- Ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο 5ος κι η Ελληνική Επανάσταση - .-= ΜΥΘΟΣ & ΘΡΗΣΚΕΙΑ =-.

Η εκτέλεση του Γρηγορίου πασά του Ε΄ δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά μια άδικη και βίαιη πράξη ενόψει των πολεμικών γεγονότων που θα ακολουθούσαν. Μια πράξη που αιτιολογείται τόσο από την αδυναμία του να εκτελέσει τα καθήκοντά του ως τοποτηρητής του Σουλτάνου όσο και από τις συκοφαντίες που διατύπωσε εις βάρος του ο υποψήφιος για τον πατριαρχικό θρόνο και μετέπειτα πατριάρχης Ευγένιος ο Β΄.

quote:

---

ΦΡΕΑΝΤΛΗΣ
Βεβαίως, τὸ νὰ ἐγγυᾶσαι εἰς τοὺς Τούρκους, οἱ ὁποῖοι παγκοσμίως φημίζονται διὰ τὰς καλὰς τηρήσεις τῶν συμφωνιῶν, ὅτι μὲ ἕνα ἀφοριστήριον θὰ κάνῃς Κολοκοτρώνηδες καὶ Σία νὰ πᾶνε στὰ σπίτια τους (λὲς καὶ εἶχαν σπίτια διὰ νὰ χάσουν), μᾶλλον καὶ χωρὶς νὰ διαθέτῃς τὴν εὐφυΐαν ἑνὸς πατριάρχου, ξέρεις τοὐλάχιστον τὶ σὲ ἀναμένει.

---

Η αλήθεια είναι πως το πατριαρχείο των Ρωμαίων και ο ίδιος ο Γρηγόριος ο Ε΄ προσπάθησε σκληρά να μην βγουν καν οι Κολοκοτρωναίοι στα βουνά, ήδη από το 1798, τόσο με τα κείμενα και τις επικηρύξεις που έβγαιναν σωρηδόν από το πατριαρχικο τυπογραφείο όσο και με την επιστράτευση όλων εκείνων των υποτακτικών τουρκόδουλων ανθελλήνων χριστιανών και μετέπειτα αγιοποιηθέντων (όπως ο Αθανάσιος Πάριος).

Ευτυχώς για μας, ούτε οι επικηρύξεις των γραφτών του Ρήγα, ούτε οι Πατρικές Διδασκαλίες του Ανθιμου, ούτε τα φιλοσουλτανικά παραληρήματα του "Αγίου" Αθανασίου Πάριου, ούτε οι αφορισμοί του Γρηγόριου και του Καλλίνικου, ούτε οι παρακλήσεις του Αγαθάγγελου να επιστρέψουν οι Ελληνες στη σκλαβιά βρήκαν απήχηση. Δυστυχώς για τους χριστιανούς και ευτυχώς για τους Ελληνες.

quote:

---

ΦΡΕΑΝΤΛΗΣ
Κλείνω μόνον μὲ τοὺς γνωστοὺς στίχους τοῦ Βαλαωρίτη, τοὺς ἀφιερωμένους στὸν Γρηγόριον, τοὺς τόσον τραγικῶς ἐπικαίρους...

---

Με τη σειρά μου κλείνω με τα λόγια του Λασκαράτου προς το Βαλαωρίτη, επ'ευκαιρία της υμνωδίας του τελευταίου προς τον Γρηγόριο πασά τον Ε΄:

"Σε συγχαίρω να προσαγορέψης τον ανδριάντα του Γρηγοράκη. Δώστου κι από μέρους μου τα γκαρδιακά χαιρετίσματά μου και πες του πως του εύχομαι να ξακολουθάει να φανατίζει τους όχλους και να τους κάμη ακόμη περισσότερο απ' ό,τι είναι δίποδους γαιδάρους".

macedon

Για να δούμε.......
Όταν εξερράγη η Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση, το Μάρτιο του 1821, ο Γρηγόριος θεωρήθηκε από την τουρκική Υψηλή Πύλη ύποπτος και πιέστηκε αφόρητα να αποκηρύξει την Επανάσταση. Για λόγους τακτικής λοιπόν με συνοδική απόφαση, την κατεδίκασε, γνωρίζοντας καλά ότι η ενέργειά του αυτή δεν έβλαπτε τον Αγώνα, αφού παράλληλα με μυστικές συστατικές επιστολές και μηνύματά τους προς σημαίνοντα ηγετικά στελέχη του, προέτρεπε την συνέχισή του.

