Το forum του μεταφυσικού

Το πρόβλημα στα κενά ανάμεσα στην εξέλιξη των ειδών, όπως και οι φαινομενικές παρθενογεννέσεις και οι εξαφανίσεις ειδών, έχει απο καιρό ερμηνευτεί απο την θεωρία πολύπλοκών συστημάτων, όπως και με δεκάδες άλλες θεωρίες. Υπάρχει ολόκληρος κλάδος της εξελικτικής βιολογίας που μιλά για αυτοοργανούμενα βιολογικά συστήματα και βιοελκυστές. Δεν λέω οτι εξηγήθηκαν ή αποδείχτηκαν τα πάντα, απλά έχει δωθεί μια στιβαρή ερμηνεία. Ενδιάμεσα είδη που φαινομενικά απουσιάζουν τα βήματα μετάβασης απο το ένα στο άλλο, απο την απουσία ευρημάτων, είναι σημεία ισορροπίας του γενικότερου μοντέλου εξέλιξης που υφίσταται στο βιοσύστημα της Γης. Περιλαμβάνεται και ο άνθρωπος μέσα σε αυτό.

Δηλαδή έχουμε μια θεωρία που δεχόμαστε επειδή ερμηνεύεται από άλλες θεωρίες. Υποθέσεις επό υποθέσεων και εικασιών...
Και μετά ενοχλεί αν ένα ιερό βιβλίο το ερμηνεύουν θεολόγοι και παπάδες!

Αγαπητέ PUCK, η επιλογή σου είναι κατανοητή. Άλλωστε τι να απαντήσεις;
Αφού ξέρεις πολύ καλά, ότι «επιστήμη» και απόδειξη ποτέ δεν πάνε μαζί.
Αυτό είναι τεκμηριωμένο σε απόλυτο βαθμό, από την αδιάσειστη, ήδη διατυπωθείσα επιχειρηματολογία.

Έλα ντε. Τι να απαντήσω. Είμαι ένας πλανημένος σατανιστής που θέλει την καταστροφή της ανθρωπότητας.

Οκ!! Απάντησέ μου εσύ, με τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία, μόνο απτές αποδείξεις και ΟΧΙ βίωμα, στα παρακάτω :

Υπάρχει Θεός;
Ποια είναι η φύση του;
Είναι ο δημιουργός των πάντων;
Ποιο είναι το σχέδιό του για το σύμπαν και την ανθρωπότητα;
Γιατί είναι αληθινός ο θεός των εβραίων και όχι κάποιου άλλου λαού;

Αυτά προς το παρόν.

Αν και τα ερωτήματα ανήκουν σε άλλα θέματα και όχι στο παρόν, θα προτιμούσα να δοθούν οι απαντήσεις εδώ για να είναι συγκεντρωμένες
και να δούμε την όλη κοσμοθεωρία σου και, κυρίως, ΠΟΥ αυτή στηρίζεται. Αν πάλι σε εξυπηρετεί, μπορείς να πας στα αντίστοιχα νήματα.

Ρε σεις , αυτες τις θεωριες περι πολυπλοκοτητας τις ξερω καλα...

Αυτες ρε σεις ειναι φαινομενολογιες. Περιγραφουν εξωτερικα καποια ευλογοφανη φαινομενικη εξελιξη, κανοντας διαπιστωσεις με βαση την ανθρωπινη οπτικη πανω στο θεωρητικο πεδιο παρατηρησης , χωρις ομως να μπορουν να αναπαραγουν κανενα απο τα φαινομενα 100% απο την αρχη. Δηλαδη ενω λενε τα μοντελα για μια περιγραφη , δεν ειναι σε θεση να αναπαραγουν μια πραγματικη δομη. Κανενας ειδικος δεν εχει ιδεα πως ειναι δυνατον να συναρμολογισει απο μονος του, μια απλη μυγα. Ακομα και μια απλη μυγα μοιαζει αδιανοητο στο να κατασκευαστει βημα - βημα , απο τον ανθρωπο.

