Οι ψυχροί και οι θερμοί στην Αποκάλυψη (και αλλού)

Αυτό το θέμα με έχει προβληματίσει εδώ και καιρό και θα ήθελα να μάθω τις απόψεις σας καθώς γνωρίζω ότι πολλοί από εσάς έχετε βαθιά γνώση περί του θέματος. Στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, στην Επιστολή στην εκκλησία της Λαοδίκειας που παραθέτω πιο κάτω, γίνεται λόγος περί ψυχρών και θερμών. Τι εννοεί με αυτό; Σώζονται μόνο οι καλοί και οι κακοί, όσοι πιστεύουν πολύ ή καθόλου; Τι εννοεί με τη λέξη χλιαρός; Μήπως τον μέτριο; Γιατί ο χλιαρός είναι εμετικός; Μήπως η ουσία είναι να πιστεύεις πολύ σε κάτι και να μάχεσαι σθεναρά για αυτό;



“Αυτά λέει ο Αμήν, ο μάρτυρας ο πιστός και αληθινός, η αρχή της κτίσης του Θεού: 15 Ξέρω τα έργα σου. ούτε ψυχρός είσαι ούτε ζεστός. Είθε να ήσουν ψυχρός ή ζεστός. 16 Έτσι, επειδή είσαι χλιαρός και ούτε ζεστός ούτε ψυχρός, μέλλω να σε κάνω εμετό από το στόμα μου. 17 Γιατί λες: “Πλούσιος είμαι και έχω πλουτίσει και τίποτα δεν έχω ανάγκη”, και δεν ξέρεις ότι εσύ είσαι ο ταλαίπωρος και ελεεινός και φτωχός και τυφλός και γυμνός. 18 Σε συμβουλεύω να αγοράσεις από εμένα χρυσάφι που έχει πυρακτωθεί και καθαριστεί από τη φωτιά, για να πλουτίσεις, και ρούχα λευκά, για να ντυθείς και να μη φανερωθεί η ντροπή της γυμνότητάς σου, και κολλύριο, ώστε να χρίσεις τους οφθαλμούς σου, για να βλέπεις. 19 Εγώ όσους αγαπώ ελέγχω και παιδεύω. Έχε ζήλο, λοιπόν, και μετανόησε. 20 Ιδού, έχω σταθεί μπροστά στη θύρα και κρούω. Αν κάποιος ακούσει τη φωνή μου και ανοίξει τη θύρα, τότε θα εισέλθω προς αυτόν και θα δειπνήσω μαζί του και αυτός μαζί μου. 21 Σ’ αυτόν που νικά θα του δώσω να καθίσει μαζί μου στο θρόνο μου, όπως κι εγώ νίκησα και κάθισα μαζί με τον Πατέρα μου στο θρόνο του. 22 Όποιος έχει αυτί ας ακούσει τι το Πνεύμα λέει στις εκκλησίες”».

Εννοεί προφανώς τον θερμό ή ψυχρό ως προς την πίστη και τα έργα. Λέει, δηλαδή στον Πατριάρχη της εκκλησίας της Λαοδίκειας ότι δεν είσαι θερμός στην πίστη και στα έργα, δεν έχεις ζήλο αλλά δεν είσαι και ψυχρός, δηλαδή εντελώς αδιάφορος και αμελής. Για αυτό το λόγο, θα τον "κάνει εμετό", δηλαδή θα τον αποβάλλει, γιατί είναι καλύτερο να είναι κανείς ολοκληρωτικά δοσμένος στην πίστη ή εντελώς αδιάφορος, παρά μια ενδιάμεση κατάσταση.
Προφανώς, δηλαδή, ο Ιωάννης χρησιμοποιεί μεταφορική γλώσσα.

Και πάλι Μιχάλη, δε μπορώ να καταλάβω γιατί να είναι εμετικός ο χλιαρός και όχι ο ψυχρός. Και ακόμα κι αν το δεχτώ αυτό, και πάλι δε μπορώ να καταλάβω το "είθε να ήσουν [...] ψυχρός", δηλ. μακάρι να ήσουν ψυχρός; Δηλαδή, ο θερμός είναι το ίδιο καλός με τον ψυχρό;

Όπως το καταλαβαίνω, εννοεί πως από το να προσποιήσαι την πίστη σου, και ειδηκά από συγκεκριμένα άτομο, καλύτερα μην ασχολείσαι καθόλου...Δηλαδή η πίστη και η μυστηριακή ζωή δεν είναι κάτι που το επιβάλεσαι αλλά το κάνεις επιδή πραγματικά το θες και το αισθάνεσαι...αυτά καταλαβαίνω εγώ...