Οι Τούρκοι, όμως, ξέροντας και τον ρόλο τους και θέλοντας να τρομοκρατήσουν τους επαναστατημένους Έλληνες, τον οδήγησαν στην αγχόνη, την ημέρα του Πάσχα τους έτους εκείνου (10 Απριλίου 1821), μετά την αναστάσιμη λειτουργία. Η αιτιολογία; Χαρακτηρίσθηκε «άπιστος και προδότης της βασιλείας» του σουλτάνου.
Το άψυχο σώμα του, μετά τρεις ημέρες, πουλήθηκε σε σπείρα Ιουδαίων, η οποία αφού το έσυρε, χλευάζοντάς το, στους δρόμους της Πόλης, το έριξε στη θάλασσα, από την οποία το ανέσυρε ο πλοίαρχος Ν. Σκλάβος και το μετέφερε στην Οδησσό."

Ο Πατριάρχης Γρηγόριος έβγαζε ψεύτικα αφοριστικά, στάχτη στα μάτια του Σουλτάνου. Ο ίδιος ο Αλέξανδρος Υψηλάντης παρότι ήταν ευσεβέστατος δεν τα έλαβε καθόλου υπ’ όψιν του. Ορίστε τι έγραφε στους Σουλιώτες:
«Ο Πατριάρχης βιαζόμενος υπό της Πόρτας σας στέλνει αφοριστικά και εξάρχους παρακινώντας σας να ενωθήτε με την Πόρταν. Εσείς όμως να τα θεωρείται αυτά ως άκυρα, καθότι γίνονται με βίαν και δυναστείαν και άνευ της θελήσεως του Πατριάρχου».

Αλλά και αργότερα, όταν το στράτευμά του είχε πλέον διαλυθεί, ο Αλ. Υψηλάντης όχι μόνο δεν απέδωσε την καταστροφή του στον αφορισμό, αλλά με ημερήσιά του διαταγή 8.6.21 απεκύρηξε τους στρατιώτες του, που δεν επέμειναν στον αγώνα, να εκδικηθούν «το ιερόν αίμα των κατασφαγέντων απανθρώπως κορυφαίων "υπουργών" της θρησκείας: πατριαρχών (Γρηγορίου Ε΄ και Κυρίλλου ΣΤ΄), αρχιερέων και μυρίων άλλων αθώων αδελφών» (Σπ. Τρικούπη, Ιστορία της Ελλην. Επαναστάσεως, τόμος Α΄, σελ.128)
http://www.oodegr.com/neopaganismos/pateres/grigoriosE2.htm

Η ΥΠΕΡΤΑΤΗ ΑΡΧΗ ΔΙΟΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΓΕΡΜΑΝΟ, ΕΦΟΡΟ ΤΗΣ ΦΙΛΙΚΗΣ: «ΣΥΣΚΕΦΘΕΙΤΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΙΠΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΠΛΙΣΜΟ»
Πανιερώτατε Άγιε Χριστιανουπόλεως Κύριε Γερμανέ
Αποκρινόμεθα εις το από Μαΐου 25 1819 γεγραμμένον γράμμα της σεβαστής σου πανιερότητος προς ημάς, εφοσιάζοντες το παρόν μας με τους οφιλομένους επαίνους τη φιλογενεία σου δια τον ζήλον και προθυμίαν, τα οποία τρέφεις υπέρ των κοινωφελών, ως έγνωμεν εκ των γραφομένων σου.
Ως άνδρα γενναίον και θύοντα την ψυχήν υπέρ του κοινού καλού, κατεστήσαμεν και την Σεβασμιότητά σου μέλος της εν Πελοποννήσω Γενικής Εφορίας, καθώς το κοινόν ημών προς τους προύχοντας διαλαμβάνει γράμμα περιστατικώτερον και πλατύτερον. Έχομεν ουν πεποίθυησιν εις την αξιότητα του σεβασμίου υποκειμένου σου, ότι όλαις δυνάμεσι θέλεις επιμεληθεί να φανής των φρονημάτων μας αξιώτερος........

