμισε και ο Πλάτωνας στον Λύση εννοώντας ξεκάθαρα τον Όμηρο ως έναν εκ των «σοφοτάτων ανδρών που ασχολήθηκαν με τα περί φύσεως και κόσμου».
Ο Πλάτωνας ήταν επίσης και εκείνος που ερμήνευσε την ομηρική περιγραφή του Ωκεανού «θεών γένεσις» ως αλληγορία του ότι τα πάντα είναι γέννημα ροής και κίνησης, ενώ ο Αριστοτέλης στα Μεταφυσικά μας λέει ότι εκείνοι που διερεύνησαν πρώτοι τις θεότητες του κόσμου κατέληξαν σε παρόμοια συμπεράσματα με εκείνα του φιλοσόφου Θαλή σχετικά με την πρωταρχική Ουσία του κόσμου, εννοώντας πρωτίστως τον Όμηρο και την αναφορά του στον Ωκεανό και την Τηθύ ως γονείς της Δημιουργίας!
Ο οποίος Αριστοτέλης, όπως έχουμε ήδη πει, κατά τα λεγόμενα του ιδίου, η θεωρία του περί του Ακίνητου Κινούντος – ο κατά Αριστοτέλη Ανώτερος Νους που θέτει τα πάντα γύρω του σε κίνηση χωρίς ο ίδιος να κινείται – είχε ήδη εκφραστεί έξοχα στην περίφημη «Θεομαχία» της Ιλιάδας όπου ο Ζευς συγκεντρώνει και αποστέλλει τους θεούς στον πόλεμο στη γη, καθώς και στο χωρίο όπου ο ύπατος των θεών σε μία επίδειξη ισχύος προκαλεί τους υπόλοιπους θεούς να τον κουνήσουν από τη θέση του.
Φαίνεται όμως και από άλλα χωρία ότι ο Αριστοτέλης θεωρούσε τον Όμηρο πρώιμη αυθεντία της Φιλοσοφίας γι’ αυτό και απέδιδε σε εκείνον και στον Εμπεδοκλή παρόμοια νοήματα, ενώ μας ενημερώνει ότι και ο Δημόκριτος έδινε έμφαση σε συγκεκριμένα χωρία του Ομήρου τα οποία θεωρούσε ότι συμβάδιζαν με τη δική του φιλοσοφία περί ψυχής και νου!
Είναι λοιπόν εκπληκτικό εάν αναλογιστούμε τη μέγιστη παρέμβαση του Ομήρου στη ροή του αρχαίου πολιτισμού και στην πνευματική πρόοδο της ανθρωπότητας, αλλά και το μεγάλο κόστος για τον Δυτικό πολιτισμό – ειδικά για τον ελληνικό – του να έχει χάσει προ πολλού την ουσιαστική του επαφή με εκείνον.
Όλοι οι αρχαίοι σοφοί ομοφώνησαν στο ότι ο ποιητής αυτός εκπαίδευσε ολόκληρη την Ελλάδα· ο Ηράκλειτος ο Αλληγοριστής δεν υπερέβαλλε ούτε στο ελάχιστο όταν αποκαλούσε τον Όμηρο «μέγα ιεροφάντη του ουρανού και των θεών...αυτόν που άνοιξε τους άβατους και αποκλεισμένους για τις ανθρώπινες ψυχές δρόμους προς τον ουρανό»,ενώ ο Αδαμάντιος Κοραής πολλούς αιώνες αργότερα διαπίστωνε με θλίψη πως "δεν είναι τυχαίο που με την παραμέληση των Ομηρικών Επών ξεκίνησε η πορεία της Ελλάδας προς το χειρότερο, και σταδιακά επιδεινώθηκε για να φτάσει στη σημερινή βαρβαρότητα από την οποία πασχίζουμε να ελευθερωθούμε".
Διότι με τρόπο μυσταγωγικό, που και οι ίδιοι οι Έλληνες ουδέποτε κατανόησαν επαρκώς, ο Ποιητής εντύπωσε στο υποσυνείδητό τους τις αρχετυπικότερες εικόνες και τις μυστικότερες αλήθειες για τον άνθρωπο, τον κόσμο, τη ζωή, τον θάνατο, την ψυχή και το θείο. Με το κηρύκειο του ερμητικού του λόγου οδήγησε την ελληνική σκέψη προς υψηλούς τόπους και με τον θεϊκό σπόρο της διδασκαλίας του γονιμοποίησε το ανθρώπινο πνεύμα, βάζοντας τα θεμέλια και ευνοώντας την πρόοδο πασών των τεχνών και των επιστημών, από την πολιτική, τη ρητορική τέχνη, την ιστοριογραφία και τη γεωγραφία έως τη φιλοσοφία και την υψηλή ποίηση.