Αν το εξετάσουμε και μέσω των αρχαίων ρητών, τα οποία βέβαια είναι διαχρονικά, ίσως εδώ να ταίριαζε και το "η ημιμάθεια είναι χειρότερη της αμάθειας"..
Τι εννοώ? Οτι το να είσαι στο ένα ή το άλλο άκρο είναι πιο θεμιτό απ'το να είσαι κάπου ενδιάμεσα. Θα μου πείτε, ένας Πατριάρχης θα ταν ποτέ δυνατό να ναι "αμαθής"? Μάλλον όχι. Έτσι, συμφωνώντας με τον Μιχάλη στη μεταφορικότητα του λόγου του Ιωάννη, πιστεύω πως δικαιολογεί με φιλοσοφικό τρόπο( και δη αρχαιοελληνικό, όσον αφορά στο συλλογισμό) την ενέργεια του προς τον Πατριάρχη Λαοδικείας.

Εγώ έτσι όπως το ερμηνεύω, (λίγο πολύ ταυτίζεται η άποψή μου με την άποψη των υπόλοιπων συνομιλητών), εννοεί να υπάρχει θέρμη-πρόθεση πίσω από τις πράξεις, δηλαδή ενδιαφέρον γύρω από την μυστηριακή ζωή. Το να κατασταλάξεις και να γίνεται η μυστηριακή ζωή συνήθεια είναι το ίδιο με το να απομακρύνεσαι. Το να είσαι ψυχρός σημαίνει ότι δεν δείχνεις ενδιαφέρον, γιατί είτε δεν ξέρεις την αλήθεια (από χριστιανική άποψη) ή δεν ενδιαφέρεσαι να την εφαρμόσεις. Όταν όμως ξέρεις την αλήθεια και δεν δράς προς την κατεύθυνση αυτή, είσαι δηλαδή χλιαρός, είσαι υπόλογος

Νομίζω πως σου απάντησαν όλοι οι φίλοι. Το κείμενο της Αποκάλυψης είναι γεμάτο συμβολισμούς και χρησιμοποιεί μεταφορική γλώσσα, τόση που πρέπει κανείς να λεπτολογεί αυτά που γράφονται και να μην τα ερμηνεύει κατά γράμμα.

Από την πρώτη επιστολή προς Κορινθίους του Αποστόλου Παύλου:

"Σας έγραψα στο γράμμα μου να μη συναναστρέφεστε με πόρνους. 10Oπωσδήποτε, όμως, όχι γενικά με όλους τους πόρνους του κόσμου αυτού ή με τους πλεονέκτες ή τους άρπαγες ή τους ειδωλολάτρες, γιατί τότε θα ήσασταν υποχρεωμένοι να εγκαταλείψετε τον κόσμο! 11Mα αυτό που εννοώ με όσα έγραψα είναι, να μη συναναστρέφεστε με κάποιον ο οποίος, ενώ παριστάνει τον αδελφό, είναι πόρνος ή πλεονέκτης ή ειδωλολάτρης ή κακόγλωσσος ή μέθυσος ή άρπαγας. M’ έναν τέτοιον άνθρωπο ούτε για φαγητό να μην κάθεστε μαζί του. 12Γιατί επιτέλους, τι με νοιάζει να κρίνω αυτούς που είναι έξω από την εκκλησία; Kαι δεν κρίνετε καλύτερα εσείς αυτούς που είναι μέσα σ’ αυτήν; 13Όσο για τους έξω, εκείνους θα τους κρίνει ο Θεός. Tέλος, είναι εντολή: “Θα τον βγάλετε τον κακό από ανάμεσά σας”! "

Νομίζω πως σχετίζεται με τα εδάφια της Αποκαλύψεως που παρέθεσες προς σχολιασμό αγαπητή Drymonia!Είναι το φαινόμενο του "ψευδαδέλφου"(αυτό στο οποίο αναφέρεται ο Παύλος και γι'αυτό "κρίνει αυστηρά" ο Ιωάννης)!

Σίγουρα το να υποστηρίζεις κάτι ό,τι κι αν είναι και να είσαι "κάπου" με παρρησία και ανδροπρέπεια είναι καλύτερα από το να είσαι κάπου στη μέση, ή αναποφάσιστος, ή νωθρός, ή ημιμαθής, ή ύπουλος. Θα συμφωνήσω με τον tsilof για τη φιλοσοφική προσέγγιση, αλλά και η ερμηνεία του Παθοκτόνου στηριζόμενη και σε άλλα εδάφια είναι πολύ κατατοπιστική.
Αν ο κόσμος μας κινδυνεύει σήμερα από κάποιους, είναι από αυτούς που κρύβονται και φορούν προσωπεία, ακολουθώντας άλλοτε τους μεν και άλλοτε τους δε, κατά το δοκούν.