Περί τούτου του κεφαλαίου, ήτοι περί του οπλισμού των....., συσκέφθητι και μετά των λοιπών Εφόρων πρότερον και εύρετε τον προφυλακτικώτερον τρόπον. Αγωνίσθητι, Σεβάσμιε. Η πατρίς θέλει σε συναριθμήσει με τους Λυκούργους, με τους Σόλωνες, με Βασιλείους και Χρυσοστόμους"

<<Η Eλληνική Επανάσταση>> του Διονυσίου Κόκκινου το έργο βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών!
τόμος Ι ο πατριάρχης Γρηγόριος μυείτε στη Φιλική Εταιρεία από τον Ιωάννη Φαρμάκη.
σελ.395 ...<<....Εκεί (στο Άγιο Όρος) κατά το 1818 τον συνήντησεν ο Ιωάννης Φαρμάκης και του ωμίλησε για πρώτη φορά δια την Εταιρείαν.
.....Τα μεγάλα γεγονότα επλησίαζαν. Ο Πατριάρχης προβλέπων ότι η ανάμιξίς του εις τα της Φιλικής Εταιρείας θα εδημιουργήσει αμέσους κινδύνους διά τον Ελληνισμόν αν ανεκαλύπτετο, δεν ενεγράφη εις τους καταλόγους της, αλλά παρηκολούθει την δράσιν των Εταίρων. Εγνώριζε τα πάντα και ανέμενε.
Τον Μάιον του 1820 όταν πλέον ο Αλέξανδρος Υψηλάντης είχεν εκλεγεί αρχηγός της Εταιρείας, ο Πατριάρχης ενεπιστεύθη δύο επιστολάς εις τον Ιωάννην Παπαρρηγόπουλον, μεταβαίνοντα εις την Ρωσίαν, δια να τας μεταφέρη εις τον Ζωσιμάν και εις τον Υψιλάντην. Εις την επιστολήν του προς τον πρώτον επαναλάμβανε την λέξιν <<φρόνησις>>.

Ο Ζωσιμάτος και ο Υψηλάντης ενόμισαν ότι είχεν ανάγκην χρηματικής βοηθείας και ότι εφοβείτο δια την τύχη του όταν θα εξερρυγνύετο η επανάστασις, και του έστειλαν αμέσως διά του επανακάμψαντος Παπαρρηγοπούλου είκοσι χιλιάδες ρούβλια με την διαταγήν προς τον Παναγιώτη Σέκερην και τον Κυριάκον Κουμπάρην να ναυλώσουν πλοίον, να το κρατούν διαρκώς έτοιμον προς απόπλουν και να το θέσουν εις την αποκλειστικήν διάθεσιν του Πατριάρχου, διά να φύγη προς την Ρωσίαν, όταν θα ήθελεν εις ώραν κινδύνου.

Ο Πατριάρχης ηρνήθη να δεχθή τα χρήματα και απήντησε προς τον Σέκερην και τον Κουμπάρην :
-Περί μεν της συντηρήσεώς μου ούδέποτε έλαβα ή θα λάβω ανάγκην χρημάτων. Περί δε της ζωής μου ουδέποτε εφοβήθην. Βοήθειαν δεν απήτησα και την φρόνησιν συνεβούλευσα μόνο υπέρ του έθνους.