Διότι ο Όμηρος είναι η θεία Φαντασία, με την υψηλότερη έννοια του όρου, ο φιλοσοφικός Αιθήρ και πεμπτουσία του ελληνικού πνεύματος, o πολυμορφικός Πρωτέας, ο Αίολος της αρχαίας σοφίας που συγκέντρωσε σε μία ενιαία θεώρηση όλους τους επιστημονικούς, θεολογικούς και καλλιτεχνικούς κλάδους.
Και μέσω της ολιστικής του σοφίας σταδιακά αναδύθηκαν, διαχωρισμένα πλέον, τα τέσσερα στοιχεία με τη μορφή των αρχετυπικότερων ανθρώπινων υποδειγμάτων: οι ήρωες (φωτιά), οι φιλόσοφοι και επιστήμονες (αέρας), οι καλλιτέχνες (νερό) και οι κριτικοί πολίτες-οπλίτες (γη), ο θεμελιωδέστερος λίθος των ελληνικών κοινωνιών.
Ας σημειωθεί όμως ότι κατά την εν λόγω εξύμνηση θα ήταν ίσως μονομερές να μην εξεταστεί και η άλλη όψη του νομίσματος.
Οι Έλληνες δεν ενσάρκωσαν μονάχα την αθάνατη δόξα αλλά και τα οδυνηρά πάθη των ομηρικών ηρώων, γι’ αυτό και ο Πλάτωνας είχε δίκιο όταν έγραφε ότι η επιφανειακή ανάγνωση και μη εμβάθυνση στα εσωτερικά νοήματα των Επών ωθούσαν τους νέους σε μία εγωκεντρική στάση ζωής, οξύνοντας το θυμικό και την επιθυμία τους για δόξα.
Η εσωτερική διχόνοια και εγωπάθεια των Ελλήνων, οι ατέλειωτες μεταξύ τους έριδες και συγκρούσεις, με αποκορύφωμα τον «παγκόσμιο» πόλεμο της αρχαιότητας, τον Πελοποννησιακό, αποτέλεσαν την τέλεια ενσάρκωση των ιλιαδικών διηγήσεων.
Η Ιλιάδα ξεκινάει με τη λέξη «Οργή» περιγράφοντας τις ολέθριες συνέπειες της εμφύλιας σύγκρουσης μεταξύ των δύο ισχυρότερων Ελλήνων. Οι εσωτερικές συγκρούσεις των Αχαιών κατέχουν εξίσου δεσπόζουσα θέση στο έργο με τις συγκλονιστικές ομηρικές μάχες: ο υπερόπτης Αγαμέμνων επιτίθεται στον Κάλχα και κατόπιν στον Αχιλλέα· ο Αχιλλέας είναι ένα βήμα από το να σκοτώσει τον Αγαμέμνονα, τελικά αρκείται στο να τον υβρίσει αλλά εκδικείται τους Αχαιούς με τον χειρότερο τρόπο· ο Αίας ο Τελαμώνιος κρατάει άσβεστο μίσος για τον δολοπλόκο Οδυσσέα ακόμα και στον Κάτω Κόσμο, ενώ οι ερειστικοί Αίας Λοκρός και Θερσίτης διαρκώς απαξιώνουν τους συμπολεμιστές τους, όλοι τους τραγικοί ήρωες καταδικασμένοι να μάχονται ο ένας με τον άλλον και ο καθένας με τον εαυτό του, ένας ηρωικός κόσμος πέραν του καλού και του κακού καταδικασμένος να καεί από την ίδια του τη φλόγα!