Οι μεταβασεις φασεων στα συστηματα , συμβαινουν κατα το σταδιο που συσσωρευεται βαθμιαια μια κρισιμη ποσοτητα υλης -ενεργειας και πληροφοριας στο πολυπλοκο συστημα , και αυτη ειναι η εξηγηση για τα φαινομενα στα πλαισια μιας φαινομενολογιας.

Ειναι μια εξωτερικη περιγραφη που κανει το αλμα απο το απλο στο πολυπλοκο, απο το πολυπλοκο μιας βαθμιδας στο πολυπλοκοτερο μιας ανωτερης βαθμιδας , χωρις ομως να εξηγει διεξοδικα πως και γιατι συμβαινει αυτου του ειδους η "εσωτερικη" μηχανικη βημα - βημα σε ολο το μεταβατικο σταδιο . Δηλαδη περα απο το νοητικο αλμα των μεταβασεων φασης απο ενα απλο σε ενα πολυπλοκο, η εξωτερικη περιγραφη στερειται οντολογικης ερμηνειας.

Αυτο που λεω εγω δεν ειναι οτι η εξελικτικη θεωρια ειναι ακυρη. Καθε αλλο. Αυτο που λεω ειναι οτι απλα υφισταται στα πλαισια μιας εξωτερικης περιγραφης απο εναν παρατηρητη υποσυνολο της ιδιας αυτης θεωριας ,και αρα για αυτο μακρια απο οποιαδηποτε αντικειμενικη αποτιμιση μια αληθινης οντολογικης απαντησης στο προβλημα της ζωης.

Οι θεωριες ειναι φαινομενολογικα μοντελα που μπορουν να αντικατασταθουν απο αλλα φαινομενολογικα μοντελα και να ειναι εξισου εγκυρα. Μια εξωτερικη (φαινομενικη ) περιγραφη απο ενα ειδος του συστηματος του οποιου περιγραφεται η περιγραφη , δεν μπορει να ειναι απολυτα σωστη.

Οσο για το αρχειο των απολιθωματων , απλα ανεφερα οτι τα ευρηματα μιας απο τις σημαντικοτερες γεωλογικες περιοδους ολων των εποχων, δεν ειναι απλα χωρις εξελικτικη δυναμικη, αλλα ειναι και μη αναγωγιμα. Το σημαντικοτερο της εποχης της Καμβριου , οπου εγινε η μεγαλη εκρηξη σχεδων ολων των φυλων , ειναι η μη αναγωγιμοτητα. Τα απολιθωματα μοιαζουν να εχουν ηδη παρει το τελικο τους σχεδιο και μορφη χωρις προηγουμενη εξελικτικη βαθμιδα. Για αυτη την περιπτωση γραφει ο Richard Dαwkins:

"Τα γεωλογικά
στρώματα του Καμβρίου … είναι τα παλαιότερα στα οποία βρίσκουμε τα περισσότερα
είδη ασπόνδυλων. Και βρίσκουμε πολλά από αυτά ήδη σε προχωρημένο στάδιο
εξέλιξης, την πρώτη στιγμή που εμφανίζονται. Είναι σαν να έχουν φυτευτεί εκεί,
χωρίς καμία εξελικτική ιστορία."

Αυτο ειναι το κομβικο σημειο, η εκκινηση ειναι η αρχη των παντων.

Πονηρά χρησιμοποιείς 2 μέτρα και 2 σταθμά.

Ο Θεός δεν είναι ζήτημα επιχειρηματολογίας αλλά βιώματος. Αν θέλεις απάντηση θα πρέπει να την αναζητήσεις εντός των παραμέτρων του ζητούμενου.
Για παράδειγμα μπορείς να "αποδείξεις" ότι το νερό βράζει στους 100ο βαθμούς. Για να το κάνεις χρειάζεσαι μπρίκι, καμινέτο, σπίρτα ή αναπτήρα, νερό και θερμόμετρο που να αντέχει 100+ βαθμούς. Κάνεις το πείραμα και το βλέπεις.