σελ. 391.......<<Η Πύλη εστήριζε την δικαιολογία της ενοχής του (Πατριάρχη Γρηγόριου) εις την καταγωγήν του από την Πελοπόννησον, την ευρισκόμενη εις τα όπλα. Ο Γρηγόριος Ε' μάλιστα κατήγετο από την Δημητσάναν, είπαν οι Τούρκοι, ήτο συμπατριώτης του απίστου Παλαιών Πατρών Γερμανού, άρα ευρίσκετο εις συννενόησιν με τους επαναστάτας. >>

Ο αφορισμός τού αγώνα από τον Πατριάρχη, απομάκρυνε την υποψία τής συμμετοχής τού Γένους στην εξέγερση τών Παραδουνάβιων ηγεμονιών, και αποσόβησε τη σφαγή (Θ. Ζήσης, «Ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ στη συνείδηση τού Γένους», Θεσσαλονίκη 1986).

Άλλωστε, η θυσία τού Πατριάρχη, και η κατηγορία τών Τούρκων ότι δρούσε κρυφά υπέρ τής Επανάστασης, δεν ήταν δυνατόν να παραθεωρηθούν (Τ. Γριτσόπουλος, Γρηγόριος Ε΄ «Μνημόσυνη», Σ΄ 1976 – 1977, σ. 299 – 332).

Λίγα χρόνια πριν από το 1821 είχε συσταθεί με πρωτοβουλία του Τσάρου Αλεξάνδρου Παύλοβιτς η περίφημη Ιερή Συμμαχία, που στόχο είχε την πρόληψη και καταστολή κάθε επανάστασης. Μετείχαν: Ρωσία, Αυστρία, Αγγλία, Γαλλία, κλπ. Κόκκινο πανί για την Ιερή Συμμαχία ήταν οι ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης.

Η Ελληνική Επανάσταση ευθύς εξ αρχής στιγματίστηκε, διότι φαινόταν έντονη η επίδραση των αρχών της Γαλλικής Επαναστάσεως. Και το κίνημα του Ρήγα, και η οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας και ο τρόπος διακυβέρνησης του Μοριά, έκαναν ακόμη και σε τυφλό φανερή την γαλλική επίδραση.

Η Επανάσταση του Αλέξανδρου Υψηλάντη στην Βλαχία εξόργισε τον Σουλτάνο σε αφάνταστο βαθμό, διότι

α) ο αρχηγός της ήταν πρίγκιπας της Ρωσίας.
β) ο ηγεμών της Βλαχίας Μιχαήλ Σούτσος ήταν Φαναριώτης,
γ) συνθήκη απαγόρευε στον Σουλτάνο να παρεμβαίνει στις παραδουνάβιες ηγεμονίες χωρίς άδεια του Τσάρου.

Πρώτα απ’ όλα ο Σουλτάνος ξέσπασε στους Ρωμιούς της Πόλης. Τα γεγονότα του 1956 ωχριούν μπροστά στις θηριωδίες που υπέμειναν οι Έλληνες της Πόλης του 1821. Έπειτα ο Σουλτάνος ζήτησε εξηγήσεις από τον Μιλέτ-μπασή. δηλ. εθνάρχη των Ρωμιών, Γρηγόριο Ε΄ και τον Τσάρο της Ρωσίας Αλέξανδρο Α΄ Παύλοβιτς. Ο μεν Γρηγόριος προσπάθησε να τον καλμάρει με ψέματα, ο δε Τσάρος έσπευσε να δώσει τις εξής πληροφορίες στον «εν τυραννία αδελφό» του Σουλτάνο:
α) Ο πρίγκιπας Αλ. Υψηλάντης επαύθη απ’ όλα του τα εν Ρωσία καθήκοντά του και απεκηρύχθη.
β) Ο Τσάρος δεν είχε καμία ανάμειξη.
γ) ο Σουλτάνος αφήνεται απόλυτα ελεύθερος να αντιδράσει όπως ξέρει και να συγυρίσει τους στασιαστές. (Το έγγραφο του Τσάρου μας το διέσωσε πλήρες ο Σπ. Τρικούπης στον Α΄ Τόμο της Ιστορίας της Ελλην. Επαναστάσεως).