Σε αυτό το μεγαλειώδες Έπος λοιπόν περικλείεται κατά μαγικό τρόπο η αρχαία ελληνική ιστορία κατά την εποχή του Κριού: από τους παλαιούς πολέμους των σκοτεινών αιώνων μέχρι τη μεγάλη επέκταση του Μεγάλου Αλεξάνδρου (η ενσάρκωση του ιδεατού Αχιλλέα), και από τον υπέρτατο ιδεολογικό «πόλεμο» μεταξύ των δεκάδων φιλοσοφικών σχολών για το ποιες ιδέες θα κυριαρχήσουν για να κατευθύνουν την τύχη της ανθρωπότητας μέχρι την παρακμή του ηρωικού-ελληνικού κόσμου της Ιλιάδας και το πέρασμα σε έναν άλλον κόσμο, αυτόν της Οδύσσειας (η επερχόμενη τότε εποχή των Ιχθύων), κόσμο μυστικιστικό και παράδοξο, όπου το ηγεμονικό μέρος της ανθρώπινης ψυχής, το «λογικό», εξαφανίστηκε συγχυσμένο και αποδυναμωμένο στις δίνες του κοσμικού Ωκεανού, για να κυριαρχήσει το «ποσειδώνιο» (άλογο) μέρος της ψυχής και να κυβερνήσουν τα «τέρατα» της ανθρώπινης φαντασίας.
Και εάν τα παραπάνω ακούγονται κάπως σκοτεινά, θα επεξηγηθούν στη συνέχεια με τη βοήθεια της ιερότερης και πλέον παρερμηνευμένης αρχαίας επιστήμης, της Αστρολογίας, η οποία και αποτελεί κατά τη γνώμη μου το σημαντικότερο κλειδί στην αποκρυπτογράφηση του Ομηρικού αινίγματος!
quote:
Ας μην λησμονούμε λοιπόν ότι ο Όμηρος κατά τον Ηρόδοτο «ήταν ο πρώτος (μαζί με τον Ησίοδο) που δίδαξε τη θεογονία στους Έλληνες, που έδωσε στους θεούς ονόματα,
Αυτο για τα ονοματα οπως γνωριζουμε πλεον δεν ισχυει.Σε πινακιδες της γραμμικης β,εχουν βρεθει ολα τα ονοματα των ελληνων θεων,600 χρονια περιπου πριν τον ομηρο.
Σωστό το σχόλιό σου, τα κείμενα όμως της Γραμμικής Β' ως επί το πλείστον προέρχονται από αρχεία ανακτόρων και αναφέρουν απλώς τα ονόματα θεών και ηρώων (απ'όσο γνωρίζω τουλάχιστον). Η μαρτυρία του Ηροδότου αναφέρει ότι χάρη στον Όμηρο και τον Ησίοδο γνωστοποιήθηκαν με αναλυτικό τρόπο τα χαρακτηριστικά των θεών, τα ονόματα, οι μορφές και οι ιδιότητες του καθενός.
Η γνώμη μου είναι πως μέχρι την εποχή του Ομήρου η θεολογική και φιλοσοφική γνώση ήταν "κλειστού" τύπου, την κατείχε δηλαδή συγκεκριμένη τάξη ανθρώπων, οι ιερείς. Μπορεί να υπήρχαν θεολογικές αναφορές ή και απεικονίσεις σε αγγεία, όμως το ευρύτερο περιεχόμενο της αρχαίας θρησκείας ήταν γενικώς άγνωστο, για να φανερωθεί σταδιακά μέσω της Μυστηριακής μύησης και Μυθολογικής διδασκαλίας (άγνωστο βέβαια το από πότε, εξάλλου σημείωσα και πριν ότι ένθεη ποίηση πιθανόν να υπήρχε και πριν τον Όμηρο).
Υπάρχουν επίσης στοιχεία που πείθουν ότι η νεωτεριστική πράξη του Ομήρου να παραδώσει -υπό αλληγορικό ένδυμα- ένα μεγάλο μέρος της αρχαίας θεολογικής γνώσης πιθανόν να κατακρίθηκε ως "ύβρις" από τα αρχαία ιερατεία, τα οποία ήταν και οι θεματοφύλακες της.
quote:
skartadosΑυτο για τα ονοματα οπως γνωριζουμε πλεον δεν ισχυει.Σε πινακιδες της γραμμικης β,εχουν βρεθει ολα τα ονοματα των ελληνων θεων,600 χρονια περιπου πριν τον ομηρο.
Όχι ακριβώς. Τα ονόματα της Αφροδίτης και του Ηφαίστου δεν έχουν βρεθεί στις πινακίδες της Γραμμικής Β.
quote:quote:
skartadosΑυτο για τα ονοματα οπως γνωριζουμε πλεον δεν ισχυει.Σε πινακιδες της γραμμικης β,εχουν βρεθει ολα τα ονοματα των ελληνων θεων,600 χρονια περιπου πριν τον ομηρο.