Αν λοιπόν μετά θέλεις να "αποδείξεις" ότι το νερό διαλύει το αλάτι αν πάρεις πάλι τα προηγούμενα (μπρίκι, καμινέτο, σπίρτα ή αναπτήρα, νερό και θερμόμετρο που να αντέχει 100+ βαθμούς) δεν θα το αποδείξεις ποτέ - γιατί θα λείπει το αλάτι...

Για να κάνεις οποιοδήποτε πείραμα και να έχεις απόδειξη θα πρέπει να έχεις τα σωστά για το πείραμα υλικά και όργανα. Αλλιώς δεν γίνεται.

Όμοια και με το Θεό (που είναι φανερό ότι τα'χεις όλα στραβά αν τον περνάς για "θεό των εβραίων" - μια και θέλεις αποδείξεις, διατύπωσε τουλάχιστον ορθά το ζητούμενο - αλλά βέβαια ξέρουμε ότι δεν θέλεις αποδείξεις αλλιώς θα έκανες τα 5 απλούστατα πράγματα που χρειάζονται για να αναζητήσεις, να βρεις και να γνωρίζεις το Θεό!)

Δεν ερμηνεύεται απο άλλες θεωρίες απλά. Ακολουθεί το μοντέλο λογικής σκέψης και τεκμηρίωσης της επιστήμης, που κατάγεται απο την αρχαιότητα, μέσω γραπτής συνέχειας. Το ιερο βιβλίο, πρώτον αποτελεί το θρησκευτικό βιβλίο του χριστιανκού δόγματος, και δεύτερον το έγραψαν άνθρωποι και ερμηνευεται πάλι απο ανθρώπους (απο απλά πιστούς έως θεολόγους). Αλλο το ένα και άλλο το άλλο.

Ευσταθία, νομίζεις οτι ξέρεις τις "θεωρίες της πολυπλοκότητας". Μήπως μπορείς να δώσεις τις πηγές σου, απο που τις ξέρεις δηλαδή; Όπως μερικά συγγράματα έως εκλαϊκευμένα βιβλία, γραμμένα απο επιστήμονες, που να τις έχεις διαβάσει; Γιατί τα υπόλοιπα που γράφεις για "φαινομενολογίες" αποτελούν "αερολογίες". Τεκμηρίωσε μου πρώτα τις πηγές σου και μετά συνεχίζεις με τις δικές σου θεωρίες.

Ενω΄την "επιστήμη" δεν έγραψαν άνθρωποι; και ερμηνευεται πάλι απο ανθρώπους; Ποια η διαφορά; (άραγε μπορείς να δείξεις εσύ τι είναι "επιστήμη;"

Ρε hereticο αγορι μου , δεν θα το κανεις και αυτο το θεμα μπουρδελο ! με την αμορφωσια σου που δεν δεν ξερεις που παν τα τεσσερα και κατηγορεις τους αλλους για θρησκοληψια οταν εσυ μας αραδιαζεις ποιηματα και ξο ρκια Το θεου σου του Σατανα.

Αντε αγορι μου να κανεις καμια λιτανια απο αυτες για τον ΣΑΤΑΝΑ που ξερεις εσυ.

Αντε γιατι δεν εισαι ουτε σε θεση να κρινεις τους αλλους , αλλα και οπου μπενεις σε οποιο θεμα, το κανεις μπουρδελο με τις λιτανιες και τις μαλακιες σου.

Όχι Φόλαρχε, δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα. Έχω ψαχτεί εσωτερικά πολύ περισσότερο απ' ότι φαίνεται και γι αυτό το λόγο δεν δήλωσα ποτέ άθεος.

Στο παρόν θέμα, όμως, ο Μπιλάρας χρησιμοποιεί 2 μέτρα και 2 σταθμά, κι επειδή μας παρακολουθούν κι άλλοι, θα χρησιμοποιήσω τον ίδιο τρόπο.