Η ιστορία μας μιλάει για την οξύτητα, με την οποία ο Σουλτάν Μαχμούτ Β΄ αντέδρασε στην Επανάσταση.

α) Έπαυσε δύο μεγάλους Βεζίρηδες σε διάστημα ολίγων ημερών με μόνο αιτιολογικό την επιεική τους στάση έναντι των Ρωμιών. Το γεγονός είναι πολύ ενδεικτικό.

β) Κάλεσε τον Σεϊχουλισλάμη, δηλ. τον υπέρτατο θρησκευτικό αρχηγό όλου του Ισλάμ, και τον διέταξε να εκδώσει φετβά, δηλ. διακήρυξη, με την οποία να καλεί τους Μουσουλμάνους να εξαφανίσουν κάθε ίχνος χριστιανών από την Αυτοκρατορία ολόκληρη, που έτσι θα γινόταν αμιγώς ισλαμική.
.........Ο Σεϊχουλισλάμης όμως ήταν άνθρωπος δίκαιος και εύσπλαχνος. Και γι’ αυτό ζήτησε διορία να το σκεφτεί.
" Ο Πατριάρχης Γρηγόριος" το πληροφορήθηκε. Και συνοδευόμενος από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Πολύκαρπο, που προς τιμήν του βλέπουμε την υπογραφή του σε όλα τα αφοριστικά εκείνα, τους μεγάλους δραγουμάνους Κωνσταντίνο και Νικόλαο Μουρούζηδες, και τον αυθέντη Καλλιμάχη, επισκέφτηκε τον Σεϊχουλισλάμη.
Και τον έπεισε να αρνηθεί να εκδώσει τον φετβά, αναλαμβάνοντας και αυτός κάποια υποχρέωση έναντι του εύσπλαχνου και φιλανθρώπου εκείνου μουσουλμάνου, που πίστευε με όλη του την καρδιά, ότι – όπως γράφει το Κοράνι- «μια ώρα δικαιοσύνης είναι πολυτιμότερη ενώπιον του Θεού από εξήντα χρόνια προσευχής». Ο Σεϊχουλισλάμης αρνήθηκε να εκδώσει τον φετβά. Και ο σουλτάνος έγινε θηρίο εναντίον του: τον καθαίρεσε και τον κρέμασε.

Πολύ ορθά λοιπόν ο Πατριάρχης μόλις έβλεπε τα δύσκολα έβγαζε αφορισμό για να ξεγελάσει τον Τούρκο...........και ως ένα σημείο τα κατάφερε.

Από την αλληλογραφία του Φιλικού Π. Σέκερη, πληροφορούμαστε ότι ο Γρηγόριος συνεργαζόταν με την Εταιρία, αν και δεν είχε ορκισθεί (Τ. Γριτσόπουλος Γρηγόριος ο Ε΄ ΘΗΕ τ.4, 1964, στ. 739).

Είχε μάλιστα μεταξύ τών Φιλικών, και το συνθηματικό προσωνύμιο: «παλαιότερος» Υπήρχε επίσης το λεγόμενο «κιβώτιο τού ελέους», με σκοπό να συγκεντρώνει χρήματα για τον Αγώνα τού Έθνους, κατά τη μαρτυρία τού Ι. Φιλήμονα (Τ. Γριτσόπουλος Γρηγόριος ο Ε΄ ΘΗΕ τ.4, 1964, στ. 739).

Τι περίμενες δηλαδή να είχε φαρδιά πλατιά την υπογραφή του? Και αν έπεφτε στα χέρια του Τούρκου το έγγραφο? με την υπογραφή του αρχηγού των Χριστιανών Ελλήνων? ποια νομίζεις ότι θα ήταν η τύχη των Ελλήνων Χριστιανών? και ειδικά αυτών της Πόλης?................αλλά ξέχασα για σένα όπως ο ίδιος έχεις δηλώσει "η Κων/λη δεν ήταν ποτέ Ελληνική"........... και ως εκ τούτου δεν την κατοικούσαν Έλληνες.......