Όχι ακριβώς. Τα ονόματα της Αφροδίτης και του Ηφαίστου δεν έχουν βρεθεί στις πινακίδες της Γραμμικής Β.
Lost in Necropolis
La ville de la mort
Και τι εγινε που ετυχε αυτα να μη βρεθουν;Τι υπονοει παλι το σκοταδιστικο σου μυαλουδακι;
Ας βαλω γραμμικη β και ονοματα θεων για οποιον δεν γνωριζει.
di-we Δίας
e-ra Ήρα
e-ma-a Ερμής
a-re Άρης
a-pe-ro2 Απόλλων
po-se-da-o-ne Ποσειδών
di-wo-nu-so Διόνυσος
a-ta-na-po-ti-ni-ja Ποτνία Αθηνά
a-ti-mi-te Άρτεμις
e-ri-nu-we Ερινύς
da-pu2-ri-to-jo po-ti-ni-ja Λαβυρίνθου Ποτνία
si-to po-ti-ni-ja Σίτου Ποτνία
te-o-i θεοί
quote:
skartadosΚαι τι εγινε που ετυχε αυτα να μη βρεθουν;Τι υπονοει παλι το σκοταδιστικο σου μυαλουδακι;
Τι υπονοεί? Δεν υπονοεί τίποτα! Αναιρεί βάσει δεδομένων τον ανακριβή ισχυρισμό σου ότι "Σε πινακιδες της γραμμικης β,εχουν βρεθει ολα τα ονοματα των ελληνων θεων,600 χρονια περιπου πριν τον ομηρο".
Και να πω ότι δεν σου το 'χα ξαναγράψει...
Δυστυχώς δεν μαθαίνεις από τα λάθη σου. Κατά τ' άλλα μιλάς και για σκοταδισμό ενώ ο μόνος που συσκότισε τα δεδομένα είσαι εσύ.
Παντού "σκοταδιστές" βλέπει ο skartados...αδιόρθωτος...
Για αποφυγή παρεξηγήσεων να σημειώσω ότι δεν ισχυρίζομαι πως δεν υπήρχε θρησκεία στον ελλαδικό χώρο στα αρχαία χρόνια. Αντιθέτως γνωρίζουμε πχ. για τα Μινωϊκά Μυστήρια που τελούνταν στην αρχαία Κρήτη. Όμως από τα μέχρι τώρα ευρήματα του μινωϊκού πολιτισμού φαίνεται ότι παρά την ύπαρξη ιερών συμβόλων γενικώς παρατηρείται μία θρησκευτική σιγή.
Και πέρα από αυτό θεωρώ ότι μέχρι και την εποχή των πρώτων γνωστών ποιητών(θεολόγων) η θρησκεία φαίνεται πως αποτελούσε "ταμπού". Έτσι εξηγούνται και τα διάφορα χωρία όπως του Αλληγοριστή Ηρακλείτου που αποκαλεί τον Όμηρο «μέγα ιεροφάντη του ουρανού και των θεών...αυτόν που άνοιξε τους άβατους και αποκλεισμένους για τις ανθρώπινες ψυχές δρόμους προς τον ουρανό», ή φιλοσόφων όπως ο Αριστοτέλης στα "Μετά τα Φυσικά" όπου αναφέρεται στους πρώτους θεολόγους -υπονοώντας πρώτιστα τον Όμηρο- οι οποίοι ανέφεραν τον Ωκεανό και την Τηθύ ως γονείς της Δημιουργίας.
Για να ανοίξουμε εδώ και μία παρένθεση, μάλλον σχετική με το θέμα, αλήθεια ποιά είναι η γνώμη σας για τον περίφημο κρυμμένο "Κώδικα του Πλάτωνα" που ανακάλυψε πέρυσι ο Dr. Jay Kennedy? Το θέμα αυτό αναζωπυρώθηκε αυτές τις ημέρες στο διαδίκτυο μιας και ο ιστορικός της επιστήμης Kennedy όπου να'ναι εκδίδει το πρώτο του πολυαναμενόμενο βιβλίο! Πρέπει να είχαμε αναφερθεί κάποια στιγμή στο forum πέρυσι όμως θέμα δεν έχει ανοιχτεί ακόμα! Και το εν λόγω θέμα είναι τεράστιο!!