Αν θέλεις να μιλήσουμε για βίωμα, τότε, να αποδεχτούμε ως "βίωμα" και τις ανακαλύψεις της επιστήμης (ή καλύτερα του συνόλου των επιστημών που συνεργάζονται πάνω στο θέμα), δηλαδή, τις μετρήσεις. Όταν πρωτοεμφανίστηκε ο Μπιλάρας, αμφισβήτησε ως και την ηλικία του σύμπαντος (υποστηρίζοντας πως έχει ηλικία ~7500 ετών, δες σχετικές αναρτήσεις) στηρίζοντας την επιχειρηματολογία του στο ότι δεν υπάρχει "άμεση παρατήρηση".

Ας μου δώσει, λοιπόν, την άμεση παρατήρηση=απόδειξη στα ερωτήματά μου.

Όσο για το "στραβά", ναι, όταν μπαίνουν στη μέση δόγματα, το παίρνω στραβά. Ναι, θεός των εβραίων, ή θεός/οι των Ελλήνων αν ήταν εθνικός, ή θεός/οι των Σκανδιναβών αν μου μιλούσε για τον Όντιν κλπ. Με τόση γνώση στον 21ο αιώνα, ενοχλούμαι να βλέπω δογματοπρόβατα που δεν ψάχνουν την συνολική εικόνα αλλά κολλάνε φανατικά στο κομμάτι του παζλ που τους αρέσει.

Υ.Γ. Ευσταθία, μου αρέσεις. "Φυτευτοί", ε; Χμμμ ...

Δεκτόν.
Και υπάρχει άμεση παρατήρηση της ηλικίας του Σύμπαντος.
Όταν βλέπω το Γαλαξία της Ανδρομέδας και ξέρω την απόσταση - μετρημένη με απόλυτα φυσικές μεθόδους - να είναι 2,54 εκατομμύρια έτη φωτός -παρατηρώ άμεσα φως που ξεκίνησε πριν 2,54 εκατομμύρια χρόνια - και το αντικείμενο που το εκπέμπει δεν μπορεί παρά να δημιουργήθηκε το λιγότερο πριν 2,54 εκατομμύρια χρόνια. Αν το Σύμνπαν ήταν 7.500 χρονών κανένα ουράνιο αντικείμενο σε απόσταση μεγαλύτερη από 7.500 έτη φωτός δεν θα ήταν ορατό.

Τα "δογματοπρόβατα" δεν είναι προνόμιο των θρησκειών. Ακόμα και στον επιστημονικό χώρο θα βρεις. Συνεπώς είναι ανθρώπινη εκδήλωση (προφανώς ευνοημένη εξελικτικά από τη φυσική επιλογή - αλλιώς δεν θα ήταν τόσο διαδεδομένο φαινόμενο!)

Ρε Ευσταθία κυρά μου, άσε τις μπούρδες please. Γράψε για καμιά συνταγή μαγειρικής τουλάχιστον που ενδέχεται να ξέρεις, αν και αυτό το βλέπω δύσκολο, χρειάζεται οργάνωση σκέψης και αυτό. Κυκλοφορούν και άνθρωποι εδώ μέσα ξέρεις που δεν είναι απόφοιτοι δημοτικού. Σεβάσου τους. Δεν φταίνε σε τίποτα να διαβάζουν τα παραμύθια που γράφει ο κάθε συμπλεγματικός που δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την υποχρεωτική του εκπαίδευση.

Το φόρουμ έχει κατεύθυνση την μεταφυσική. Δεν μπορείς να καταλάβεις τι σημαίνει μεταφυσική και εσωτερισμός, ΟΚ δεκτό. Δεν μπορείς να καταλάβεις τι σημαίνει φιλοσοφία, άρα και "οντολογία", δεκτό κι αυτό. Δεν αντιλαμβάνεσαι γιατί πράγμα μίλησε ο Μπωντλαίρ, ΟΚ δεκτό κι αυτό (αυτό έλειπε να καταλάβαινες). Τώρα τσίμπησες την 'φαινομενολογία" στο διαδίκτυο για να βγάλεις την επιστήμη άχρηστη; Δεν ξέρεις τι είναι η επιστήμη γιατί δεν την έμαθες ποτέ, ούτε πρόκειται καν να υποψιαστείς ποτέ, γιατί δεν υπάρχει γόνιμο έδαφος. Σκέτος βράχος είναι το χωράφι.