Διότι εδώ δεν μιλάμε για ψευδο-επιστημονικές επινοήσεις τύπου "Ο κώδικας της Βίβλου" αλλά για μία επιστημονική και πλήρως τεκμηριωμένη ανακάλυψη, η οποία αποδεικνύει ότι ο Πλάτωνας ήταν όντως φιλόσοφος της σχολής του Πυθαγόρα και πως τα έργα του βρίθουν κρυμμένων κωδίκων και αλληγοριών, κάτι που η νεο-πυθαγόρεια και εσωτερική παράδοση ισχυριζόταν εδώ και 2.000 χρόνια όμως η επιστήμη και φιλολογία τις αγνοούσε επιδεικτικά...
http://news.bbc.co.uk/local/manchester/hi/people_and_places/newsid_8773000/8773564.stm
Για την ερώτησή σου φίλε kost.
Έχω διαβάσει κι εδώ και σε άλλα sites για το συγκεκριμένο ερευνητή και την αλληγορία στο έργο του Πλάτωνα.Μάλιστα,το τελευταίο που διαβασα σχετιζόταν με μουσικές νότες(βασικό στοιχείο της Πυθαγόρειας διδασκαλίας).Έλεγε ότι στο Συμπόσιο και τον Φαίδρο διάφορα χωρία συμβόλιζαν χαμηλές νότες σχετιζόμενες με το συναίσθημα της δυσαρέσκειας και άλλα που συμβόλιζαν υψηλές και σχετίζονταν με την ηδονή.
Με αυτό τον τρόπο κάπου βέβαια κατέληγε ότι η άποψή μας για τον "Πλατωνικό έρωτα" είναι λανθασμένη.Αλλά για να μην αερολογώ κιόλας το παραθέτω και ας κρίνει όπως θέλει ο καθένας.
http://pyles.tv/News/arxaiotita-energiakoi-topoi-(1)/platon_sex.aspx
Γενικά,έχω ακούσει και πλέον αντιλαμβάνομαι ότι άνθρωποι όπως ο Πλάτων,ο Πυθαγόρας και ο Όμηρος είχαν σχέση με αρχαία μυστήρια.Σε αυτό φαντάζομαι πως βοήθησε σίγουρα η πνευματική τους δύναμη αλλά και η κοινωνική τους καταγωγή.Ως ανώτεροι κοινωνικά(αριστοκράτες ή γενικά γόνοι πλουσίων) είχαν μια πιο άμεση σχέση και οικειότητα με το ιερατείο κάθε περιοχής(Αθήνα,Σάμος,Μ.Ασία ή όπου τέλος πάντων έζησε ο Όμηρος
).
Αυτό τους επέτρεψε να λάβουν μέρος σε μυστήρια όπως τα Ελευσίνια.Πολλά έχω ακούσει γι'αυτά τα μυστήρια.Αφήνω τα μεταφυσικά που λέγονται και πιάνομαι μόνο από τις "κρυφές" γνώσεις.Γνώσεις σχετικές με τη δομή της φύσης και του σύμπαντος που δεν ήταν αποδεκτές από την πλειοψηφία του κόσμου.Τώρα,ίσως υπάρχουν κι άλλα μυστικά που ούτε καν τα φανταζόμαστε.Μακάρι να αποκαλυφθεί κάτι από προσπάθειες όπως αυτή της αποκρυπτογράφησης του Πλάτωνα και να φωτιστούμε κι εμείς.
Παρεμπιπτόντως από όποιον μπορεί θα ήθελα μια δυο προτάσεις για βιβλία σχετικά με την Πυθαγορική φιλοσοφία και άλλων βέβαια που να μπορεί να είναι "ευανάγνωστη".Αυτό το λέω γιατί οι Έλληνες φιλόσοφοι είχαν μια τρομερή σχέση με τα μαθηματικά και την αριθμητική,κάτι που εγώ δεν κατέχω και με μπερδεύει.Αυτό το εμπόδιο με έχει οδηγήσει σε συγκεχυμένες κυρίως γνώσεις.
Edited by - promitheus90 on 02/09/2011 22:12:25
Μάλλον έχω ένα θεματάκι με το link.Αν θέλετε να δείτε τσεκάρετε αυτό
Edited by - promitheus90 on 02/09/2011 22:14:04
Προμηθέα, σχετικά με την βιβλιογραφία γύρω από την φιλοσοφία του Πυθαγόρα αρκεί μία αναζήτηση στο διαδίκτυο και θα βρεις αρκετούς αξιόλογους τίτλους. Από την αρχαία γραμματεία μπορείς να αναζητήσεις τα περί του "Πυθαγορικού βίου" των Ιαμβλίχου και Πορφυρίου, καθώς και τα "Θεολογούμενα της Αριθμητικής", επίσης του Ιαμβλίχου. Από σύγχρονη βιβλιογραφία υπάρχουν πολλά σχετικά βιβλία των Mia Serber, Charles Kahn, Πέτρο Γράβιγγερ, Dominique Proust και Simonne Jacquemard (τα δύο τελευταία περί της "Αρμονίας των Σφαιρών"). Δεν τα έχω διαβάσει βέβαια όλα αυτά, αλλά πιστεύω πως το καθένα ξεχωριστά πρέπει να είναι αρκετά αξιόλογο. Και φυσικά δεν είναι τα μοναδικά, η σχετική βιβλιογραφία είναι μεγάλη αν την ψάξεις!
Όσον αφορά τις έρευνες του Kennedy ιδού το link όπου εκθέτει αναλυτικά τα ευρήματά του. http://personalpages.manchester.ac.uk/staff/jay.kennedy/
Η γνωστότερη ανακάλυψή του Kennedy αφορά το γεγονός ότι ο Πλάτωνας χώρισε αρκετούς διαλόγους του σε 12 μέρη, όπου το καθένα αντιστοιχεί σε μία νότα. Aνάλογα με το πώς διαιρείται ο κάθε αριθμός με το 12 διαχώρισε τα μέρη αυτά σε "αρμονικά" και "δυσαρμονικά" (πχ. το 3ο, 4ο, 6ο, 8ο και 9ο μέρος των διαλόγων αντιστοιχούν σε αρμονικές νότες, ενώ το 5ο, 7ο, 10ο και 11ο σε δυσαρμονικές). Το εύρημα που τον έπεισε για τον παραπάνω διαχωρισμό είναι ότι τα "αρμονικά μέρη" των διαλόγων αφορούν κυρίως θέματα αρετής, δικαιοσύνης, έρωτα κτλ, ενώ τα "δυσαρμονικά" μέρη κυρίως θέματα παθών, φιλονικιών, θανάτου κτλ.
Παράλληλα ο Κennedy εντόπισε παρόμοια patterns όπως για παράδειγμα ότι ακριβώς στο μέσον πολλών πλατωνικών διαλόγων (η μέτρηση έγινε διά στιχομετρίας) ο φιλόσοφος αναφέρεται στην έννοια της "δικαιοσύνης", με μία συχνότητα που αποκλείει στατιστικώς την πιθανότητα της σύμπτωσης. Ο Kennedy μάλιστα θυμίζει αρχαίες ετυμολογίες του "δικαίου" από το "διχάζω" (δηλαδή "διαιρώ", "κόβω στη μέση") για να εξηγήσει τον λόγο που ο Πλάτωνας αρέσκονταν να αναφέρεται στη "Δικαιοσύνη" ακριβώς στο μέσον των διαλόγων του.
Όλα αυτά βέβαια περιγράφονται εδώ με τα δικά μου απλά λόγια και πολύ συνοπτικά...αξίζει να διαβάσετε ολόκληρη την παρουσίαση του Kennedy, η βιβλιογραφία της οποίας είναι σημαντικότατη, η δε ερευνητική μεθοδολογία του τουλάχιστον εξαιρετική, μεταξύ άλλων και για την δια-επιστημονική του προσέγγιση διαφορετικών γνωστικών πεδίων!
Και φυσικά ο ερευνητής δεν παραλείπει να αναφέρει την μεγάλη αξία της ανακάλυψης του "Παπύρου των Δερβενίων", η οποία αποτελεί και έναν εκ των σημαντικότερων λόγων που η επιστήμη και κλασική φιλολογία
έχει αρχίσει να εξετάζει πλέον και υπό διαφορετικό πρίσμα την αρχαία ελληνική γραμματεία: η μέθοδος της αλληγορικής διδασκαλίας αλλά και κωδικοποιημένης σύνθεσης των Ελλήνων σοφών μόλις τις τελευταίες δεκαετίες έχει αρχίσει να αναδεικνύεται και το περιθώριο για αντίστοιχες ανακαλύψεις είναι μεγάλο!!
.Περιμένω και την αστρολογική προσέγγυση που έχεις αναφέρει πιο πριν!