Επιστήμη ξέρεις, είναι αυτές οι μλκιες που θεμελίωσε ο Δημόκριτος και ο Καρτέσιος. Ρεαλισμός, με αυτόν δουλεύει όλο το σύμπαν γύρω σου. Όλοι, εκτός από τους τροφίμους των ψυχιατρείων. Πρέπει να μας αραδιάζεις κάθε φορά ότι βρίσκεις αριστερά δεξιά στα φόρουμ που σερφάρεις; Σου είπα με όλη την καλή μου πρόθεση: Δεν είναι ψυχοθεραπεία αυτό που κάνεις και δεν θα σε βοηθήσει. Χειρότερα μπορεί να γίνεις, καλύτερα όχι. Θα στο πω όσο πιο κοντά στο επίπεδο σου γίνεται: Ακόμα και η παιδική χαρά έχει και τα όρια της, δεν μπορείς να βαράς τα άλλα παιδάκια που παίζουν γύρω σου! Σεβάσου λίγο τον χώρο που βρίσκεσαι και τους αναγνώστες του.

Για τους υπόλοιπους:

Το επιχείρημα του Richard Dαwkins που έχει γίνει τσιχλόφουσκα μεταξύ των οπαδών του ευφυούς σχεδιασμού, και όπως βλέπω και μεταξύ αλλοπαρμένων. Δεν είχε την πρόθεση ο R.D να αμφισβητήσει την ΘτΕ. Ανέφερε κάτι, το οποίο καθαυτό είναι αμφισβητούμενο, αλλά και για το οποίο έχει ήδη απαντηθεί απο την ίδια θεωρία:

http://evolution.berkeley.edu/evosit...nctuated.shtml

Δεν είμαστε βιολόγοι αλλά έλεος πια, δεν είναι τα φόρουμ του μεταφυσικού άσυλο.

Τι να σου πω; Αν το βλέπεις άσυλο (με την έννοια που το αναφέρεις) εσύ γιατί παριστάνεις τον "τρόφιμο;"

Συμφωνώ, τα ίδια μου είπαν τις πράλλες οτι λένε και οι τρόφιμοι στο Δαφνι. Θεωρούν τους γιατρούς "τρόφιμους". Εσύ, καμιά "επιστημονική" συνεισφορά επι του θέματος εσυ θα δώσεις; Κάτι περι "οντολογίας", "φαινομενολογίας" μήπως, ο R.D είναι κρυφοχριστιανός άραγε ή οτι η θεωρια των πολύπλοκων συστημάτων είναι μάθημα του δημοτικού και δεν έχει καμμιά πρακτική σημασία όταν έχεις φτάσει στο γυμνάσιο; Τα καιρικά φαινόμενα άλλωστε τα προκαλούν οι βροχοποιοί και οι μετεωρολόγοι και οι ωκεανογράφοι είναι καφετζούδες. Αντε δόκτορα, την συνεισφορά σου κι εσύ!

Άμα καταφέρεις και τον πείσεις γι αυτό, προτείνω να κάνουμε πάρτυ και να τα σπάσουμε όλα.


Υπάρχει, όμως, τεράστια διαφορά. Στη μία περίπτωση, υπάρχουν λογικά δεδομένα που κάνουν κάποιους να είναι φανατικοί,
στην άλλη, υπάρχει τυφλή πίστη σε αναπόδεικτες δοξασίες.

(και προφανώς, για να είμαι εδώ μέσα, δεν συμφωνώ και ακριβώς με τους πρώτους).

Η θρησκευτική πίστη μπορεί να είναι "τυφλή σε αναπόδεικτες δοξασίες" αλλά μπορεί και να είναι εμπιστοσύνη που δείχνεις βάση λόγικών δεδομένων (ακόμα και όταν είναι υποκειμενικά προσωπικού βιώματος δεν παύουν να έχουν μια λογική.)