Παραμελήσαμε το εν λόγω θέμα, όμως δεν το ξεχάσαμε. Το οποίο θέμα βασίζεται στο βιβλίο μου «Αστρολογία και Εσωτερική Φιλοσοφία στον Όμηρο»(εκδόσεις Πύρινος Κόσμος), όπου επιχειρώ να αναδείξω μία σειρά από άγνωστες πτυχές γύρω από τα Ομηρικά Έπη: ξεκινώντας από την εκτεταμένη αλληγορική παράδοση των αρχαίων χρόνων, του συνόλου δηλαδή των φιλοσόφων, επιστημόνων και μελετητών που ανέλυσαν τον αλληγορικό και παν-επιστημονικό χαρακτήρα των Ομηρικών Επών (και γενικώς της ποιητικής παράδοσης), φθάνοντας μέχρι το άγνωστο αστρολογικό κομμάτι της Ομηρικής διδασκαλίας.
Για την Αστρολογία να πούμε ότι αποτέλεσε ένα σημαντικότατο κεφάλαιο της αρχαίας ολιστικής φιλοσοφίας. Ο παν-επιστήμων άνθρωπος όφειλε τότε να γνωρίσει την «ουράνια επιστήμη» ώστε να κατανοήσει βαθύτερα τον φυσικό αλλά και τον ψυχικό κόσμο του Ανθρώπου. Και η συγκεκριμένη επιστήμη απαρτίζονταν από την σημερινή "αστρονομία" και την "αστρολογία", αφενός δηλαδή από την παρατήρηση των κινήσεων των ουρανίων σωμάτων (και την ανακάλυψη των νόμων που τις διέπουν) και αφετέρου από την παρατήρηση της επίδρασης των εν λόγω σωμάτων στον φυσικό κόσμο και τον άνθρωπο. Δυστυχώς βέβαια η συντριπτική πλειοψηφία της σχετικής βιβλιογραφίας δεν μας διασώθηκε, όπως για παράδειγμα το χαμένο σύγγραμα του μεγάλου Δημοκρίτου «Περί πλανητών», το οποίο θα πρέπει να ήταν αρκετά διαφωτιστικό γύρω από την Αστρολογία.
Γνωρίζουμε όμως ότι φιλόσοφοι όπως ο μεγάλος Πρόκλος συχνά αποκαλούσαν τους πλανήτες «κοσμοκράτορες», όντας πεπεισμένοι για το ότι τα ουράνια σώματα επενεργούν στον φυσικό κόσμο. Γνωρίζουμε επίσης ότι οι κορυφαίοι φιλόσοφοι (Πυθαγόρειοι, Πλάτωνας, Αριστοτέλης) δίδασκαν ότι τα ουράνια σώματα δεν αποτελούνται μονάχα από το φυσικό τους σώμα αλλά πρόκειται και για όντα πλήρως εμψυχωμένα και υπερνοήμονα. Και ότι κάθε σώμα κυβερνάται από τον αντίστοιχο Λόγο του: παραδείγματος χάριν, ο θεός Απόλλων δεν ταυτίζονταν με τον Ήλιο καθαυτό σαν φυσικό σώμα αλλά με τον Ηλιακό Λόγο που κυβερνά τον φυσικό Ήλιο.
Η βεβαιότητα των αρχαίων σοφών για την υπάρχουσα αναλογία μεταξύ της ουράνιας γεωμετρίας των πλανητών και του χαρακτήρα και της ζωής των ανθρώπων δεν ήταν προϊόν κάποιας άνωθεν αποκάλυψης ή θεωρητικής αοριστολογίας, αλλά μίας εμπειρικά επαληθευμένης γνώσης από πλήθος επιστημόνων και φιλοσόφων.
Εκτός όμως από την ερμηνεία χαρακτήρων η αρχαία αστρολογική μελέτη και παράδοση εκτεινόταν σε διάφορους τομείς, όπως η εξωτερική φυσιογνωμία των ανθρώπων, οι προβλέψεις πολιτικο-στρατιωτικών γεγονότων, η μετεωρολογία, η καλλιέργεια της γης, η ανθρώπινη ευγονική και η ιερή γεωγραφία, δηλαδή η σχέση των τόπων της γης με ζώδια και πλανήτες του ουρανού (η "Τετράβιβλος" του μεγάλου Πτολεμαίου αποτελεί την κορυφαία αρχαία πηγή για το τελευταίο).