Οι φανατικοί φίλοι της εξέλιξης όταν τυχαίνει να γίνονται και φανατικοί εχθροί των θρησκειών αντιφάσκουν γιατί αρνούνται να δούνε το πασιφανές: ακόμα κι αν οι θρησκείες κάνουν λάθος για πνευματικούς κόσμους και θεούς παραμένει το γεγονός: η θρησκευτικότητα ως βιολογικό φαινόμενο δεν θα μπορούσε να είχε διαδοθεί παρά μόνο αν έδινε αβαντάζ επιβίωσης (λόγω φυσικής επιλογής) και τέτοιο δεν δίνει πάντα φανερά (και δεν υπάρχει συμφωνία για το ποιο). Συμπέρασμα; Μη βιαζόμαστε.

RED FLAG! RED FLAG!

Αυτό έχει "αποδειχθεί" επιστημονικά; Δ ε ν ο μ ί ζ ω - πάλι με μια αφελή αντιεπιστημονική εικασία - πάει να στηριχθεί η "επιστήμη;" τη γνώμη του λέει δεν έχει αποδειχθεί περισσότερο απ ότι ο κατακλυσμός του Νώε! Ή επειδή το λέει ο Ντώκινς έτσι είναι; Πάλι σε ιερατείο πέφτουμε.

Και γιατί δεν έχουν καταφύγει και ζώα σε θρησκεία;

Αυτά παθαίνει κανείς όταν επιχειρηματολογεί μεροληπτικά με παρωπίδες που βλέπουν μόνο το «κόκκινο» πανί (χριστιανισμό) και κάνουν επίθεση στις θησκείες με επιχειρήματα τόσο στενά που ούτε το χριστιανισμό όλο δεν καλύπτουν!

Η θρησκευτικότητα είναι φαινόμενο πανανθρώπινο και το τελευταίο που θα δεις να υποστηριζουν οι ειδικώτεροι επί του θέματος (ανθρωπολόγοι, που δεν είναι ο Ντώκινς) είναι ότι φτιάχτηκαν οι θρησκείες για υπακούουν τους.... γονείς! Κάνεις ακόμα και τις απόψεις για επίπεδη γη να είναι επιστημονικότερες από την αρλούμπα του Ντώκινς!

Η θρησκευτηκότητα θα σου πούνε οι περισσότεροι ΔΕΝ έχει εξηγηθεί εξελικτικά (αυτό μπορεί να εξηγηθεί απλά) και η προέλευσή της έχει να κάνει με ζητήματα κυνηγετικά/συλλεκτικά, γονιμικά και υγεία (τα βασικά στη βάση της πυραμίδας των αναγκών) κι όχι υστερότερα όπως κοινωνική / οικογενειακή συνοχή (το «υπακοή στους γονείς» δεν είναι δόκιμος όρος για την οικογενειακή συνοχή!

Και βέβαια ακόμα και οι επιστημονικότερες υποθέσεις για το θέμα σήμερα δεν είναι ακόμα επαρκείς.

Pholarchos, η θρησκεία είναι μια μορφή πνευματικότητας (spirituality). Περιορισμένη απο την φύση της, αλλα πνευματικότητα. Οπωσδήποτε ισχύει αυτό που γράφεις (ναί! ) οτι δηλαδή δίνει αβαντάζ επιβίωσης. Αλλά για άλλους λόγους, για τους οποίους θα μιλήσω παρακάτω:

Α) Έδινε αβαντάζ επιβίωσης.
1) Όποιος ήταν με το κοπάδι, δεν κινδύνευε να χαρακτηριστεί παρίας, να εκδιωχθεί από την κοινότητα, να εξοστρακιστεί, να λιθοβοληθεί και να ψηθεί στην θράκα σαν αιρετικός
2) Η αίσθηση της συμμετοχής σε κοινή πεποίθηση ήταν πλεονέκτημα για επιβίωση και διαιώνιση του ατόμου (σαν μονάδα).
3) Η θρησκεία περιέχει και ένα σύνολο κανόνων ηθικής, πολύ χρήσιμων για τις κοινωνίες που δεν υπήρχαν άλλοι νόμοι.

Τώρα πια δεν χρειάζονται όλα αυτά. Άρα η θρησκεία, ανεξαρτήτων κατοχής της Αλήθειας, έχει πάψει να "χρησιμεύει" σαν εργαλείο υποβολής των νόμων, κοινωνικής συνοχής και ατομικής επιβίωσης.

Β) Αποτελούσε μια σημαντική οδό στην πνευματικότητα, απολύτως απαραίτητη για την ισορροπημένη ζωή του ατόμου.
1) Σήμερα, οι επιλογές για την πνευματική οδό είναι τεράστιες. Υπάρχουν από δόγματα και πεποιθήσεις έως φιλοσοφικές στάσεις ζωής, τόσο ετερόκλητες, που δεν μπορεί να μην βρεις κάτι να σου ταιριάζει.
2) Δεν πρόκειται κανένας να σε ενοχλήσει, τουλάχιστον για τον δυτικό κόσμο, αν εξαιρέσουμε χώρες σαν την Ελλάδα, όπου διοικούν ακόμα οι Ιμάμηδες υπογείως, άντε και την Ιταλία που κάνει περίπου το αντίστοιχο ο Πάπας.
3) Ειδικά στην Δύση, υπάρχει δυνατότητα να φτιάξεις πολύ ισχυρούς και στενά συνδεδεμένους πυρήνες ακόμα από αρνητές των πάντων, έτσι ώστε να κοινωνικοποιηθείς ακόμα και μέσα από αυτούς.

Αρα η θρησκεία ήταν κάτι απαραίτητο για τα πρώτα βήματα του ανθρώπου σε οργανωμένες κοινωνίες, πολύ σύντομα όμως εξελίχθηκε σε ακόμα ενα μέσο καταπίεσης και ελέγχου του λαού απο μια οργανωμένη κάστα, το ιερατείο. Αν αυτό λειτουργούσε κάποτε, μετά τον Διαφωτισμό έχασε την λάμψη του, όταν αποκαλύφθηκαν οι σκοποί του.

Γ) Οταν μιλάμε για θρησκεία μιλάμε για δογματικές θέσεις, οι οποίες διεκδικούν το θεόπνευστο, την αποκλειστική οδο σε κατασκευασμένες έννοιες όπως η σωτηρία, η αποφυγή της αμαρτίας και ο ορθός δρόμος. Θέματα για τα οποία αποδείχτηκε (κατά τον Διαφωτισμό) οτι είναι ανθρώπινες κατασκευές. Τι εναλλακτικό υπάρχει σήμερα:

1) Ο εσωτερισμός και ο μυστικισμός. Δυο ρεύματα-θέσεις αλληλοσυμπληρώμενα, όπου η εκκλησία πολέμησε με λύσσα αλλά για κακή της τύχη επιβίωσαν και μάλιστα λόγω έλλειψης δογματικότητας σε αρκετά από αυτά, απειλούν την κατοχή της όποιας πνευματικότητας από αυτή.
2) Η επιστημονική οπτική της μεταφυσικής και της φιλοσοφίας. Κάτι που αρμόζει σε όλους τους ανθρώπους, και μπορεί να γίνει το επίσημο δόγμα του κράτους, δηλαδή η επιστημονικά φιλοσοφική θεώρηση των θεμάτων αυτών, απαλλαγμένων από θρησκευτικές προβολές
3) Η τήρηση κάποιων συνδυασμών φιλοσοφικών αρχών και εσωτερικών πρακτικών, που απλά λειτουργούν για τον καθένα μας. Αν ο άλλος παρότι υλιστής, αισθάνεται καλά όταν προσεύχεται στον μεγάλο Καχούνα, και αυτό λειτουργεί για τον ίδιο, δεν είμαι εγώ αυτός που θα τον αμφισβητήσω. Θα θιχτώ, όταν έρθει αυτός να με βγάλει τρελό, αιρετικό και άσχετο, μιας και δεν συμμερίζομαι την αλήθεια του.