Ο Ησίοδος στο Έργα και Ημέρες βασίστηκε σε παρατηρήσεις του ουρανού για να παραδώσει έναν οδηγό ρύθμισης των καλλιεργειών με βάση τις εποχές του έτους και την ανατολή, το μεσουράνημα και τη δύση αστερισμών όπως ο Σείριος, οι Πλειάδες και ο Ωρίων. Ο Πλάτωνας και ο σημαντικότερος ερμηνευτής του, ο Πρόκλος, δίδασκαν ότι οι φύλακες της ιδανικής πολιτείας πρέπει να είναι μυημένοι στην αστρολογία και να γνωρίζουν άριστα τις ευνοϊκές περιόδους και συναστρίες των καλύτερων γεννήσεων. Ο μέγας Ιπποκράτης, υπέρμαχος της ολιστικής ιατρικής, λέγεται ότι συμβούλευε τους γιατρούς να μελετούν αστρολογία, ενώ ο περίφημος μαθηματικός και φιλόσοφος Θαλής λέγεται πως κατάφερε χάρη στους αστρολογικούς του υπολογισμούς να προβλέψει την αυξημένη ελαιοπαραγωγή μίας χρονιάς κερδίζοντας πολλά χρήματα. Στη συνέχεια δαπάνησε τα κέρδη του σε αγαθοεργίες, διότι σκοπός του ήταν να αποστομώσει όσους αμφισβητούσαν την πρακτική ωφέλεια της αστρολογίας.
Πολλοί ακόμα σοφοί της ύστερης αρχαιότητας (από τους Νεοπλατωνικούς μέχρι τους Ιουδαίους Καμπαλιστές και τους Άραβες φιλοσόφους) και μεταγενέστεροι επιστήμονες όπως ο Paracelsus, ο Galilei, ο Newton και ο Kepler μελέτησαν επισταμένα το θέμα και πείστηκαν για την αλήθεια και την πρακτική χρησιμότητα της Αστρολογίας, ενώ ο Carl Jung, ένας από τους σημαντικότερους στοχαστές του 20ου αιώνα, κατόπιν ενδελεχούς μελέτης κατέληξε στο σοφό συμπέρασμα ότι οι πλανήτες αποτελούν τις αρχετυπικές δυνάμεις του ασυνειδήτου!
Η ορθή εκμάθηση της αστρολογίας απαιτούσε ανέκαθεν σε βάθος έρευνα και αυστηρό έλεγχο, όμως οι περισσότεροι αστρολόγοι ανά εποχή, ιδίως κατά την περίοδο του Μεσαίωνα, την χρησιμοποιούσαν και την δίδασκαν με μη ορθολογικό τρόπο καθιστώντας την τέχνη απατηλή και επικίνδυνη. Η έλλειψη ορθολογισμού, η ανόητη γενίκευση και η δεισιδαιμονία ήταν και οι αιτίες του αφορισμού της από τον Διαφωτισμό ως αντιεπιστημονική και επικίνδυνη δοξασία.
Η ουσία όμως είναι ότι η μακραίωνη παρατήρηση είχε πείσει τους αρχαίους σοφούς για τη σχέση μεταξύ Μακρόκοσμου και Μικρόκοσμου και πως τα επίγεια έχουν οπωσδήποτε σχέση ομοιοπάθειας με τα ουράνια, μεταβαλλόμενα ανάλογα με τους διαρκείς ανασχηματισμούς της ουράνιας γεωμετρίας και με τις απορροές των ουράνιων σωμάτων.
Το αστρολογικό δόγμα, σύμφωνα με τον σκεπτικιστή Σέξτο Εμπειρικό, συνοψιζόταν στη ρήση του Ομήρου «έτσι είναι ο νους των ανθρώπων πάνω στη γη, όπως τον οδηγεί κάθε μέρα ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων», καθώς βέβαια και στο κλασικό «όπως πάνω έτσι και κάτω» – η θεμελιώδης αρχή της ερμητικής φιλοσοφίας – ρήση που αποδίδεται στον Ερμή τον Τρισμέγιστο και η οποία φαίνεται να ενέπνευσε στους συγγραφείς της Καινής Διαθήκης τα γνωστά λόγια του Ιησού προς τον ουράνιο Πατέρα «γενηθήτω το θέλημά σου ως εν ουρανώ και επί της γης».